III SA/Kr 189/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-06-03
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona już wcześniej uzyskała prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona wcześniej uzyskała prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd powinien rozpatrzyć taki wniosek w oparciu o przesłanki materialne przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, biorąc pod uwagę całokształt sytuacji materialnej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Rektora Politechniki odmawiającą przyjęcia na studia III stopnia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierał żądanie ustanowienia radcy prawnego, a zwolnienie od kosztów sądowych zostało sformułowane "na wszelki wypadek", gdyż skarżący był już świadomy uzyskania prawa pomocy w tym zakresie. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom i nieruchomość rolną, ale deklaruje brak stałych dochodów i środków utrzymania. W przeszłości był osobą bezrobotną, wykazywał niewielkie dochody, a jego dom został zniszczony przez powódź.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Rektora Politechniki z dnia 16 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów III stopnia postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 73 m2 i nieruchomość rolna o areale 0,1717 ha fiz. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Zadeklarował brak stałych dochodów akcentując dodatkowo, że od ponad 9 miesięcy pozostaje bez środków utrzymania. Twierdzi, że dom jest w bardzo złym stanie, wymaga m.in. wymiany stropów, podłóg, dachu, kominów.
Ponieważ obecny wniosek skarżącego nie jest pierwszym jaki składa, więc w aktach sprawy znajdują się dołączone wcześniej przez skarżącego kopie dokumentów źródłowych w postaci zaświadczenia z właściwego urzędu pracy, decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej, rocznego zeznania podatkowego za 2010 r., informacji o dochodach, zaświadczeń Naczelnika właściwego urzędu skarbowego oraz zaświadczenia w sprawie nie figurowania w ewidencji podatników podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego. Z dokumentów tych wynika, że skarżący do dnia 22 września 2010 r. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna przy czym zasiłek z tego tytułu pobierał tylko do dnia 6 sierpnia 2010 r. Wyrejestrowanie nastąpiło na wniosek. W ubiegłym roku skarżący odnotował dochód rzędu 4759,50 zł zaś rok wcześniej 3368,95 zł. Nie figuruje w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą, ani w ewidencji podatników podatku rolnego ustalonego dla gruntów spełniających definicje normy obszarowej gospodarstwa rolnego a w związku z tym nie osiąga dochodu w myśl adekwatnych przepisów podatkowych. Ponadto z wywodów skarżącego zawartych w pozostałych pismach procesowych wynika, że aktualnie nie pozostaje w stosunku pracy, zlecenia, umowy o dzieło, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, nie osiąga także dochodów z roli choć podlega ubezpieczeniu społecznym rolników w KRUS (vide: "zażalenie). W ubiegłym roku dotknęła skarżącego klęska powodzi, która poczyniła opisane przez skarżącego zniszczenia. (vide: "skarga" str. 8).
Wreszcie w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznością znaną z urzędu pozostaje, że skarżący nie ma jakiś zasadniczych problemów zdrowotnych (vide: kopia zaświadczenia lekarskiego) a do roku 2009 r. był osobą czynną zawodowo (vide: życiorys kandydata).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zacząć należy od tego, że choć skarżący w złożonym dnia 24 maja 2010 r. (data wpływu) na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy poczynił w rubryce 4 zakreślenie z którego wynika, że wnosi zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i o ustanowienie radcy prawnego to jednocześnie nie można tracić z pola widzenia, iż w dołączonym do tego wniosku piśmie sprecyzował, że istotą obecnego wniosku jest żądanie ustanowienie radcy prawnego z urzędu natomiast żądanie zwolnienia od kosztów sądowych sformułował tylko "na wszelki wypadek" jest bowiem świadomy tego, że w takim zakresie prawo pomocy już otrzymał.
Wskazując na powyższe zwrócenia uwagi wymaga jednocześnie, że ponieważ przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" nie sprzeciwiają się możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy a aktualne żądanie skarżącego nie zachodzi na wcześniej udzielone prawo pomocy więc obecny wniosek skarżącego można i należy rozpatrzyć tylko w oparciu o przepisy określające przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy bez potrzeby sięgania do trybu przewidzianego w art. 165 ppsa. Inna rzecz, że wskutek przyjętej taktyki procesowej wniosek skarżącego należy rozpatrywać nie pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym lecz pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a więc z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 ppsa. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że skarżący siłą faktu skorzysta z prawa pomocy w zakresie całkowitym które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (por. art. 245 §2 ppsa). Przyjęciu odmiennej optyki stoją na przeszkodzie i argumenty jakie daje się wywieźć z porównania zakresów logicznych przepisów art. 245 § 3 i § 2 ppsa i zapatrywanie, że obniżenie standardów w takim przypadku, stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie wnioskodawcy składającego dwa następujące po sobie wnioski najpierw poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych a następnie poprzez ustanowienie na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego w stosunku do wnioskodawców żądających od razu przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na podstawie złożonego wraz z wnioskiem (art. 243 ppsa) oświadczenia skarżącego uzupełnionego informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej i opierając się na argumentacji zbieżnej z powołaną wcześniej należy podnieść, iż okazane kopie zaświadczeń i deklaracji uwidaczniają, że mimo posiadanego wykształcenia, stanu zdrowia i doświadczenia zawodowego skarżący posiada niewielką zdolność zarobkowania. Przypomnieć wypada, że za rok 2009 wykazał przychód w kwocie 3480,20 zł (vide: kopia zaświadczenia Naczelnika US z 2.08.2010 r.) a w roku 2010 przychód w kwocie 4759,50 zł (vide: kopia deklaracji podatkowej PIT-37). To pokazuje, że choć od skarżącego można co do zasady wymagać podjęcia działań mających na celu poprawę jego sytuacji materialnej, to równocześnie nie należy w tym względzie przeceniać jego możliwości. Spojrzenia na aktualną sytuację bytową skarżącego nie zmienia też ani akcentowana przezeń "czynna aktywność zawodowa" polegająca na kontynuacji pisania rozpoczętych prac o charakterze naukowym ani wykazany, niewielki majątek nieruchomy. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że swoich prac naukowych z uwagi na niesprzyjające ku temu warunki nie jest w stanie opublikować ani też opisywanego przez skarżącego stanu technicznego domu gdzie zamieszkuje oraz tego, że w obecnych realiach sprzedaż lub obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty sądowe godziłaby w podstawę egzystencji tego człowieka. Ponieważ wszystko to razem wzięte uzasadnia twierdzenie, że aktualnie skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania więc z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło