III SA/Kr 190/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie: NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r sprawy ze skargi W.P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 lutego 2004 r. Nr : [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] 2003 r. w Z., funkcjonariusz Policji przeprowadził kontrolę drogową samochodu ciężarowego star, numer rejestracyjny [...]. W protokole zapisano, że pojazdem kierował S.P., a właścicielem auta był W.P., zamieszkały w G. [...], gmina M., prowadzący zakład ogólnobudowlany. Funkcjonariusz Policji stwierdził, że kierujący pojazdem S.P. nie posiada aktualnej karty opłaty za przejazd po drogach publicznych, ani zaświadczenia o wykorzystaniu auta na przewozy własne. W dniu [...] 2003 r. skierowane zostało do Zakładu Ogólnobudowlego zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, zaś w dniu [...] 2003 r. Komendant Powiatowy Policji w S. wydał decyzję nr [...]. Powołując się na art.93 ust.1 ustawy o transporcie drogowym oraz na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu [...] 2003 r. nałożono na Zakład Ogólnobudowlany w G. karę pieniężną w wysokości [...]. W uzasadnieniu wskazano, że naruszony został art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym zobowiązujący przedsiębiorców do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach publicznych. Dlatego zgodnie z pkt 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości[...]. Zgodnie z art.33 ust.1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca zobowiązany jest posiadać zaświadczenie o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Ponieważ w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej W.P. takiego wpisu nie dokonano, więc wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł, stosownie do pkt 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu W.P. wskazał, że stan techniczny auta absolutnie uniemożliwia jego wykorzystanie do przewozu towarów na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Na poparcie strona przedstawiła kilka faktur, za usługi transportowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą wystawionych w okresie od lutego do grudnia 2003 r. Samochód wykorzystywany jest wyłącznie do przewozów na potrzeby gospodarstwa rolnego. Auto jest zarejestrowane na osobę prywatną, a nie na Firmę. Brak opłaty był konsekwencją awarii auta, wskutek czego właściciel zapomniał uiścić wymaganą opłatę, a ważność wcześniejszej wygasła zaledwie na kilka godzin przed kontrolą. Orzekając w II instancji Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2004 r. na podstawie art.138 § 1 pkt 2 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję wydana w I instancji przez Komendanta Powiatowego Policji. Podtrzymane zostały wszystkie ustalenia faktyczne i wyprowadzone wnioski. Brak aktualnego dowodu opłaty za przejazd stanowi naruszenie art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym w związku z § 5 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Brak zaświadczenia o zarejestrowaniu przewozów na potrzeby własne narusza art.33 ust.1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego decyzja organu I instancji jest prawidłowa W skardze W.P. domaga się uchylenia obu decyzji wydanych w niniejszej sprawie. Organ nie ustosunkował się do zarzutu, że samochód nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej, na co przedstawione zostały faktury. Również stan techniczny auta dyskwalifikuje go jako środek transportu w działalności budowlanej. Art.33 ust.2 ustawy o transporcie drogowym został nieprawidłowo zastosowany, albowiem samochód nie jest wykorzystywany przez przedsiębiorcę. Odpowiadając Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał swe wcześniejsze stanowisko. Skoro auto jest zarejestrowane, a następny przegląd techniczny miał być dokonany przed [...] 2004 r., więc nie można dowolnie twierdzić, że samochód nie nadawał się do działalności gospodarczej. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, w której konieczne jest wykorzystywanie transportu, a nie jest możliwe zarejestrowanie auta na działalność gospodarczą osoby fizycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : 1) Organ administracyjny utrzymał w mocy decyzję adresowaną do "zakładu ogólnobudowlanego", mimo że jest to tylko określenie sposobu prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną. To W.P. jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym i do niego mogły być ewentualnie skierowane decyzje. Mimo to organ II instancji utrzymał bez zmian decyzję organu I instancji. Dlatego orzekając w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnił w tym zakresie skargę. 2) Organy administracyjne przyjęły niczym nieuzasadnione domniemanie, że posiadacz samochodu ciężarowego poruszającego się po drodze krajowej wykorzystuje pojazd do transportu zarobkowego, bądź na potrzeby własne, co rodzi obowiązek uiszczania opłaty za przejazd drogami publicznymi. Tymczasem niezarobkowym przewozem drogowym - przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie w szczególności następujące warunki: a)pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b)przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi. (art.4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym). Dodatkowo obowiązek uzyskania zaświadczenia, o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej nie obejmuje rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. nr7, poz. 25 ze zm.), prowadzącego działalność wytwórczą w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy. Tymczasem organy administracyjne nie podjęły żadnych starań dla wyjaśnienia trafności zarzutu zawartego już w odwołaniu i podtrzymanego w skardze, że auto W.P. nie spełnia wymogu "przeznaczenia do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywanego przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej." Dlatego orzekając w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnił w tym zakresie skargę. Gdyby zarzuty skarżącego okazały się trafne, to nie miałyby on obowiązku ani uiszczać opłaty, ani zarejestrować przewozów na potrzeby własne w trybie art.33 ustawy o transporcie drogowym. Ciężar wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych w sprawie spoczywa na organie administracji publicznej, więc nie wyjaśnienie tej kluczowej wątpliwości uzasadnia uwzględnienie skargi ma podstawie art.145 § 1 pkt 1 pkt c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 3) W toku postępowania od początku było wiadomo z protokołu kontroli, że samochód prowadził S.P., brat właściciela auta W.P. Ustalenie to nie było jednak przedmiotem analizy organów administracyjnych, co skutkuje kolejną wadliwością zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organy administracyjne uznały, że samochód był wykorzystywany dla niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne co zostało ograniczone w słowniczku ustawowym (art.4 pkt 4 lit.a) do takiego przejazdu, gdy pojazd prowadzony jest przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Zarówno art.42 ust.4 ustawy o transporcie drogowym, jak i § 2 ust.1 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych dokonują podziału opłat na dobową, siedmiodniową, miesięczną, półroczną i roczną. W konsekwencji samochód przeznaczony przez przedsiębiorcę zasadniczo do niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne nie będzie wykonywał tego rodzaju przewozu, gdy pojazdem nie kieruje ani przedsiębiorca, ani jego pracownik, lecz jeszcze inna osoba (w niniejszej sprawie – brat przedsiębiorcy). Organy administracyjne nie kwestionują interpretacji art.42 ustawy o transporcie drogowym ograniczającej obowiązek przedsiębiorców uiszczania opłat przewidzianych w tym przepisie jedynie za czas wykonywania przez nich transportu drogowego oraz przewozów na potrzeby własne. Skoro więc w czasie kontroli w dniu [...] 2003 r., W.P. nie wykonywał niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne to nie był zobowiązany do uiszczenia za ten dzień opłaty za przejazd po drogach krajowych. W konsekwencji organy administracyjne nieprawidłowo zinterpretowały prawo przedmiotowe, co skutkuje wadliwością decyzji obu instancji z powodu niezgodności z prawem materialnym (art.42 ust.1 w zw. z art.4 pkt 4 lit.a ustawy o transporcie drogowym). Dlatego należało uwzględnić skargę w tym zakresie w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 4) Sąd odnotowuje, że Komendant Wojewódzki Policji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji powołał jako podstawę prawną art.138 § 1 pkt 2 K.p.a., gdy prawidłowo należało wskazać art.138 § 1 pkt 2 K.p.a. Jest to jednak uchybienie mniejszej wagi i nie miało ono wpływu na wynik postępowania administracyjnego (art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art.200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.