III SA/Kr 193/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Określając ich majątek uwidoczniła, że nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się emerytura skarżącej w wysokości 1218,75 zł oraz emerytura jej męża w wysokości 730 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała swoją i męża trudną sytuację zdrowotną. Powiada, że środki jakimi małżonkowie dysponują wystarczają na skromne przeżycie miesiąca. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile strona nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, z emeryturą niższą od przeciętnych zarobków w gospodarce. Na pomoc męża nie bardzo może liczyć skoro podobnie jak skarżąca nie ma on żadnego majątku i otrzymuje jeszcze niższe od skarżącej świadczenie emerytalne. Ponieważ skarżąca nie określiła wysokości stałych miesięcznych wydatków należy przyjąć, że nie odbiegają one od przeciętnych kosztów utrzymania. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś, że przy obecnym poziomie cen towarów i usług środki jakie ma do dyspozycji gospodarstwo domowe skarżącej wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życia codziennego. Skoro więc skarżąca nie ma wystarczających dochodów ani majątku, który mogłaby spieniężyć to przewidując nawet minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącej nie będzie stać bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Z przytoczonych względów należało więc udzielić skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa ustanowić dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.