III SA/Kr 193/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Z. K., S. K., M. G., B. K., J. K. na czynność materialno-techniczną Starosty Nowotarskiego z dnia 6 listopada 2025 r. w przedmiocie dokonania zmiany danych ewidencyjnych w operacie gruntów i budynków postanawia: odrzucić skargę. Z. K., S. K., M. G., B. K., J. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Starosty Nowotarskiego z dnia 6 listopada 2025 r. w przedmiocie dokonania zmiany danych ewidencyjnych w operacie gruntów i budynków obr. L. w zakresie: 1.ustalenia przebiegu granic zmodernizowanych działek ewid.nr: [...] z działkami ewid. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na podstawie współrzędnych punktów granicznych, 2. wydzielenie (wyodrębnienie) zmodernizowanych działek ewid. o nr: [...], [...], [...] z zmodernizowanej działki ewid.nr [...], 3. wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków F. K. w przedmiocie nowowydzielonej zmod. działki nr [...] z działki nr [...] jako władającego na zasadzie samoistnego posiadania. Zgodnie z obowiązującą ewidencją gruntów w skali 1;2000 jak i poprzednio obowiązującej ewid. gruntów w skali 1:2880 w zakresie działki ewid.nr [...] ujawniony był F. K. (ojciec) jako władający na zasadzie samoistnego posiadania, który to sprawował faktyczne władztwo w zakresie tej nieruchomości i korzystał z tej nieruchomości jako właściciel i wykonywał obowiązki właściciela do chwili swej śmierci, gdyż zmarł 2013 r. Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie przepisów: - art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z pominięciem formy decyzji w przedmiocie dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, - § 35 rozporządzenia z dn. 27 lipca 2021 r. Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez bezzasadne uznanie, iż wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie wydzielenia zmod. działek ewid. [...], [...] [...] z zmod. działki ewid.[...] można dokonać w trybie czynności materialno-technicznej, - § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez wydzielenie zmod. działek ewid nr: [...], [...], [...] z działki zmod. nr [...] o niejednorodnym stanie prawnym, - § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w zakresie ustalenia przebiegu granic ww. działek, poprzez dokonanie ustalenia przebiegu granic nieruchomości na podstawie współrzędnych punktów granicznych, - § 35 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 27 lipca 2021 r. Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez brak zawiadomienia o dokonanych zmianach wdanych ewidencyjnych, - § 31 ust. 6 pkt 2, 4, 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zakresie szkicu granicznego, stanowiącego integralną część protokołu z ustalenia przebiegu granic ewidencyjnych, - § 33a rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zakresie ustalenia linii brzegu, kiedy to dokonano ustalenia przebiegu granic nieruchomości na podstawie współrzędnych punktów granicznych i to w nurcie rzeki, - art.80 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny operatu technicznego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 7 kwietnia 2026 r. skarżący wyjaśnili, że w dniu 5 lutego 2026 r. otrzymali od Starosty Nowotarskiego zawiadomienie o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków dokonanych w dniu 6 listopada 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Z kolei w piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2026 r. sprecyzował, że w dniu 6 listopada 2025 r., w drodze czynności materialno-technicznej (zmiana nr [...]), Starosta Nowotarski dokonał aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencyjnym w zakresie przedmiotowym i podmiotowym, dotyczących działek ewid. zmod. nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] położonych w obrębie L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - dalej jako: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29. Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a zgodnie z treścią art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Cytowane przepisy wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, co oznacza, że sądy te mogą rozpatrywać sprawy ściśle określone w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w innych ustawach szczególnych. Zdaniem Sądu czynność dokonania aktualizacji informacji w operacie ewidencyjnym nie wypełnia przesłanek umożliwiających uznanie jej za czynność podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej, o której mowa w ww. przepisach (zob. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1477/21; LEX nr 3323560 i powołane tam orzecznictwo). Istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki NSA: z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98, z 18 marca 1999 r., sygn. akt II SA 1728/98 oraz z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 862/00). Sama procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter - przepisy wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa. Dodatkowo należy podkreślić, że ustawodawca w sposób wyraźny określił środki prawne, za pomocą których można kwestionować nowopowstałe dane ewidencji gruntów i budynków – tymi środkami są zarzuty, a po upływie terminu do ich złożenia – wniosek o zmianę danych. Dopiero w wyniku wniesienia tych środków prawnych mogą być wydane akty, które będą zaskarżalne do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż określone w art. 58 § 1 pkt 1-5 P.p.s.a., wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie, z przyczyn wskazanych powyżej skarga jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), orzekł, jak w sentencji postanowienia.