III SA/Kr 198/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 stycznia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty pozostałego długu z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 143 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 stycznia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty pozostałego długu z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej, skarżący W. K. złożył wniosek o zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego w wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 marca 2011 roku skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 1.386,20 zł. Wynagrodzenie zajęte jest przez komornika do kwoty 394,14 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również cennych ruchomości. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Żyje w ubóstwie. Posiada zobowiązania w postaci alimentów na córkę w wysokości 200 zł oraz długi alimentacyjne. Świadczenie rentowe zostało skarżącemu wstrzymane, a wynagrodzenie za pracę jest zajęte przez komornika do wysokości 394 zł. Do wniosku skarżący załączył odcinek w wynagrodzenia za miesiąc styczeń 2011 roku oraz zawiadomienie ZUS z dnia 22 lutego 2011 roku o wstrzymaniu wypłaty świadczenia rentowego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę. Ze względu na zobowiązania ciążące na skarżącym uzyskiwane dochody objęte są zajęciem komorniczym do wysokości 394,14 zł. Wypłata świadczenia rentowego została od dnia 1 marca 2011 roku wstrzymana. Skarżący jest osobą schorowaną, wymagającą stałego leczenia i rehabilitacji. Stan jego zdrowia wymaga ponoszenia wydatków związanych chociażby z zakupem koniecznych lekarstw, a środki, którymi dysponuje wnioskodawca są niewielkie. Przedstawiona sytuacja materialna i zdrowotna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).