III SA/Kr 198/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-03-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej prawo do świadczenia wychowawczego jest możliwe, gdy decyzja ta nie nakłada na stronę obowiązku ani nie przyznaje uprawnienia, a jedynie stanowi podstawę do wydania odrębnej decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia?
Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. jest możliwe tylko w odniesieniu do aktów, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Decyzja ustalająca prawo do świadczenia wychowawczego, która nie nakłada na stronę obowiązku ani nie przyznaje uprawnienia, a jedynie stanowi podstawę do wydania odrębnej decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, nie posiada cech wykonalności i w związku z tym nie może zostać wstrzymana.
Stan faktyczny
Skarżąca A. J. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która po wznowieniu postępowania uchyliła wcześniejszą decyzję o przyznaniu świadczenia wychowawczego i odmówiła jego przyznania. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że spowoduje ona konieczność zwrotu wypłaconego świadczenia w kwocie, której zwrot wyrządziłby jej i córce znaczną szkodę.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca A. J. wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 13 września 2017 r., którą - po wznowieniu postepowania - uchylono decyzję własną z dnia 30 grudnia 2016 r. o ustaleniu skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko i odmówiono przyznania tego świadczenia. Wraz ze skargą skarżąca wniosła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżona decyzja daje podstawę do zwrotu wypłaconego świadczenia wychowawczego w kwocie [...] zł. Zwrot takiej kwoty w jej przypadku spowoduje dla niej i jej córki wyrządzenie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, z uwagi na to, że nie ma oszczędności z których mogłaby zwrócić wypłacone świadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednak stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369) - dalej: "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Podkreślić jednak należy, że przedmiotem wstrzymania mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 roku, sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54, t.1). Wykonaniem aktu administracyjnego jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego, polegające na działaniu, zaniechaniu pewnego działania, znoszeniu zachowania innych podmiotów, czy świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2002, s. 155 – 156 czy M. Jaśkowska, M. Masternak, E. Ochendowski: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 144 – 145, J. Borkowski: Glosa do postanowienia NSA z 16 października 1996r., IV SAB 59/96, OSP 1998, nr 1, poz. 22, s. 48). Instytucja tymczasowej ochrony sądowej odnosi się do takich aktów, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżona decyzja nie nakazuje skarżącej wykonania jakiegokolwiek obowiązku, ani nie przyznaje jakiegokolwiek uprawnienia. W konsekwencji, rozstrzygnięcia w niej zawarte nie skutkują niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Takie skutki powstać mogą dopiero w wyniku wydania odrębnej decyzji o ustaleniu i nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego (art. 25 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U.2017.1851). Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie może zostać wstrzymana, bowiem z istoty swej nie ma cech wykonalności. Należy przy tym także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a w szczególności nie zależy od dostrzeżenia przez Sąd w decyzji wady w postaci naruszenia prawa. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło