III SA/Kr 199/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-04-09

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony na podstawie oświadczenia strony o jej trudnej sytuacji materialnej, bez konieczności żądania dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd może uwzględnić wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy na podstawie oświadczenia strony, jeśli pozwala ono na zorientowanie się w jej sytuacji materialnej i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W przypadku osoby bezrobotnej, posiadającej zadłużenie i korzystającej ze wsparcia pomocy społecznej, jej dochody mogą być niewystarczające do pokrycia kosztów pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, wskazując na swój status osoby niepełnosprawnej, bezrobotnej, utrzymującej się z zasiłków MOPS. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych, a jego miesięczne dochody wynoszą 400 zł. W aktach sprawy znajdowały się informacje o jego rozwodzie, problemach z córką, zadłużeniu za mieszkanie i niewielkim zadłużeniu w gazowni, a także problemach zdrowotnych. Skarżący domagał się ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na 400 zł zasiłku otrzymywanego z MOPS. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną. Utrzymuje się tylko z zasiłków wypłacanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. W oparciu o przestawiona przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący jest osobą rozwiedzioną, ma problemy z córką, która nie chce płacić alimentów (k. 70; 114-101). Korzysta z rożnych form pomocy społecznej (k. 97). Będąc osobą bezrobotną jest zarejestrowany we właściwym urzędzie pracy (k. 99) bez prawa do zasiłku (k. 83v.). Zalega z opłatami za zajmowane mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 55 m2 (k. 83) na ponad 4,5 tyś. zł (k. 118), posiada też niewielkie zadłużenie w gazowni (k. 126).. Boryka się z problemami natury zdrowotnej (k. 71, 70). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył wniosek w wymaganej formie. Biorąc pod uwagę kopie dokumentów jakie zalegają w pomocniczych aktach administracyjnych złożone oświadczenia należy uznać za wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Niewielkie nieścisłości nie mają większego znaczenia. Skarżący jest osobą bezrobotną, posiada stosunkowo duże zadłużenie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że skromne dochody jakie pozostają do dyspozycji skarżącego nie za bardzo są w stanie zabezpieczyć jego egzystencję. Potwierdzeniem trudnej sytuacji skarżącego jest i to, ze zmuszony jest permanentnie korzystać ze wsparcia oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej. A choć okoliczność ta nie jest rozstrzygająca sama w sobie to jednak pozwala zorientować się w realnych możliwościach strony dając pewną wskazówkę co do oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Biorąc pod uwagę sygnalizowany przez skarżącego stan zdrowia wpływający i na jego nieporadność życiową trudno czynić mu zarzut, że nie stara się poprawić swej sytuacji. Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło