III SA/Kr 199/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-03-11

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może zwolnić stronę z kosztów sądowych i ustanowić jej radcę prawnego na podstawie złożonego oświadczenia o stanie majątkowym bez żądania dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd może udzielić zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić pełnomocnika z urzędu, jeśli złożone przez stronę oświadczenie o stanie majątkowym jest wystarczające i nie budzi istotnych wątpliwości co do jej możliwości finansowych. W przypadku gdy oświadczenie pozwala stwierdzić, że strona jest osobą ubogą i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, nie ma obowiązku żądania dodatkowych dokumentów.
Stan faktyczny
Skarżąca A. F. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując, że nie posiada majątku ani dochodów poza alimentami i świadczeniami rodzinnymi, a jej sytuacja materialna jest trudna. Po eksmisji w 2002 r. zamieszkała w lokalu socjalnym, pozostaje na urlopie wychowawczym i korzysta ze wsparcia MOPS. Skarżąca podkreśliła, że nie stać jej na wynajęcie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej radcę prawnego wyznaczonego przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. F. na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem. Określając swój majątek podała, że nie posiada, nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała na 450 zł alimentów i 68 zł świadczeń rodzinnych. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest osobą ubogą, której nie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Wskazała, że na czynsz i prąd przeznacza po 50 zł. W oparciu o akta administracyjne przedłożone przez organ wraz ze skargą okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że po orzeczonej w 2002 r. eksmisji skarżąca wraz z innymi osobami zamieszkała w przyznanym lokalu socjalnym (k. 1, 5). Relacje z matką i jej konkubentem ma trudne (k. 24). Aktualnie jest na bezpłatnym urlopie wychowawczymi i utrzymuje się zasiłku rodzinnego, alimentów, korzysta ze wsparcia MOPS. (k. 33). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać matkę samotnie wychowującą małe dziecko, bez majątku, ze znikomym dochodem, nie specjalnie mogącą liczyć na pomoc rodziny. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że po opłaceniu mieszkania i mediów środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życia codziennego i skromną egzystencję. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło