III SA/Kr 199/12
WyrokWSA w Krakowie2012-12-14
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Grażyna Danielec, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest właścicielem ani władającym nieruchomością, może skutecznie żądać wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących tej nieruchomości, powołując się na interes faktyczny w postaci prawa dojazdu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba nieposiadająca statusu właściciela lub innego podmiotu władającego nieruchomością, zgodnie z zamkniętym katalogiem określonym w przepisach rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie może skutecznie żądać wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym. Interes faktyczny, taki jak prawo dojazdu, nie stanowi podstawy do nadania przymiotu strony w postępowaniu o aktualizację ewidencji gruntów.Stan faktyczny
Skarżąca J. M. wniosła o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów działki nr [...] stanowiącej drogę dojazdową. Starosta wydał decyzję o wprowadzeniu zmian w operacie, włączając działkę nr [...] do działki nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnej i Kartograficznej uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając, że J. M. nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada uprawnień do działki nr [...]. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając pozbawienie jej statusu strony i naruszenie jej prawa dojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec SO del. Janusz Bociąga Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 września 2011r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków skargę oddala
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 26 września 2011 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, po rozpoznaniu odwołania S. B. od decyzji Starosty z dnia [...] 2011 r. nr [...], wprowadzającej zmiany w operacie ewidencji gruntów budynków obrębu Ś, gmina Ś, dotyczące działek nr nr [...] i [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu l instancji.
Decyzja powyższa zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym :
Pismem z dnia 26 maja 2011 r. J. M. zwróciła się o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów oraz na mapie ewidencyjnej wsi Ś, działki nr [...] o powierzchni 0,02 ha, stanowiącej drogę dojazdową do jej parceli. Wnioskująca podała, że na aktualnej mapie ewidencyjnej brak działki nr [...], którą włączono do działki nr [...] w związku z tym została ona pozbawiona dojazdu do swojej działki o nr [...]. Decyzją [...] Naczelnik Gminy odmówił stwierdzenia nabycia własności działki nr [...] na rzecz Z. B. Spór o tę drogę zakończony został decyzją Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia przy Wojewodzie z dnia 22 marca 1979r. nr [...]. Po śmierci Z. B. właścicielką działki nr [...] stała się jej córka S. B. i wnioskująca obawia się "przygrodzenia" drogi, z której korzysta oprócz niej wiele osób. Do wniosku J. M. dołączyła kserokopie dokumentów mające jej zdaniem świadczyć o tym, iż działka [...] winna figurować "na mapie jak i w ewidencji gruntów". Pismem z dnia 7 lipca 2011 r. [...] Starosta zawiadomił Gminę Ś, J. M. oraz S. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących działki ewidencyjnej [...].
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w toku którego (m.in.) na zlecenie organu wykonano mapę uzupełniająca wraz z wykazem zmian gruntowych, która włączona została do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 18 lipca 2011r. pod nr [...] Starosta decyzją z dnia [...] 2011 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art.107 § 1 kpa, art. 20 ust. 1 oraz art.22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193 poz. 1287), § 44 pkt 2 i § 45, § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) - po rozpatrzeniu wniosku J. M. - orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi Ś gmina Ś w następujący sposób:
1) w jednostce rejestrowej nr [...] - właściciel S. B. córka E. i Z. - wykreślić działkę nr [...] o pow.0,05 ha objętą KW [...] i wpisać działkę nr [...] o pow.0,04 ha ([...]);
2) w jednostce rejestrowej nr [...] - władający: Urząd Gminy Ś - wpisać działkę nr [...] o pow. 0,01 ha (dr- 0,01 ha);
3) zmiany granic wynikające z przedłożonej mapy uzupełniającej nanieść na mapę ewidencji gruntów.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Starosta wskazał, że na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250) przeprowadzono w latach siedemdziesiątych uwłaszczenia dla wsi Ś. Następnie w oparciu o założoną w 1967r. na bazie mapy katastralnej w skali 1:2880 ewidencję gruntów wsi Ś dokonano uregulowania własności gospodarstwa rolnego oznaczonego jako parcele gruntowe nr [...], [...], [...] oraz parcela budowlana nr [...] o łącznej powierzchni 0,2113 ha na rzecz S. B. córki E. i Z. -zgodnie z aktem własności ziemi [...] wydanym dnia 31 stycznia 1974r. przez Naczelnika Powiatu. Aktem własności ziemi z dnia 27 sierpnia 1974r. znak [...] dokonano uregulowania własności nieruchomości oznaczonej jako parcela budowlana [...] o pow.0,0168 ha na rzecz S. B. Od tej decyzji złożyła odwołanie M. P. (matka J. M.), twierdząc, że postępowanie przeprowadzono bez jej udziału, oraz że działka ta stanowi drogę dojazdową, którą użytkuje nie tylko odwołująca się lecz również inni rolnicy. W wyniku tego odwołania [...] 1975r. Wojewódzka Komisja d/s Uwłaszczenia przy Wojewodzie uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i przekazała sprawę Wydziałowi Rolnictwa i Leśnictwa i Skupu Urzędu Powiatowego do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Gminy Ś decyzją z dnia [...] 1975r. znak [...] na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych odmówił stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości, tj. działki nr [...] o pow. 168m2 na rzecz S. B. z tego powodu, że sporna działka jest drogą dojazdową o utwardzonej powierzchni, z której od niepamiętnych czasów korzystają sąsiedzi stron jak również rolnicy nawet z sąsiednich wsi. Nie zachodzi więc samoistne posiadanie ani po stronie wnioskodawczyni ani po stronie odwołującej się M. P. Kolejne odwołanie od ww. decyzji do Komisji ds. Uwłaszczenia przy Wojewodzie złożyła S. B. Decyzją z dnia [...] 1976r. znak [...] utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy i decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] 1975r. znak: [...] stała się ostateczna.
Starosta wskazał, że w czasie zakładania ewidencji gruntów w 1976r. zmianę wprowadzono tylko na mapę ewidencji gruntów, nie ujawniono natomiast właściwej gminy jako podmiotu władającego działką nr [...] w obowiązującym w tym czasie rejestrze gruntów wsi Ś. Z tego powodu w toku tworzenia w 2005r. EW-mapy w skali 1:1000 działkę nr [...] włączono błędnie do działki [...], likwidując w ten sposób (na mapie) sporną drogę. Dlatego celem ujawnienia działki [...] w obowiązującym operacie ewidencji gruntów wsi Ś, zgodnie z wyżej wymienionymi dokumentami oraz faktycznym stanem użytkowania w terenie, wykonano mapę uzupełniającą korygującą ten błąd i przywrócono działkę nr [...] w części kartograficznej oraz opisowej na rzecz Gminy Ś, zgodnie z zasadą aktualności operatu ewidencji gruntów i budynków.
Odwołanie od decyzji Starosty wniosła S. B., właścicielka działki ewidencyjnej nr [...]. Odwołująca się zarzuciła, że J. M. nie mogła skutecznie wnosić o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów działki nr [...], ponieważ jest właścicielką działki nr [...] graniczącej z działką [...] z której wyłączono działkę [...], a więc nie mieści się w katalogu podmiotów, które mogą wnioskować o aktualizację danych zawartych w ewidencji. Ponadto, zdaniem odwołującej się, podnoszony przez J. M. fakt obawy o zagrodzenie działki [...] nie tylko nie stanowi uzasadnienia do wprowadzania zmian w ewidencji, ale nie jest to w ogóle interes prawny w rozumieniu norm prawa administracyjnego, a co najwyżej jest to tzw. interes faktyczny. Odwołująca się zarzuciła też, że dołączony do wniosku wypis z ewidencji gruntów Ś. nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji z urzędu, ponieważ treść § 12 rozporządzenia wykonawczego enumeratywnie wskazuje podstawy wprowadzenia zmian podmiotowych w ewidencji. W powiązaniu z treścią art. 46 ust. 2 prowadzi to do wniosku, że zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych, mogą odnosić się wyłącznie do zmian przedmiotowych (numeracja działek, oznaczenie budynku, powierzchni działek ) i nie mogą stanowić podstawy do zmian o charakterze praw podmiotowych do gruntu. Zapisy zawarte ewidencji gruntów, dotyczące praw do gruntu mają charakter informacyjny i wtórny w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego. Zatem organ l instancji dokonał wadliwego ustalenia podmiotu uprawnionego do żądania wprowadzenia zmian w ewidencji, jak również błędnie założył, że istnieje podstawa prawna do uwzględnienia jego wniosku. Dlatego odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji Starosty i umorzenie postępowania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania J. B. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał opisaną na wstępie decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przestawił przebieg postępowania przed organem l instancji i wskazał, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków stroną jest tylko podmiot, który posiada uprawnienia do gruntu objętego zmianą, wymienione w § 46 ust. 1 w związku z §10 ust. 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ przytoczył treść powołanych przepisów. Natomiast ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że właścicielem działki nr [...], wykazanym w ewidencji gruntów i budynków, jest S. B., zaś J. M. nie posiada w stosunku do tej działki żadnych uprawnień. Zdaniem organu nie można uznać, że zmiana dotycząca działki ewidencyjnej nr [...] dotyczy interesu prawnego lub obowiązku J. M. Podany przez J. M. we wniosku o dokonanie zmiany w operacie ewidencyjnym argument, że nie chce być pozbawiona dojazdu do swojej działki nr [...], nie wskazuje na istnienie po jej stronie interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa. Organ pierwszej instancji winien był przeprowadzicanalizę w tej kwestii i po stwierdzeniu, że J. M. nie posiada przymiotu strony, odmówić wszczęcia postępowania dotyczącego wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...]. Skoro zaś wniosek wszczynający postępowanie został złożony przez osobę, która nie jest stroną, postępowanie takie ulega umorzeniu. Skoro jednak postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby nie będącej stroną, podlega ono umorzeniu.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. M., która zarzuciła, że bezpodstawnie została pozbawiona statusu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla S. B. jest stroną, a ponadto zarzuciła, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji spowoduje bezprawne uwłaszczenie się S. B. na drodze [...] będącej we władaniu gminy Ś oraz pozbawi skarżącą i inne osoby dojazdu do działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2012r. sygn. akt III SO/Kr 39/11 wyłączył wszystkich sędziów WSA w Rzeszowie od orzekania w sprawie ze skargi J. M. na decyzję PWINGiK. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 lutego 2012r. sygn. akt l OW 22/12 wyznaczył WSA w Krakowie do rozpoznania przedmiotowej sprawy ze skargi J. M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób wpływający na wynik sprawy, określony w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji i o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych -innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 1 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Natomiast wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian - czyli dokonywanie aktualizacji ewidencji - na wniosek może mieć miejsce wyłącznie w przypadku, kiedy wniosek o dokonanie tej aktualizacji pochodzi od osoby należącej do kręgu podmiotów wymienionych w przywołanych wyżej przepisach § 10 i § 11 rozporządzenia. Zatem wniosek taki musi pochodzić od właściciela nieruchomości, względnie od władającego nieruchomością - zgodnie z treścią § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia, względnie od użytkownika wieczystego gruntu, jednostki organizacyjnej sprawującej zarząd lub trwały zarząd nieruchomością, państwowej osoby prawnej, której Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organu administracji publicznej gospodarującego nieruchomością wchodzącą w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkownika gruntu państwowego i samorządowego, a nadto, dzierżawcy gruntu zgłoszonego do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756, z 1999 r. Nr 60, poz. 636 i z 2000 r. Nr 45, poz. 531 - stosownie do treści § 11 ust. 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy ustanawiają zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do żądania wprowadzenia zmian w ewidencji.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca J. M. jest właścicielką działki ewidencyjnej nr [...] (k. 15-17 akt adm.). Jako współwłaściciele parceli gruntowej [...] (odpowiadającej zgodnie z operatem sporządzonym na zlecenie organu l instancji wydzielonej działce ewidencyjnej nr [...]) figurują w kw [...] G. B. i J. L. (k. 18 i 19 akt adm.)., natomiast na znajdującym się w aktach wyrysie z mapy ewidencji gruntów wsi Ś z dnia 1. 06. 1993r. (k. 5 akt adm.) jako władający działką nr [...] figuruje Urząd Gminy Ś. Właścicielką działki ewidencyjnej nr [...], będącej przedmiotem zmian wprowadzonych decyzją organu I instancji - z której wydzielono działkę ewidencyjną nr [...] jest uczestniczka S. B. (k. 20 akt adm.) Okoliczności te są niesporne i skarżąca nie kwestionowała ich w toku postępowania, ani w skardze do sądu. Odnosząc powyższe do przytoczonej regulacji dotyczącej podmiotów uprawnionych do składania wniosku o zmianę danych ewidencyjnych wynikającej z § 46 w zw. z § 10 i § 11 rozporządzenia uznać trzeba, że skarżąca nie należy do kręgu osób uprawnionych do żądania wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki ewidencyjnej nr [...], sformułowanych w piśmie stanowiącym wniosek, na podstawie którego Starosta wszczął i przeprowadził postępowanie zakończone decyzją wprowadzającą zmiany co do tejże działki. Ewidencyjnej. Nie należy bowiem skarżąca do żadnej z kategorii osób wymienionych w tych przepisach, tak jeżeli chodzi o działkę nr [...] jak i w odniesieniu do działki nr [...]. Wniosek skarżącej w istocie dotyczył żądania ujawnienia w części opisowej i kartograficznej ewidencji gruntów i budynków działki oznaczonej jako [...] (pgr. [...]) w granicach działki [...] stanowiącej własność S. B. Nie dotyczył więc działki [...], której skarżąca jest właścicielką i co do której mogłaby żądać wprowadzenia zmian w ewidencji. Zwrócenia uwagi wymaga nadto, że ujawnieniu w zapisach ewidencji gruntów i budynków podlegają tylko i wyłącznie dane przedmiotowe i podmiotowe wskazane w przepisach ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz rozporządzenia wykonawczego. Nie podlegają więc ujawnieniu uprawnienia wynikające z ustanowionej na nieruchomości służebności.
Treść wniosku, na podstawie którego organ l instancji prowadził postępowanie, oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje nadto, iż skarżąca poprzez żądanie ujawnienia w części kartograficznej ewidencji gruntów działki [...] (stanowiącej odpowiednik parceli l. kat [...]) dąży do ujawnienia w zapisach ewidencji swojego uprawnienia do korzystania z działki nr [...] (dawnej parceli l.kat [...]) w granicach przysługującego jej prawa wynikającego z ustanowionej na rzecz parceli l. kat służebności przejazdu, przechodu i przegonu (k. 7, k. 15 odwr. akt adm.). Jednak okoliczność, iż działka nr [...] (dawna parcela l.kat [...]) stanowi nieruchomość służebną w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność skarżącej, tj. działki ewidencyjnej nr [...] nie przydaje skarżącej przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym żądania ujawnienia działki [...] na aktualnej mapie ewidencyjnej, poprzez wyodrębnienie tej działki z działki nr [...] stanowiącej własność uczestniczki, skoro skarżąca nie należy do kręgu osób wymienionych w § 10 i § 11 rozporządzenia. Organ pierwszej instancji wszczął więc, prowadził postępowanie i wydał decyzję w sytuacji, w której na podstawie art. 61 a kpa winien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy zasadnie zatem uznał, że powinien wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa. Jest to rozstrzygnięcie prawidłowe.
Nie mogły także odnieść pożądanego przez skarżącą rezultatu zarzuty skargi. Okoliczność, iż skarżąca była stroną postępowania toczącego się w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla S. B., w którym to postępowaniu wydana została decyzja UG w Ś [...], o której mowa w skardze, nie ma żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż nie stwarza ona po stronie skarżącej jakichkolwiek uprawnień do żądania wprowadzenia zmian w ewidencji dotyczących działki [...]. Ustalenie kręgu podmiotów biorących udział w postępowaniu administracyjnym toczącym się w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie ma wpływu na ustalenie kręgu osób uprawnionych do składania wniosków o wprowadzenie zmian (dokonanie aktualizacji) w ewidencji gruntów i budynków. Ustalanie kręgu stron postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy następuje na podstawie art. 28 kpa z uwzględnieniem przepisów Ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Stroną takiego postępowania jest zawsze właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja, a nadto - z uwagi na fakt, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wkracza, a w każdym razie może wkraczać w rozumieniu art. 28 kpa w sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości sąsiedniej, stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (por. uchwały składu 5 sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r., VI SA 13/1995 ONSA 1995/4/154, opubl. Lex 10650, i z dnia 4 grudnia 1995, VI SA 20/95, opubl. ONSA 1996/2/54). Także podnoszone w skardze okoliczności dotyczące możliwości uwłaszczenia się przez S. B. na działce nr [...] i pozbawienia skarżącej możliwości dojazdu do działki nr [...] nie mają żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stan wynikający z zapisów ewidencji gruntów i budynków nie tworzy żadnych stanów prawnych i nie może stanowić przesłanki nabycia, lub stwierdzenia istnienia jakichkolwiek praw do nieruchomości. Przeciwnie - stan ten jest odzwierciedleniem stanu prawnego wynikającego z dostępnych organom prowadzącym ewidencję dokumentów stanowiących podstawę wpisów do ewidencji, określonych przepisami ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego.
Powyższa ocena będąca wynikiem sądowej kontroli zaskarżonej decyzji nie oznacza oczywiście, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zapisach ewidencji, organ prowadzący ewidencję nie może dokonać jej "sprostowania" z urzędu, oczywiście, jeżeli będzie to zgodne z zasadą aktualności, oraz będzie miało podstawę w przepisach § 12 i § 46 ust. 2 rozporządzenia.
Skoro zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, a sąd nie dopatrzył się takich uchybień postępowania czy też błędów w zaskarżonym rozstrzygnięciu, które winny skutkować jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego, skarga na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło