III SA/Kr 20/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Elżbieta Kremer Sędziowie : NSA Grażyna Danielec WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant : Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 17 grudnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Z akt sprawy wynika, że [...] .04.2003r. T. K. wniósł na podstawie art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) - o wymianę prawa jazdy zgodnie z posiadanymi kategoriami A i T i dołączył do wniosku fotografię, dowód uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy i prawo jazdy kategorii A i T nr [...] na blankiecie D [...] wydane w dniu [...] .02.1979r. przez Urząd Miasta i Gminy w [...] . Organ I instancji - Starosta [...] wydał w dniu [...] .06.2003r. decyzję do nr [...] , w której orzekł: "odmówić wnioskodawcy wydania prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami silnikowymi określonymi w kat. AT." Jako podstawę prawną wskazano art. 88 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 9 oraz art. 90 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.), § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640), a także § 2 i § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d i pkt 4 lit a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 150, poz. 1680) podkreślając, że to ostatnie Rozporządzenie nakazało weryfikację akt kierowcy, w wyniku której "stwierdzono brak akt ewidencyjnych kierowcy w zakresie kat. AT na nazwisko K. T. ". W uzasadnieniu decyzji podano także, że w wyniku prowadzonego postępowania mającego na celu odnalezienie akt ewidencyjnych kierowcy Starostwo Powiatowe w [...] (właściwe dla Urzędu Miasta i Gminy w [...] ) udzieliło odpowiedzi o braku takich akt ujawniając, że "w rejestrze wydanych uprawnień figuruje blankiet D [...] wydany a dniu [...] .02.1979r. na nazwisko innej osoby" (z karty 38 akt wynika, że na nazwisko M. K.). Podano też, że w wyniku rozmowy telefonicznej z wnioskodawcą, który wyjaśnił, że kurs robił i zdał egzamin w Szkole Podstawowej w [...] w latach 1978 - 1979 organ poszukiwał takich dokumentów, ale ich nie odnaleziono, a także, że mimo wezwania wnioskodawcy o przedstawienie wszelkich dowodów (w tym świadków) na potwierdzenie swych informacji -wnioskodawca takowych nie przedłożył. Od decyzji tej odwołanie złożył w dniu [...] .07.2003r. T. K., który wskazał nazwiska dwóch osób, z którymi przed 25 laty uczęszczał na kurs prawa jazdy jednocześnie podając, że osoby te już nie żyją. Wyjaśnił, że od dawna nie mieszka na terenie, gdzie chodził na kurs i zdawał egzamin, sam ma 82 lata i nie pamięta nazwisk innych osób, z którymi chodził na kurs, czy zdawał egzamin. Podał też, że próbował wyjaśnić brak dokumentacji, ale osoba, która wydawała mu prawo jazdy (ma 85 lat, jest na emeryturze) stwierdziła, że wydawała dziennie takie ilości dokumentów prawa jazdy, że nie wyklucza pomyłki. Ujawnił, ze kilkakrotnie zmieniał miejsce swego zamieszkania i wie, że dokumenty były w ślad z nim przekazywane. Podniósł, że wpis z datą [...] .07.1981 r. o uprawnieniach do kierowania motocyklem został dokonany w Urzędzie Gminy w [...] , co świadczy o takim przekazywaniu dokumentów. Zarzucił, że nie ubiega się o wydanie prawa jazdy, a o jego wymianę, więc decyzja o odmawiająca mu wydania już posiadanego przez niego prawa jazdy w tym postępowaniu jest jawnym pogwałceniem jego praw. Podał także, że chociaż prawo jazdy już nie jest mu tak bardzo w życiu konieczne, to jednak nie może pogodzić się z faktem przerzucania przez urzędników na niego winy odnośnie braków w dokumentacji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. do sygn." akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano na konieczność prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie dokumentów będących podstawą wydania prawa jazdy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...].10.2003r. do nr [...] ponownie orzekł: "odmówić wnioskodawcy wydania prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami silnikowymi określonymi w kat. AT." Na uzasadnienie decyzji przytoczono argumenty jak w poprzedniej decyzji, a nadto podano, że w wyniku dalszych poszukiwań nie ustalono, aby wnioskodawca przystępował do egzaminu na kat. AT także w latach 1980 - 1984, a nadto Urząd Gminy w [...] podał, że nie posiadał pieczątki o treści "uprawniony do kierowania motocyklami". Organ I instancji podkreślił, że "nie udało się ustalić, iż Pan T. K. odbył wymagane przeszkolenie i zdał egzamin państwowy z wynikiem pozytywnym na kat. AT prawa jazdy" i stwierdził, że: "mając na względzie powyższą negatywną weryfikację dokumentów na podstawie § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a powołanego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. należało odmówić wydania prawa jazdy w zakresie kategorii AT". Od decyzji tej ponownie złożył odwołanie T. K. o treści podobnej do odwołania od poprzedniej decyzji organu I instancji i dodał, że sprawa winna być rozpoznaną "pod katem nabycia prawa do kierowania pojazdami i przepisami obowiązującej ustawy", a powołane Rozporządzenie w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami jest przepisem niższej rangi niż przepis ustawy. W wyniku tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 17.12.2003r. Sygn. akt: SKO [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracyjny II instancji podzielił w całości argumenty i podstawę prawną organu I instancji. Nadto dodano, że słuchany w charakterze świadka M. K., któremu Urząd Miasta i Gminy wydał prawo jazdy pod nr [...] seria D nr druku [...] zeznał, iż nigdy nie składał do tego Urzędu wniosku o wymianę prawa jazdy, a podpis złożony na podaniu w dniu [...] stycznia 1979r. zawierającym informację, że prawo jazdy zostało zgubione w dniu [...] stycznia 1979r. nie jest jego podpisem. Zdaniem tego organu sama treść podania budzi wątpliwości, gdyż z pisma sporządzonego w dniu [...] stycznia 1979r. wynika, że prawo jazdy zagubiono nie przed datą zgłoszenia, a po tej dacie. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. (w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami - Dz. U. Nr 150, poz. 1680) w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia albo odmowy ich wydania należy przeprowadzić weryfikacje dokumentów obejmującą sprawdzenie m. in. zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów. Na decyzję tę złożył skargę T. K., który wniósł o jej uchylenie. Skarżący przedstawił argumenty jak w odwołaniu i podał, że organy administracyjne bezprawnie pozbawiły go prawa jazdy, które posiadał od 1979r. Do chwili, gdy wystąpił w dniu 8 kwietnia 2003r. o wymianę tego dokumentu nie miał żadnych problemów związanych z posiadaniem tego prawa jazdy. Podał, że jest oburzony sugerowaniem mu przez organy nielegalnego wejścia w posiadanie tego dokumentu, tym bardziej, że na tym dokumencie, który posiada od 1979r. widnieją oryginalne urzędowe pieczątki okrągłe z godłem i podpisami urzędników. Według skarżącego - w tej sprawie organy administracyjne próbują własne zaniedbania i pomyłki urzędników bezprawnie przerzucić na niego. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - wniósł o jej oddalenie uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że organy administracyjne obu instancji przy wydawaniu decyzji w tej sprawie zastosowały błędne przepisy, bowiem mimo wniosku o wymianę posiadanego już prawa jazdy kat. A i T na podstawie art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) - organy zamiast wydać decyzję według wydanego na podstawie przepisu art. 150 ust. 2 tej ustawy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640) - powołały się na treść Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanego w oparciu o treść innego artykułu ustawy - art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że cyt. wyżej Rozporządzenie z 2002r. o wymianie praw jazdy samodzielnie reguluje w § 3 wymogi przedłożenia przez obywatela określonych dokumentów takich jak: wyraźnej fotografii, kserokopii dokumentu podlegającego wymianie oraz dowodu uiszczenia stosownych opłat, których brak mógłby skutkować decyzją odmawiającą wymiany dokumentu, natomiast Rozporządzenie to w ogóle nie przewiduje możliwości wydania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy. Okoliczność, że z treści § 5 ust. 2 tego Rozporządzenia wynika, iż przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami nie oznacza, że te ostatnie przepisy mogą stać się wyłączną podstawą do kwestionowania uprawnień w postępowaniu o wymianę prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że odesłanie do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami dotyczy wyłącznie "zasad i trybu postępowania", a nie rodzaju dokumentów, na podstawie których ma nastąpić wymiana prawa jazdy. Rodzaj dokumentów, co podkreśla się ponownie - został uregulowany samodzielnie przez cyt wyżej Rozporządzenie z 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy wydane w oparciu o art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a to - zdaniem Sądu - oznacza, że organy administracyjne w postępowaniu o wymianę prawa jazdy uregulowanego przez Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640) wydane na podstawie art. 150 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) nie są uprawnione do badania legalności dokumentów podlegających wymianie. Należy zwrócić uwagę, że domniemywa się, iż dokument prawa jazdy został wydany na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wzruszona, jednakże, co należy podkreślić - wyłącznie w warunkach przewidzianych przez kodeks postępowania administracyjnego. W niniejszym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał rację skarżącemu, zwłaszcza odnośnie naruszenia prawa przez organy administracyjne, które w postępowaniu o wymianę dokumentu prawa jazdy dokonały niedopuszczalnej ingerencji w prawa nabyte skarżącego. Ma rację skarżący także w zakresie braku dbałości organów administracyjnych o własną dokumentację, skoro w aktach ewidencyjnych innej osoby –M. K. zalega dokument - wniosek z dnia [...] stycznia 1979r. o wydanie dokumentu prawa jazdy wobec zagubienia tego w dniu [...] stycznia 1979r., a więc po dacie wniosku. Już poza zakresem tej sprawy Sąd zauważa, że sam brak w odpowiednim urzędzie dokumentów sprzed ponad dwudziestu lat, które ewentualnie potwierdzałyby uprawnienia skarżącego w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii - nie może obciążać strony, która nigdy nie dysponowała takimi dokumentami i brak ten sam w sobie nie może prowadzić do wydania niekorzystnej dla tej strony decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że organy administracyjne zobowiązane są do stosowania przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy i zgodnie z celem ustawy, a nie przepisów jakichkolwiek, a za takie należy uznać przepisy podane i zastosowane przez organy obu instancji w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji -jak w wyroku.