III SA/Kr 201/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Maria Zawadzka NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 listopada 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r. nr [...] o przyznaniu E. S. – dalej skarżąca, świadczenia wychowawczego na dziecko K. S. za okres od dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 31 maja 2016r. w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy: Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2016 r. skarżąca zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko – K. S. Organ ustalił , że rodzina skarżącej składa się z czterech osób tj. skarżącej , jej męża , córki posiadającej status pierwszego dziecka oraz syna – kolejnego dziecka w tej rodzinie. Organ I instancji przyznając wnioskowane świadczenie stwierdził, że skarżąca spełnia przesłanki określone w ustawie . W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła , że organ nie wyjaśnił , dlaczego świadczenie wychowawcze zostało przyznane tylko na okres 2 miesięcy i wniosła o przyznanie tego świadczenia do dnia ukończenia przez syna 18 roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygając ponownie sprawę skarżącej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję . Organ odwoławczy wyjaśnił , że pierwszy okres na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017r. Pierwszym dzieckiem w rozumieniu art.2 pkt.14 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2016.195) jest jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia . W związku z powyższym świadczenie wychowawcze na syna skarżącej przysługiwało w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia ukończenia przez córkę osiemnastego roku życia tj. 21 maja 2016r. Z tym dniem córka przestała być – w rozumieniu ww. ustawy – pierwszym dzieckiem w rodzinie skarżącej , a status pierwszego dziecka przejął syn. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na syn za okres od dnia złożenia wniosku do dnia 31 maja 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło , że uzasadniony jest zarzut skarżącej o braku właściwego uzasadnienia , co w ocenie organu odwoławczego narusza art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego . Wójt Gminy winien był w pełni odnieść się do stanu faktycznego i wyjaśnić skarżącej przesłanki podjętego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy dokonał konwalidacji zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie i uznając za uzasadnione przyznanie wnioskowanego świadczenia na okres dwóch miesięcy orzekł o utrzymaniu jej w mocy . Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżąca zakwestionowała interpretację przepisów stanowiących podstawę jej wydania i zarzuciła , że interpretacja ta narusza Konstytucję RP poprzez zróżnicowanie sytuacji prawnej rodzin posiadających dwoje dzieci ze względu na wiek tych dzieci. W ocenie skarżącej , jej rodzina jest dyskryminowana tylko dlatego , że różnica między dziećmi wynosi 9 lat , natomiast w rodzinach , w których ta różnica jest mniejsza – świadczenie wychowawcze przysługuje . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego , nie zaś według kryterium słuszności . Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , że mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy , skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy o przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego na syna na okres 2 miesięcy . Skarżąca nie zgadza się z tą decyzją w części dotyczącej okresu przyznania wnioskowanego przez nią świadczenia domagając się przyznania tego świadczenia do czasu ukończenia przez syna 18 roku życia. W ocenie organów administracyjnych świadczenie to przysługuje skarżącej na syna jedynie do dnia ukończenia przez córkę 18 roku życia . Rozstrzygając zaistniały w niniejszej sprawie spór Sąd podzielił stanowisko organów administracyjnych jako zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2016.195) regulujące warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia . Ustawodawca w art. 2 pkt. 14 zdefiniował pojęcie pierwszego dziecka stanowiąc , że oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia ( ...). Z kolei art.4 ust.2 ustawy stanowi , że świadczenie wychowawcze przysługuje osobom , o których mowa w ust.2 , do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka do 18 roku życia, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych ( art.4 ust. 3 ustawy). Pomoc ta przysługuje na drugie dziecko bez względu na dochód rodziny , ale tylko w przypadku , gdy najstarsze lub kolejne dziecko w rodzinie nie ukończy 18 roku życia. Analiza przepisów ww. ustawy prowadzi do wniosku , że przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek, tj. kryterium wieku dziecka (art. 4 ust. 3 ustawy) i dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę (art. 5 ust. 3 ustawy) , natomiast przyznanie tego świadczenia na drugie dziecko , gdy pierwsze dziecko spełnia kryteria określone w art.2 pkt.14 ustawy , jest bez względu na wysokość dochodu na jednego członka rodziny. Podkreślić należy , że ustawodawca w art.5 ust.2 ustawy wskazując na ukończenie przez dziecko 18 roku życia , nie wskazuje o jakie dziecko chodzi. Może chodzić o pierwsze i jedyne dziecko w rodzinie lub pierwsze w rozumieniu tej ustawy – art.2 pkt.14. Jeśli w rodzinie jest dwoje dzieci i nie są to bliźniaki , to pierwszym dzieckiem w rodzinie będzie dziecko starsze , ale tylko do ukończenia przez nie 18 roku życia. Po tej dacie pierwszym dzieckiem rodzinie jest – zgodnie z ww. ustawą – kolejne dziecko . Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić , że w dacie złożenia wniosku tj. w dniu 22 kwietnia 2016r. w rodzinie skarżącej pierwszym dzieckiem była córka , drugim dzieckiem - syn. W dniu 21 maja 2016r. córka ukończyła 18 rok życia i przestała być " pierwszym dzieckiem" w rozumieniu art.2 pkt.14 ustawy , a w konsekwencji to syn uzyskał status " pierwszego dziecka" w rodzinie. W tej sytuacji przyznanie świadczenia wychowawczego na syna uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego , w którym mowa w art.5 ust.3 ustawy ( dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł). W związku z powyższym za zgodne z prawem należy uznać stanowisko , zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługiwało skarżącej na drugie dziecko tj. syna , ale tylko do dnia ukończenia przez jej córkę 18 roku życia. Prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia wejście w życie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci tj. o dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 30 września 2017r., o ile spełnione są przesłanki ustawowe. Córka skarżącej przestała spełniać przesłankę pierwszego dziecka w rodzinie z dniem 21 maja 2016r, , a tym samym świadczenie to nie mogło być z tym dniem przyznane na drugie dziecko – syna skarżącej. Przyznanie świadczenia wychowawczego nie ma charakteru uznaniowego, ale tylko kumulatywne spełnienie warunków określonych w ustawie obliguje organ do jego przyznania. Na marginesie należy zauważyć , że świadczenie wychowawcze zostało przyznane skarżącej za pełne dwa miesiące w sytuacji , gdy w dniu 21 maja 2016r. wygasła przesłanka ustawowa przyznania tego świadczenia , a zatem zgodnie z art.5 ust.2 świadczenie to winno być przyznane za niepełny miesiąc maj 2016r. Mimo naruszenia w powyższym zakresie obowiązujących przepisów Sąd stosownie do art.134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016.718) nie mógł wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącej. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić , że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016.718) , orzekł jak w sentencji.