III SA/Kr 2024/14

WyrokWSA w Krakowie2015-03-18

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Maria Zawadzka, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów administracji dotyczące ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego mogą zostać utrzymane w mocy pomimo wątpliwości co do prawidłowości zmian dokonanych w protokole kontroli terenowej?
Ratio decidendi
Decyzje organów administracji w sprawie ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności zostały uchylone z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Sąd podkreślił, że zmiany dokonane w protokole kontroli terenowej nie zostały odpowiednio udokumentowane i uzasadnione, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto naruszono zasadę dwuinstancyjności poprzez brak ponownego wyjaśnienia spornych kwestii przez organ pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 na określone działki rolne. Organ pierwszej instancji ustalił powierzchnię uprawnioną do płatności na podstawie kontroli terenowej, jednak zmniejszył powierzchnię w stosunku do deklaracji skarżącego. Organ odwoławczy utrzymał te decyzje w mocy, powołując się na wyniki kontroli i dokumentację fotograficzną. Skarżący kwestionował zmiany dokonane w protokole kontroli, wskazując na brak uzasadnienia i sprzeczności w ustaleniach powierzchni działek.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 października 2014 r. oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji; zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 914,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skarg M. K. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 20 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 914,00 zł (słownie: dziewięćset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonymi decyzjami z dnia 20 października 2014 r. nr [...] i nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzje z dnia [...] i [...] 2014 r. nr [...] i nr [...], wydane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 i w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 dla skarżącego M. K. Zaskarżone decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 21 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie na 2013 r. jednolitej płatności obszarowej (dalej -"JPO"). Oprócz tego rodzaju wsparcia strona wniosła o przyznanie na ten rok: - płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa – dalej "UPO"), - płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.4 (dalej - "PRŚ 4.4"), - płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.1 (dalej – "PRŚ 4.1"), - płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.6 (dalej – "PRŚ 4.1"). Wniosek skarżącego dotyczył przyznania płatności do obszaru oznaczonego jako działki rolne A (o pow. 0:26 ha), B/B1 (0,38 ha), C (1,58 ha), E (7,00 ha), F (7,98 ha), K (0,10 ha), L (0,65 ha), CC (0,33 ha), Ł (0,43 ha), CD (0,20 ha). Te działki rolne były położone na dz. ewid. nr [...], [...] (dz. A, K), [...] (B/B1), [...], [...] (C, CC), 1 – G (E), 1 - N (F), [...], [...] (L). Powyższe działki ewid. znajdowały się w pow. w, gminie N, miejscowość N obręb [...] (działki nr [...], [...], [...], [...], [...]), miejscowość W obr. [...] ([...], [...], [...], [...]), gm. W, miejscowość. G, obr. [...] (dz. nr [...]). Skarżący zadeklarował ostatecznie łącznie 18,91 ha do płatności JPO, 0,38 ha do płatności UPO (tylko dz. B1), 14,98 ha – do płatności PRŚ 4.1 , 0,76 ha – do płatności PRŚ 4.4 i 1,78 ha – do płatności PRŚ 4.6. Postępowania zainicjowane wnioskiem strony dot. płatności JPO/UPO i PRŚ zostały zakończone decyzjami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] i [...] 2013 r. Na mocy ww. decyzji powierzchnię uprawnioną do płatności JPO ustalono na poziomie 16,45 ha, a do płatności UPO - 0,38 ha. Natomiast powierzchnię uprawnioną do płatności PRŚ 4.1 ustalono na poziomie 12,23 ha, do płatności PRŚ 4.4 - 0,76 ha, a do płatności PRŚ 4.6 - 1,78 ha. Zgodnie z treścią tych decyzji, podstawą powyższych szacunków były przede wszystkim wyniki kontroli terenowej. Wyniki te oznaczały przyznanie stronie płatności do powierzchni zadeklarowanej w przypadku płatności UPO, PRŚ 4.4 i PRŚ 4.6 i w pomniejszeniu (względem deklaracji) w przypadku płatności JPO oraz PRŚ 4.1. Ponadto zmniejszono płatności PRŚ za wariant 4.4 i 4.6 o 30% z uwagi na pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki. Zastosowano też zmniejszenie związane z opóźnieniem o 4 dni w złożeniu wniosku o płatności oraz nakazano dokonanie wykoszenia działki rolnej F w terminie do dnia 31 października 2014 r. Od powyższych decyzji skarżący wniósł odwołania, w których nie zgodził się z przyjęciem przez organ powierzchni 4,55 ha dla działki E. Podniósł, że całkowita powierzchni tej działki wynosi 63 ha natomiast dla dopłat zadeklarował jedynie 7 ha. Dodał też, że w protokole kontroli, który podpisał w dniu kontroli, tj. 12 listopada 2013r. powierzchnia zmierzona w działce E wynosi 7,10 ha, a stwierdzona 7 ha. Nadmienił też, że w formularzu kontrolnym, który podpisywał w obecności kontrolerów, powierzchnia TUZ wg. planów wyniosła 18,43, a stwierdzona podczas kontroli na miejscu 18,72 ha. Odnośnie płatności rolnośrodowiskowych skarżący dodał, że wykosił obszar według zaleceń rolnośrodowiskowych poprawionych (względem tych ujętych we wniosku z dnia 21 maja 2013 r.) przez M. Z. – R., o czym poinformował kontrolerów i stosowny zapis znalazł się w raporcie. Do złożonych odwołań skarżący dołączył kserokopie stron nr 4 i 6 protokołu kontroli z dnia 12 listopada 2013 r., który został mu wydany i podpisany przez niego w dniu kontroli. Z zawartych tam zapisów wynika, że powierzchnia stwierdzona w przypadku działki E to 7 ha, powierzchnia stwierdzona w przypadku działki F to 7,98 ha, a powierzchni TUZ stwierdzona podczas kontroli na miejscu wynosi 18,72 ha. Na stronach tych, w rubrykach uwagi nie widnieją żadne zapisy. W obydwu sprawach skarżący podniósł, że działka rolna E jest działką spójną, a teren pod wiaduktem przebiegającym przez jej teren jest normalnie użytkowany rolniczo. Na tę okoliczność dołączył dokumentację zdjęciową. Decyzjami z dnia 20 października 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniach decyzji stwierdzono, że nie zaistniały okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonych decyzji organu I instancji. Stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do w/w płatności była mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Różnice dotyczące powierzchni uprawnionej do ww. płatności stwierdzono - jak to miało miejsce w decyzji organu l instancji - w przypadku działek rolnych: E,F i C odnośnie płatności JPO i PRŚ oraz działki A odnośnie płatności JPO. Zdaniem organu przyjęte niezgodności ustalono przede wszystkim na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych we wniosku strony oraz powierzchni stwierdzonych w wyniku kontroli wykonanej odnośnie gospodarstwa skarżącego, opisanej w protokole nr [...] i [...] (dot. sprawy rolnośrodowiskowej). Zdaniem organu kontrolę przeprowadzono metodą inspekcji terenowej w dniu 23 listopada 2013 r. ponieważ konieczna była rzeczywista obecność kontrolujących na gruntach strony. Zapewniono, że przeprowadzili ją uprawnieni pracownicy, a ustalenie granic i pomiar powierzchni terenów uprawnionych do płatności dokonano urządzeniami GPS (umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dot. obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu z uwzględnieniem tolerancji). Organ odwoławczy wskazał, że wyniki ww. kontroli zawarte w protokole wraz z załącznikami (tj. ze zdjęciami wykonanymi podczas kontroli oraz plikami zawierającymi dane z pomiarów wykonanych urządzeniem GPS) nie pozwalały na uznanie, że na całej powierzchni zadeklarowanej odnośnie ww. działek, zgodnie z normami i wymogami prowadzona jest przez stronę działalność rolnicza uprawniająca do otrzymania żądanych płatności. Wynikało to zdaniem organu z wykrycia: zawyżeń powierzchni uprawnionych do płatności, oznaczonych w protokole z kontroli kodem DR13+ (działka E, F), zaniżeń pow. uprawnionych do płatności (kod DR13-) - dz. A, C, niespójności działki rolnej (kod DR22) - dz. F, istnienia obszaru tymczasowo niekwalifikującego się do płatności (DR51) - dz. E, pozostawienia zbyt dużej części nieskoszonej (P018 i P019) - dz. E i F (dot. tylko płatności rolnośrodowiskowych), pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki (P039 i P056) - dz. C i CC oraz Ł (odnośnie płatności rolnośrodowiskowych). Organ podniósł, że wyniki kontroli terenowej pośrednio uprawdopodabniają też zdjęcia lotnicze. Odnośnie zawartych w protokole skreśleń i poprawek, organ przyznał, że w protokole, który podpisała strona i otrzymała w dniu kontroli odnośnie działek E i F żadnych zawyżeń powierzchni uprawnionych nie stwierdzono. Stwierdzono jednak, że zapisy te nie były prawidłowe i zostały skorygowane poprzez uzgodnienie wpisów dotyczących tych obszarów z danymi z GPS, szkicami i zdjęciami. Efektem tego było skreślenie wartości wskazanych wyżej i wpisanie wartości zastosowanych w zaskarżonej decyzji, oraz kodów nieprawidłowości wskazujących na zawyżenia pow. uprawnionej do wsparcia w ramach tych działek i m.in rozczłonkowanie działki rolnej F. Na powyższe decyzje skarżący wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skargach podniósł, że podpisując protokół nie otrzymał informacji, że teren jest niespójny, a deklarowana powierzchnia jest rażąco mniejsza od uprawnionej. Skarżący podniósł, że naniesione w protokole zmiany są dla niego niezrozumiałe ponieważ działka E ma ponad 40 ha, a działka F ponad 60 ha, a ich wielkość zgłoszona do programu PRŚ to zaledwie 14,98 ha. Odnośnie działek C,Ł i CC z programu PRŚ stwierdził, że zostały wykoszone w terminie zgodnie z zaleceniami eksperckimi, co zostało ujęte w protokole. Do skargi skarżący dołączył kserokopię raportu kontrolnego z dnia 12 listopada 2013 r. w wersji otrzymanej bezpośrednio po przeprowadzeniu kontroli i w wersji z naniesionymi przez organ poprawkami. W wersji poprawionej dokonano następujących zmian: - na stronie 3 raportu odnośnie działki CC zmieniono datę wykonania pokosu i datę zbioru biomasy, - w rubryce "uwagi" na stronie 3 raportu zawarto zapisy dotyczące działki B i C, - na stronie 4 raportu odnośnie działki E dokonano zmiany powierzchni zmierzonej, obwodu, szerokości strefy buforowej tolerancji pomiaru, powierzchni stwierdzonej, % powierzchni nie wykoszenia, uzupełniono daty dokonania pokosu i zbioru biomasy, a także zamieszczono kody pokontrolne, - na stronie 4 raportu odnośnie działki F dokonano zmiany powierzchni zmierzonej, obwodu, szerokości strefy buforowej tolerancji pomiaru, powierzchni stwierdzonej, określono powierzchnię niewykoszoną oraz % powierzchni nie wykoszenia, a także zamieszczono kody pokontrolne, - w rubryce "uwagi" na stronie 4 raportu zawarto zapisy dotyczące rozczłonkowania działki F i powierzchni poszczególnych części, - na stronie 5 raportu w rubryce "uwagi" zawarto adnotację odnośnie oświadczeń rolnika dotyczących koszenia działki F w 2013 r. oraz ustalenia kontroli w tym zakresie, - na stronie 6 raportu w rubryce A przekreślono datę sporządzenia planu, a w rubryce E zmieniono powierzchnię TUZ stwierdzoną podczas kontroli na miejscu z 18,72 ha na 15, 97 ha, - na stronie 6 raportu w rubryce "uwagi" zawarto adnotację odnośnie przyczyn zmniejszenia powierzchni TUZ, - na stronie 14 raportu dokonano skreśleń w rubryce A,B,C, D, G oraz dokonano dodatkowych adnotacji na dole strony odnośnie powierzchni niewykoszonej. - na stronie 16 raportu dokonano skreśleń w rubryce C i D, - na stronie 27 raportu uzupełniono załączniki. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej - "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W badanej sprawie zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego albowiem przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd dopatrzył się powyższego naruszenia w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz uzasadnienia decyzji obu instancji. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła ustaleń faktycznych, co w przeważającej mierze sprowadzało się do kwestii prawidłowego ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności JPO i PRŚ. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), któremu odpowiada art. 21 ust.1 do ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej jak i płatności rolnośrodowiskowej organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W przypadku obydwu cytowanych ustaw nie ma zastosowania przepis art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, iż materiał dowodowy, w oparciu o który ma nastąpić rozstrzygnięcie sprawy zarówno odnośnie płatności JPO jak i RPŚ musi być kompletny, a rozstrzygniecie sprawy musi poprzedzać "wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego", co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, ponieważ do decyzji tych stosuje się art. 107 § 3 K.p.a. Nadto w postępowaniu tym stosuje się zasady ogólne postępowania administracyjnego, wynikające z art. 6 do art. 16 K.p.a., przy czym niektóre z nich z pewnymi modyfikacjami wynikającymi z treści przytoczonego art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich . Modyfikacje te dotyczą zasady ogólnej K.p.a. obowiązku informacyjnego organu statuowanej w art. 9 K.p.a. W postępowaniach tych stosuje się natomiast pozostałe zasady K.p.a., takie jak: zasada praworządności, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania w toku postępowania interesu społecznego i słusznego interesu strony, zasada pisemności, zasada przekonywania, zasada oddziaływania w toku postępowania świadomości i kultury prawnej obywateli, zasada dwuinstancyjności postępowania, zasada trwałości decyzji ostatecznych, czy zasada prawa skargi na decyzje administracyjne do sądu administracyjnego. Zatem wprowadzone w ww. przepisach modyfikacje nie zwalniają zupełnie organu z obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego jak również przedstawiania dowodów, z których wywodzone są określone skutki prawne. W pierwszej kolejności Sąd dopatrzył się naruszenia ww. zasad postepowania przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie i sposobie dokonania poprawek i zmian w protokole kontroli odnośnie powierzchni uprawnionej do płatności. Sąd podkreśla, że organ odwoławczy sam stwierdził w zaskarżonych decyzjach, że w badanej sprawie kontrola na miejscu była niezbędna, a zatem wynik tej kontroli jest kluczowym dowodem dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Tymczasem zmiany jakie w nim dokonano bezpośrednio wpływają na ustalenie obszaru uprawnionego do otrzymania dopłat. W ocenie Sądu organ nie zgromadził materiału dowodowego, który jednoznacznie potwierdzałby zasadność i zakres naniesionych zmian, a w uzasadnieniach decyzji obu instancji nie zawarto przekonywującej argumentacji do ich dokonania. W ocenie Sądu zebrana w sprawie dokumentacja zdjęciowa, w żaden sposób nie potwierdza zasadności, a zwłaszcza rozmiaru zmniejszenia powierzchni działki E i F względem powierzchni zadeklarowanej zarówno do JPO jak i PRŚ. W istocie na załączonych zdjęciach widać różnego rodzaju zakrzaczenia i niedoskonałości w zakresie prawidłowej kultury rolnej nie mniej jednak nie wynika z nich obszar podlegający wykluczeniu. W tym zakresie najbardziej miarodajne są wyniki pomiaru dokonanego podczas kontroli na miejscu, które to właśnie zostały zmienione przez organ względem tych pierwotnie ujętych w raporcie podczas kontroli na miejscu. Sąd podkreśla przy tym, że organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pomiarów dokonywali uprawnieni i kompetentni pracownicy przy użyciu sprzętu GPS, który umożliwia "dokładne obliczenia dot. obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu". Na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. skarżący wskazał, że kontrola w jego gospodarstwie trwała cały dzień i w trakcie jej trwania zostały obmierzone GPS-em wszystkie działki podlegający płatności. Zatem Sąd nie znalazł uzasadnienia dla zmiany tych pomiarów w dalszym toku postępowania administracyjnego, na podstawie innych materiałów dowodowych. Organ powoływał się w tym zakresie min. na zawartość załączników do protokołu kontroli czyli zdjęć wykonanych na miejscu oraz zdjęć lotniczych z tego samego dnia. Sąd podkreśla jednak, że - jak sam organ stwierdził w treści zaskarżonej decyzji - zdjęcia lotnicze jedynie pośrednio uprawdopodobniają wyniki kontroli, zatem nie można przyjąć ich pierwszeństwa przed wynikami dokonanych na miejscu pomiarów. Podkreślić należy, że w toku postępowania odwoławczego pismem z dnia 23 maja 2014 r. organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji do zajęcia stanowiska w zakresie jakości kontroli oraz zasugerował potrzebę przeprowadzenia kontroli sprawdzającej lub uwzględnienie powierzchni z wniosku skarżącego. W odpowiedzi na to wezwanie organ pierwszej instancji udzielił lakonicznej odpowiedzi stwierdzając, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo, a raport nie posiada błędów formalnych. Sąd zaznacza, że zmiany dokonane w protokole odnośnie powierzchni uprawnionej do płatności budzą wątpliwości również w kontekście tego, że całkowita powierzchnia działek E i F jest znacznie większa niż zadeklarowana do płatności (40 i 60 ha). Tym samym zebrany w sprawie materiał dowodowy – biorąc pod uwagę, że wyniki kontroli na miejscu okazały się zdaniem organu błędne – nie pozwala Sądowi ocenić prawidłowości zmniejszenia powierzchni zadeklarowanej. Jeżeli bowiem skarżący był obecny podczas kontroli, w której stwierdzono prawidłowe zadeklarowanie działki E i F, po czym organ dokonuje zmniejszenia powierzchni zadeklarowanej, to powstaje wątpliwość, czy załączone zdjęcia z całą pewnością dotyczą deklarowanej do płatności części działek, czy też może obrazują tę część powierzchni działek, które nie zostały zadeklarowane do płatności. Zatem Sąd ponownie podkreśla, że kluczowe dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest prawidłowe zmierzenie uprawnionej do płatności powierzchni działek na miejscu tym bardziej, że zmiany pomiarów naniesione przez organy nie znajdują dostatecznego poparcia w pozostałym materiale dowodowym zebranym w sprawie. Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej w decyzji organu odwoławczego, jakoby zmiany dokonane w protokole kontroli nie naruszyły przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, ponieważ skarżący mógł zapoznać się w toku postępowania z poprawionym raportem wraz z załącznikami, Sąd stwierdza, że argumentacja taka jest chybiona. Skarżący bowiem nawet po zapoznaniu się ze zmienionymi danymi odnośnie powierzchni uprawnionej do dopłat, nie mógł dostarczyć organowi kontrdowodu albowiem musiałby doprowadzić do ponownego dokonania pomiarów. Ponadto skarżący był przekonany o prawidłowości pierwotnego pomiaru dokonanego w jego obecności podczas kontroli na gruncie, gdyż żaden z kontrolujących i dokonujących pomiarów nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń, co potwierdza brak zastrzeżeń w protokole kontroli. Zatem zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w toku postępowania nie mogło zniwelować uchybień organu w zakresie prawidłowego ustalenia powierzchni deklarowanych działek. Nie może być również uwzględnione stanowisko organu, że zmiany w protokole były wynikiem weryfikowania protokołu w toku dalszego postępowania, bowiem jak już wcześniej wskazano w materiale dowodowym sprawy brak jest dowodów, które określałyby powierzchnię uprawnioną z dokładnością równą tej ustalanej w toku pomiarów na gruncie. Badając sprawę Sąd dopatrzył się także naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zasada ta ustanawia gwarancję aby każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji, a zatem jest dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygnięta. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Tymczasem w przypadku obydwu badanych spraw organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego odnośnie powierzchni spornych działek uprawnionej do płatności. Początkowo bowiem podczas kontroli na gruncie ustalono powierzchnię, która zdaniem organu jest nieprawidłowa, a następnie przyjęto inną powierzchnię na podstawie dowodów, z których wcale ta powierzchnia nie wynika. Jednocześnie decyzje organu pierwszej instancji w swych uzasadnieniach nie zawierają żadnych rozważań na temat dokonanych w protokole zmian. Organy pierwszej instancji bezrefleksyjnie uznały, że postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i przyjęły wartości przez siebie zmienione. Ponadto w decyzjach tych praktycznie zabrakło wywodów zawierających ocenę zebranego materiału dowodowego. Zacytowano jedynie znajdujące zastosowanie przepisy i przytoczono przyjęty stan faktyczny przy czym nie przedstawiono toku rozumowania towarzyszącego podczas jego ustalania oraz dowodów na których się oparto. Zaistniały stan rzeczy spowodował, że skarżący (działający bez pełnomocnika profesjonalnego) nie poznał motywów rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przez co nie był w stanie właściwie sformułować zarzutów odwołania. Powyższe niewątpliwie stanowi naruszenie art. 107 K.p.a., co z kolei stoi w sprzeczności z zasadą przekonywania. Podkreślić należy, że organy obu instancji w żadnym miejscu uzasadnienia nie odniosły się do przyczyn i podstaw naniesienia zmian w protokole kontroli w rubrykach "uwagi". Sąd zauważa też, że w odwołaniach skarżący podnosił argument jednolitości działki E (chodzi o grunt znajdujący się pod mostem) i organ odwoławczy stwierdził, że ten argument skarżącego został uwzględniony. Jednakże niewiadome jest stanowisko organu pierwszej instancji w tym zakresie. Ponadto odnośnie sposobu wykoszenia działek C,CC i Ł przy płatnościach RPŚ żadna z decyzji nie odnosi się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności (adnotacja w tym zakresie została zawarta w protokole), że pozostawiony obszar nieskoszonej działki odbiega od tego zawartego we wniosku jednakże jest to zgodne z dokumentacją przyrodniczą sporządzoną przez M. Z. – R. W ocenie Sądu opisane działania organu naruszają zasady praworządności, prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania w toku postępowania interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz zasady przekonywania w takim stopniu, że mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu nie zostały też dochowane wymogi określone w art. 107 K.p.a. odnośnie właściwego uzasadnienia decyzji, co było szczególnie widoczne w przypadku decyzji organu pierwszej instancji. W związku z tym Sąd uznał, że w sprawie zaistniała podstawa do wyeliminowania zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających ich decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego, określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W konsekwencji powyższego orzeczono jak w pkt I sentencji wyrok. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni stanowisko zawarte w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło