III SA/Kr 203/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Ewa Michna (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego A. M. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Decyzją z 28 grudnia 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania F. J. (dalej skarżący), utrzymał w mocy ponownie wydaną decyzję Starosty z dnia [...] 2016 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji informacji zwartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu L w zakresie podmiotu ewidencyjnego dotyczącego działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0188 ha. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że co do zasady w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli, a posiadaczy tylko wyjątkowo gdy dokumentacja formalno - prawna dotycząca gruntu nie pozwala na ustalenie osoby właściciela. Przy czym ujawnienie w ewidencji władającego może nastąpić tylko w przypadku, gdy organ ewidencyjny ustali, że fakt władania jest bezsporny w świetle zebranego materiału dowodowego. Tymczasem, w ocenie organu odwoławczego, ustalone w sprawie okoliczności faktyczne nie wskazywały na bezsporność władania skarżącego ww. działką nr [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że Starosta w uzasadnieniu ww. decyzji z [...] 2016 r. obszernie przedstawił historię powstania działki nr [...], dokonał analizy sporządzanych wykazów synchronizacyjnych i związanej z nimi analizy stanu prawnego działki, konkluzją czego było stwierdzenie, że stan prawny działki nie został uregulowany. Organ przytoczył twierdzenia skarżącego i uczestników postępowania świadczące o sporze co do osób jakie powinny być wpisane jako władający. Skarżący twierdził bowiem, że użytkuje ww. działkę w ten sposób, że przez tę działkę chodzi i przejeżdża do domu, a działkę przejął w posiadanie po swoim ojcu w części wykazanej w starym operacie ewidencyjnym. Zdaniem skarżącego działka ta odpowiadała starej działce nr [...], dlatego też powinni być do niej ujawnieni władający, którzy byli wpisani w starym rejestrze do działki w [...]. Jednakże E. M. wskazał, że w chwili obecnej działka ta jest użytkowana jest wyłącznie przez niego oraz J. O. - działka jest tylko koszona, natomiast dawniej było na niej wypasane bydło lecz ze względu na wybudowanie nowej drogi aktualnie utrudniony jest do niej dostęp. J. O. oraz J. M. podtrzymały oświadczenie złożone przez E. M. Pani J. M. wskazała także, że nigdy nie widziała aby skarżący kiedykolwiek użytkował sporną działkę. Z kolei skarżący podniósł, że działka ta nigdy nie była użytkowana przez E. M. oraz J. O. Ponadto w piśmie skierowanym do organu odwoławczego z 1 grudnia 2016 r. E. M., J. M., J. O., D. J., H. O., E. M. oraz A. M. zgodnie stwierdzili, że skarżący nigdy nie użytkował działki ewidencyjnej nr [...]. W wyniku przeprowadzonej w terenie wizji organ stwierdził, że aktualnie działka ewidencyjna nr [...] nie jest w widoczny sposób użytkowana. Organ zauważył, że w aktach sprawy znajduje się m.in. zawiadomienie o zmianie podmiotu ewidencyjnego w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...] z dnia 3 października 2016 r., z którego wynika że, m.in. na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2015 r., I OSK 2078/13 dokonano zmiany polegającej na wykreśleniu I. H. i E. H. jako właścicieli ww. działki ewidencyjnej oraz ujawnieniu w ich miejsce wpisu "Właściciel nieustalony". Aktualnie w ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...], obręb L, jednostka ewidencyjna J figuruje działka ewidencyjna nr [...], natomiast w pozycji "podmiot ewidencyjny" ujawniono wpis "Właściciel nieustalony". W ocenie organu odwoławczego wpis jest prawidłowy, uwzględnia bowiem zarówno wytyczne wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również z ostatniej decyzji organu odwoławczego z 14 lipca 2016 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucił, że organ I instancji nie przeprowadził kluczowego dowodu w sprawie - z zeznań świadka S. M., mimo że w decyzji organu odwoławczego z 14 lipca 2016 r. "znajdują się wskazania w zakresie aktualizacji zeznań z 2010 r.". W odpowiedzi organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Zdaniem organu okoliczności sprawy zostały wystarczająco zbadane zatem nie było konieczności kolejnego przesłuchania wskazanego przez skarżącego świadka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Rację miały organy geodezyjne twierdząc, że w przypadku sporu co do władania działką (jeżeli nie zostali ujawnieni jej właściciele) nie jest możliwe rozstrzyganie przez organ administracyjny, a takie postępowanie, wszczęte z urzędu lub na wniosek jednego z zainteresowanych, należy umorzyć. Sąd podkreśla, że w wydanym w sprawie skarżącego wyroku z 14 października 2015 r., I OSK 2078/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że zgodnie z art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego można w ewidencji gruntów i budynków wpisać władającego gruntami niepaństwowymi i niesamorządowymi jeżeli właściciel nie jest znany, ale jednocześnie zastrzegł, że: "Wpis władającego winien być jednakże dokonany tylko wówczas, gdy władanie jest stanem bezspornym". Orzekający w niniejszej sprawie Sąd zgadza się z tym poglądem i podkreśla, że jest on wiążący dla organów i obecnie orzekającego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten stosuje się również do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z art. 193 powołanej ustawy. W ponownym postępowaniu (prowadzonym po wydaniu ww. wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny) zadaniem organów geodezyjnych było więc ustalenie przede wszystkim czy istnieje czy też nie istnieje spór co do osoby władającej działką nr [...]. Ponieważ skarżący składał sprzeczne oświadczenia w porównaniu do oświadczeń składanych przez pozostałych uczestników postępowania (E. M., A. M., J. M., E. M., J. O., H. O., D. J.) to prawidłową była ocena, że istnieje spór co do osób władających ww. działką. W takiej sytuacji organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257). Niemożność wpisania władającego działką do ewidencji gruntów i budynków z powodu sporu uczestników postępowania co do tego, kto jako władający ma zostać wpisany, powoduje, że postępowanie administracyjne należy umorzyć w trybie art. 105 ust.1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Spór pomiędzy posiadaczami może bowiem w takiej sytuacji rozstrzygnąć jedynie sąd powszechny, a nie organ administracyjny. Z tych też powodów Sąd skargę oddalił zgodnie z art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Sąd przyznał pełnomocniczce skarżącego ustanowionej z urzędu 240 zł powiększone o należną stawę podatku VAT zgodnie z §21 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714).