III SA/Kr 2035/14
WyrokWSA w Krakowie2015-04-29
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Janusz Kasprzyczycki, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo oceniły sytuację materialną strony przy odmowie umorzenia lub rozłożenia na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, uwzględniając przy tym wszystkie istotne okoliczności dotyczące sytuacji rodziny?Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego, w szczególności poprzez błędne ustalenie dochodów rodziny i brak analizy minimum socjalnego i egzystencji. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie zwalnia organów z obowiązku wszechstronnego zbadania sytuacji strony i jej rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca M. J. wniosła o umorzenie lub rozłożenie na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Organy administracji (Marszałek Województwa i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) odmówiły umorzenia i rozłożyły na raty część zadłużenia, uznając, że sytuacja dochodowa rodziny skarżącej nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała umorzenie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i narażenie na niezawinioną konieczność spłaty odsetek.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa, orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, oraz zarządził zwrot skarżącej kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zarządza zwrot z kasy Sądu na rzecz skarżącej kwoty 100 (sto) złotych uiszczonej nienależnie tytułem wpisu sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 października 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 30 ust. 1, 8 i 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – K.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] 2014 r. nr [...] o: 1) odmowie umorzenia kwoty 4.440,92 zł z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalonych decyzją nr [...] z dnia 27 marca 2013 r. na łączną kwotę 6.059,00 wraz z ustawowymi odsetkami, 2) rozłożeniu na raty kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 4.440,92 zł wraz z odsetkami.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Marszałek Województwa ustalił wysokość nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wypłaconych M. J. z tytułu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 23 września 2005 r. oraz nr [...] z dnia 19 września 2006 r., w sprawie ustalenia M. J. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2005/2006 i 2006/2007. Ww. decyzja jest prawomocna.
Pismem z dnia 2 lipca 2013 r. M. J. zwróciła się do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej z prośbą o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz odsetkami od nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w części ustalonych decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r.
Postępowanie w ww. zakresie zostało zakończone wydaniem przez Marszałka Województwa decyzji nr [...] z dnia [...] 2013 r. o odmowie umorzenia kwoty 6.059,00 zł wraz z odsetkami, tytułem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
Ww. decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2013 r. nr [...].
Organ odwoławczy wskazał, że wadliwie zebrany i oceniony materiał dowodowy w sprawie nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż sytuacja rodzinna i dochodowa strony pozwala na zastosowanie umorzenia w całość lub w części zaległości lub niezastosowanie tych instytucji, ewentualnie rozłożenia na raty albo odroczenia jej płatności.
Powtórnie rozpatrując sprawę, decyzji nr [...] z dnia [...] 2013 r. Marszałek Województwa orzekł o odmowie umorzenia kwoty 6.032,30 zł wraz z odsetkami, tytułem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
Ww. decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2014 r. nr [...], ze względu na zmianę wysokości kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, wynikłą z powodu wpłaty dokonanej przez M. J. – a w konsekwencji zmianę przedmiotu sprawy administracyjnej.
Rozpatrując sprawę po raz kolejny, Marszałek Województwa wydał decyzję z dnia [...] 2014 r. nr [...], którą orzekł o: 1) odmowie umorzenia kwoty 4.440,92 zł z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalonych decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r. na łączną kwotę 6.059,00 wraz z ustawowymi odsetkami, 2) rozłożeniu na raty kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 4.440,92 zł wraz z odsetkami w sposób szczegółowo opisany.
W uzasadnieniu organ podał, że ustalając sytuację dochodową rodziny M. J. wzięto pod uwagę dochody osiągane przez członków rodziny, tj. dochody J. J. osiągnięte za granicą w wysokości 5 302,97 zł miesięcznie, M. J. z tytułu pobierania renty chorobowej w wysokości 569,80 zł miesięcznie, A. J. z tytułu zatrudnienia w wysokości ok. 500,00 zł miesięcznie, jak również dochód osiągnięty z tytułu pobierania świadczeń rodzinnych przez J. J. na terenie Wielkiej Brytanii w wysokości ok. 400,00 zł miesięcznie. W związku z powyższym łączne miesięczne dochody rodziny wynoszą ok. 6 772,77 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny wynosi 1 693,19 zł miesięcznie. Dochód ten jest niespełna trzykrotnie większy niż kryterium dochodowe określone zarówno w ustawie o świadczeniach rodzinnych, które wynosi 539,00 zł miesięcznie na osobę w rodzinie, jak i w ustawie o pomocy społecznej gdzie kryterium wynosi 456,00 zł miesięcznie na osobę w rodzinie.
W opinii organu I instancji, sytuacja rodzinna M. J. nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała całkowite, bądź częściowe umorzenie zobowiązania wraz z odsetkami.
Mając na względzie, że M. J. dokonała wpłaty części zobowiązania z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami, na łączną kwotę 3 136,90 zł oraz w związku z tym, że wpłata zgodnie z art. 55 w zw. z art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, została zaliczona na poczet należności głównej i na poczet odsetek, organ I instancji ustalił, że od ww. kwoty głównej należy odjąć łączną kwotę należności głównej wynikającej z ww. wpłaty, tj. kwotę 1 628,08 zł. W konsekwencji przedmiotem postępowania w sprawie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz rozłożenia na raty kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jest pozostała kwota należności, tj. 4.440,92 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. podniosła, że uzyskuje zbyt małe dochody, by móc spłacić zadłużenie w całości. Ponadto wskazała, że wielomiesięczne procedowanie sprawy przed organami administracji naraziło ją na dodatkowe straty w postaci konieczności uiszczenia odsetek.
Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą, decyzją z dnia 20 października 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu działające jako organ odwoławczy SKO podniosło, że organ l instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie administracyjne i działając w granicach uznania administracyjnego wydał zaskarżoną decyzję.
Kolegium przyjęło za własne ustalenia faktyczne organu I instancji, reasumując, że sytuacja rodzinna i dochodowa strony nie pozwala wobec niej na zastosowanie umorzenia w całości bądź w części.
W skardze na powyższą decyzję M. J. podniosła, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 8, 77 § 1 i 80 K.p.a.) i naraża ją na niezawinioną konieczność spłaty odsetek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sądowej kontroli pod względem legalności poddana została w niniejszym postępowaniu decyzja o m.in. odmowie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
Jej podstawę materialnoprawną stanowi art. 30 ust. 9 ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm., zwanej dalej w skrócie – "u.ś.r."), zgodnie z którym organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Powołany przepis jest wyjątkiem od zasady, ustanowionej w art. 30 ust. 1 w związku z ust. 2 u.ś.r., regułą jest bowiem obowiązek zwrotu świadczenia publicznego, które zostało pobrane przez stronę mimo braku uprawnienia do pobrania danego świadczenia. Rozkładanie płatności na raty, odraczanie jej terminu czy – w szczególności – umarzanie nienależnie pobranego świadczenia powinny być zatem środkami stosowanymi wyjątkowo i niedopuszczalna jest w tym zakresie wykładnia rozszerzająca.
Z kompetencji, o których mowa w analizowanym przepisie ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ administracji może skorzystać jedynie wówczas, gdy stwierdzi, że po stronie osoby, która nienależnie pobrała świadczenie rodzinne, zachodzą "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny". Biorąc pod uwagę cel regulacji ustanowionej w art. 30 ust. 9 u.ś.r., przyjąć należy, że chodzi tu przede wszystkim o sytuację, w której zachodzi duże prawdopodobieństwo, że natychmiastowa egzekucja nienależnie pobranego świadczenia mogłaby spowodować następstwa niedające się pogodzić z zasadą ochrony godności człowieka, w szczególności poprzez uniemożliwienie rodzinie świadczeniobiorcy funkcjonowania na poziomie minimum egzystencji.
Ponadto, podkreślenia wymaga, że z kompetencji, o których mowa w art. 30 ust. 9 u.ś.r., organ administracji korzysta na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Nie oznacza to dowolności, natomiast znacznie zawęża zakres kompetencji kontrolnych sądu administracyjnego. W szczególności sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem decyzji o odmowie rozłożenia płatności na raty, odroczenia terminu płatności czy o odmowie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, nie posiada kompetencji do ustalania, czy po stronie danej rodziny rzeczywiście zachodzą "szczególnie uzasadnione okoliczności", o których mowa w art. 30 ust. 9 u.ś.r. Sąd administracyjny może wyłącznie zbadać, czy organ administracji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe (w szczególności czy została dokładnie ustalona sytuacja materialna rodziny danego świadczeniobiorcy), czy właściwie ocenił zebrane dowody z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego, a także czy decyzja o odmowie skorzystania z jednej kompetencji określonych we wskazanym przepisie została uzasadniona zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Należy podkreślić, że postępowanie dowodowe, a także uzasadnienie decyzji powinny koncentrować się na ustaleniu, czy po stronie rodziny świadczeniobiorcy rzeczywiście zachodzą "szczególnie uzasadnione okoliczności" – to znaczy czy istnieje ryzyko, że bezzwłoczna egzekucja nienależnie pobranego świadczenia doprowadzi do obniżenia standardu życia poniżej poziomu minimum egzystencji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia
11 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2877/13).
Innymi słowy, Działanie organu administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego doznaje ograniczenia już w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie przez ustawodawcę ram w konkretnej kategorii spraw, a także postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – K.p.a.), uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 K.p.a., jak również zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy społecznej. Treść i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego sięga bowiem tutaj do granic kolizji z interesem społecznym.
Ustawodawca zadecydował, że okolicznościami wyznaczającymi granice podjęcia przez organ pozytywnego rozstrzygnięcia o umorzeniu kwot nienależnie pobranego świadczenia będą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Z powyższego przepisu wynika więc, że obowiązkiem organów administracji przy orzekaniu w przedmiocie umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jest wszechstronne zbadanie sytuacji finansowej rodziny, w tym możliwości zarobkowych jej członków. Zadaniem organu orzekającego jest przy tym dokonanie oceny obiektywnej możliwości spłaty zadłużenia, uwzględniając przy tym okoliczności jego powstania, a także biorąc pod uwagę zdarzenia zaistniałe po ustaleniu nienależności pobierania świadczeń, które z przyczyn niezależnych od świadczeniobiorcy uniemożliwiałyby mu zwrócenie długu.
Organ powinien ustalić w jaki sposób zwrot nienależnie pobranych świadczeń będzie miał wpływ na sytuację życiową zobowiązanego, w szczególności, czy pozbawienie go tej kwoty nie spowoduje takiego pogorszenia się sytuacji materialnej zobowiązanego, że będzie on zmuszony ubiegać się o pomoc w ramach pomocy społecznej. Organ winien ustalić oprócz minimum socjalnego i egzystencji następujące okoliczności takie jak: wiek, stan zdrowia, stan rodziny, choroba w rodzinie, niepełnosprawność lub kształcenie dziecka wymagające dodatkowych nakładów finansowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 85/10).
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie zapadły w wyniku rozpatrzenia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia i całego materiału dowodowego, tak jak tego wymagają postanowienia artykułów 7 i 77 § 1 K.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w ślad za Marszałkiem Województwa jako organem I instancji, przyjęło, że z ustaleń faktycznych sprawy wynika, iż sytuacja rodzinna skarżącej M. J. jest wprawdzie trudna, jednakże nie na tyle, aby uzasadniała umorzenie zobowiązania wraz z odsetkami. Organy administracji ustaliły, że przeciętny miesięczny dochód rodziny, składającej się ze skarżącej, jej męża J. J. oraz dzieci A. J. i B. J., wynosi 6.772,27 zł, natomiast przeciętne miesięczne wydatki – bez kosztów spłaty kredytu – wynoszą ok. 5.297,25 zł (tj. ok. 2.197,25 zł tytułem opłat za prąd, gaz, leki, utrzymanie domu i dzieci oraz 3.100 zł tytułem kosztów utrzymania J. J. za granicą). W takim stanie rzeczy, organy administracji przyjęły, że "łączna miesięczna wysokość dochodów czteroosobowej rodziny Państwa J. kształtuje się na poziomie 1.693,19 zł miesięcznie na członka rodziny. Dochód ten jest niespełna trzykrotnie większy niż kryterium dochodowe określone zarówno w ustawie o świadczeniach rodzinnych, które wynosi 539,00 zł miesięcznie na osobę w rodzinie (...)".
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z tak ustalonego stanu faktycznego wynikają niedające się usunąć sprzeczności. Skoro bowiem organy administracji, wskazując na poszczególne źródła przychodów rodziny skarżącej, ustalają, że wynoszą one łącznie 6.772,27 zł, niedopuszczalne jest następnie określanie tych przychodów mianem "dochodów", bez potrącenia ustalonych jednocześnie w postępowaniu kosztów i wydatków ponoszonych przez rodzinę. Jeśli przychody rodziny skarżącej wynoszą 6.772,27 zł miesięcznie, a koszty 5.297,25 zł miesięcznie, to w istocie łączny dochód rodziny w skali miesiąca wynosi 1.475,02 zł, co przy podziale na członków rodziny daje kwotę 368,76 zł, a nie – jak wadliwie ustaliły organy – 1.693,19 zł. Jednocześnie zaś organ I instancji podaje, że "ustalając miesięczne wydatki rodziny Pani M. J. (...) wziął pod uwagę wydatki związane utrzymaniem ww. oraz członków rodziny w Polsce, jak również wydatki związane z utrzymaniem Pana J. J. za granicą".
Nie sposób zatem przyjąć, aby organy administracji w przedmiotowej sprawie dokonały dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego i wyczerpująco rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Przedstawiony w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wynik postępowania wyjaśniającego jest nieprzekonujący i pozbawiony klarowności, zaś decyzja organu II instancji jest w swym uzasadnieniu lakoniczna i ogólnikowa, co dyskwalifikuje rozstrzygnięcie podejmowane w ramach uznania administracyjnego.
Po drugie, brak w decyzji organów obu instancji jednoznacznego wskazania, w jaki sposób ustalono skład osobowy rodziny skarżącej M. J. Jest to istotne z tego względu, że w pierwszym rozstrzygnięciu podejmowanym w sprawie przez Marszałka Województwa, uchylonym decyzją SKO z dnia [...] 2014 r. nr [...], organ I instancji zaliczył, oprócz aktualnie wskazywanych członków, do rodziny skarżącej także córkę Ł. J. i syna K. J. (vide: k. 33 akt administracyjnych). Jeśli z ustaleń prowadzonych w toku postępowania wyjaśniającego wynika, że osoby te nie wchodzą w skład rodziny M. J. w rozumieniu art. 3 pkt 16 u.ś.r., powinno to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu obecnie kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Ponadto wskazać trzeba, że w rozpatrywanej sprawie organy orzekające ograniczyły się do ustaleń, i to wątpliwych, związanych z wysokością zarobków członków rodziny skarżącej z uwzględnieniem podstawowych wydatków rodziny. Nie ustaliły natomiast organy ani minimum socjalnego, które mierzy koszty utrzymania gospodarstwa domowego, uwzględniając podstawowe potrzeby bytowo- konsumpcyjne (miara godziwego poziomu życia), jak i minimum egzystencji, stanowiącego dolne kryterium ubóstwa, wyznaczającego granicę, poniżej której występuje biologiczne zagrożenie życia i rozwoju psychofizycznego człowieka. Obie te kategorie socjalne są potrzebne do zestawienia z dochodami ubiegającego się o umorzenie i jego rodziny, by stwierdzić, że "sytuacja rodziny" wnioskodawcy jest szczególna. W sytuacji zaniechania podjęcia ustaleń w tym zakresie, nie można przyjąć, aby ustalenie niezaistnienia w sprawie przesłanki "szczególnie uzasadnionych okoliczności" nastąpiło w prawidłowy sposób, tj. przez wyczerpujące zbadanie całokształtu sytuacji materialnej, zdrowotnej i życiowej wnioskodawcy i całej jego rodziny.
Jak trafnie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku
z 5 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 85/10, pogorszenie sytuacji materialnej osoby wskutek konieczności dokonania przez nią zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń nie musi być pogorszeniem na tyle znacznym, że dochód zobowiązanego stanie się niższy od kryterium dochodowego. Okoliczność pogorszenia się sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny w kontekście realnej możliwości zwrotu ustalonych kwot nienależnie pobranych świadczeń bez zachwiania kondycji finansowej zagrażającej egzystencji rodziny, nie została przez organy ustalona.
Dodatkowo, organy nie wykazały też przekonywująco, że interes publiczny przemawia za nieumarzaniem kwot nienależnie pobranych świadczeń i nieuwzględnieniem indywidualnego interesu skarżącej. Zwrócić należy uwagę, że organ w toku postępowania powinien respektować zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Podkreśla się w orzecznictwie, że nie jest możliwe do przyjęcia założenie, że interes społeczny przewyższa swą rangą interes prywatny. Interes publiczny nie powinien bowiem być rozumiany jako sprzeczny z indywidualnym interesem obywatela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01). Jeżeli więc sytuacja skarżącej i jej rodziny przedstawiałaby się tak, że konieczność zwrotu przez nią kwot nienależnie pobranych świadczeń powodowałaby powstanie stanu braku możliwości zaspokojenia swoich i rodziny niezbędnych potrzeb materialnych, to konieczność sięgnięcia przez nią do środków pomocy społecznej, powodowałaby, że sytuacja ta nie byłaby ani zgodna z jej interesem, jak i z interesem publicznym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd rozpoznający sprawę stwierdził, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekraczając ramy uznania administracyjnego.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U.
z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zobowiązywała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do orzeczenia, jak w pkt II sentencji wyroku.
Na podstawie art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządził zwrot kosztów obejmujących nienależnie uiszczony wpis od skargi, o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło