III SA/Kr 204/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku małoletniej A. K. działającej przez ojca – S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia 19 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżąca reprezentowana przez swojego ojca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem i bratem. We wniosku uwidoczniono, że do ojca skarżącej należy odziedziczony 40 metrowy dom w miejscowości S., nieruchomość rolna o pow. 0.1176 ha oraz mieszkanie służbowe w miejscowości B. Skarżąca i osoby pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Na miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącej składa się emerytura jej ojca wypłacana mu ostatnio w kwocie 1762,81 (dowód: kopia przekazu) Na uzasadnienie czynionych starań w dalszych wywodach podniesiono, że małoletnia uczęszcza jeszcze do szkoły co wiąże się z określonymi kosztami. Jej brat ostatnimi czasu opuścił natomiast warunkowo zakład karny a poszukując pracy obecnie jest na utrzymaniu ojca. Na miesięczne wydatki tego gospodarstwa domowego składa się ok. 400 zł czynszu za mieszkanie (dowód: kopie potwierdzeń wpłaty), 300 zł tytułem rat spłacanego zadłużenia (dowód: kopie potwierdzeń) wynikającego z wydanego przez SR nakazu zapłaty 4.577,20 zł (dowód: kopia nakazu zapłaty, wezwanie przed egzekucyjne), 72 zł za wodę (dowód: kopia faktury), 163 zł za energię elektryczną (dowód: kopia faktury), 46 zł za butle gazową, 100 zł wydatków związanych z obowiązkiem szkolnym, 200 zł kosztuje utrzymanie 23 letniego samochodu [...], 100 zł na medykamenty. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazując na powyższe równocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że jeśli strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jej wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skoro jednak ojciec skarżącej posiada ujawniony majątek nieruchomy i dysponuje stałym miesięcznym dochodem, którego wysokość mniej więcej odpowiada przeciętnym wynagrodzeniom okoliczności te siłą faktu niweczą zasadność ustaleń co do tego, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. także postan. NSA z 15 lutego 2005 r. FZ 711/04). Wskutek tego, do rozważenia pozostaje jedynie czy i na ile taka sytuacja przekreśla starania strony w całej rozciągłości. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, po pierwsze tego że znaczną cześć dochodów ojca skarżącej pochłaniają jednak wydatki na utrzymanie domu, spłatę posiadanego zadłużenia i bieżącą egzystencję. Po drugie zaś tych wyjaśnień ojca skarżącej gdzie podaje, że możliwości rozdysponowania ujawnionym majątkiem są bardziej potencjalne aniżeli możliwe do przeprowadzenia. Mieszkanie w B. jest bowiem służbowe a dom w S. nie cieszy się specjalnym zainteresowaniem najemców. Uwzględniając to wszystko i korzystając, że sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) wypadało stronie udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciała a w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Rozwiązanie takie powinno być dla strony korzystniejsze aniżeli ustanowienie adwokata z urzędu. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że potrzebę ustanowienia adwokata strona sama postrzega li tylko jako ewentualność w przypadku potrzeby wniesienia "kasacji" (vide: pkt. 5 formularza PPF). Równocześnie, przyjmowana przez stronę optyka zbiega się z tym co wojewódzkie sądy administracyjne niejednokrotnie akcentują w uzasadnieniach swoich orzeczeń. Mianowicie, że w ramach swojej kognicji sądy administracyjne badają czy przy wydaniu skarżonego aktu administracyjnego organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc w swej kontroli związane granicami skargi (ppsa art. 3 §1 i art. 134 §1 ppsa). Wskazany determinant – choć dla merytorycznej oceny przesłanek zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawnie nierelewanty– to jednak siłą faktu ma znaczenie argumentu, którego nie powinno się tracić z pola widzenia bo prowadzi do konkluzji, że wbrew pierwszemu odczuciu korzystniejszym dla strony w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym będzie zwolnienie z kosztów sądowych. W ten sposób zrealizuje się bowiem faktycznie a nie tylko potencjalnie przynależne stronie prawo do sądu. Mając to na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.