III SA/Kr 204/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-03-16
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o jej stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika), jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o jej stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W takiej sytuacji sąd może wydać rozstrzygnięcie bez konieczności wzywania strony o dodatkowe oświadczenia lub przedkładanie dokumentów źródłowych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie dotyczącej odmowy zameldowania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest rencistką z dochodem 560 zł netto, nie posiada majątku, a jej mąż, z którym jest w separacji, również nie ma dochodów. Wskazała, że sprawa jest skomplikowana i nie stać jej na opłacenie pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Referendarz Sądowy postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Wojewody z dnia 22 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, zaznaczając jednocześnie, że jest z nim w trakcie separacji.
Określając swój majątek uwidoczniła, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody skarżąca oszacowała na kwotę 560 zł netto otrzymywanej renty. Mąż z którym jest w separacji nie ma dochodów, przebywa na urlopie bezpłatnym.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że dla niej jako rencistki sprawa jest skomplikowana a nie stać jej na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Zaznaczyła, że jest w trakcie sądowej sprawy o separację a małżonek nie ma pracy i majątku. Jedyny dochód skarżącej stanowi renta inwalidzka w wysokości 560 zł co potwierdza przedłożone do akt zaświadczenie oraz pocztowe potwierdzenie wypłaty świadczenia.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, dochody. Oświadczenia te są wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada należy postrzegać osoby bez majątku i znikomym dochodem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Na pomoc męża nie może nawet potencjalnie liczyć, bo pomijając już nawet istniejące relacje małżeńskie najzwyczajniej nie posiada on po temu środków.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło