III SA/Kr 207/09

WyrokWSA w Krakowie2010-07-14

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmian w operacie ewidencyjnym, polegających na podziale działek i ujawnieniu nowych właścicieli, w celu doprowadzenia ewidencji do zgodności ze stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych, nawet jeśli skutkuje to zmianą powierzchni działek w porównaniu do poprzednich zapisów?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek utrzymywać operat ewidencyjny w stanie aktualności, zgodnym z dostępnymi dokumentami i materiałami źródłowymi, w tym z danymi wynikającymi z ksiąg wieczystych. Zmiany w ewidencji mają na celu odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego, a nie jego kształtowanie. W przypadku niezgodności danych w ewidencji z księgami wieczystymi, ewidencja powinna zostać dostosowana do stanu prawnego, nawet jeśli skutkuje to zmianą powierzchni działek, ponieważ powierzchnia działki jest funkcją przebiegu jej granic, a dane z ewidencji stanowią podstawę do oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej.
Stan faktyczny
Skarżący S. R. kwestionował decyzję Starosty, która wprowadziła zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegające na zastąpieniu dotychczasowych działek nowymi, z ujawnieniem różnych właścicieli i współwłaścicieli. Skarżący zarzucał błędy w podziale działki, niezgodność z księgami wieczystymi, zmianę kształtu i powierzchni działek oraz brak jego zgody na zmiany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję Starosty w mocy, wskazując na konieczność dostosowania ewidencji do stanu prawnego i zasady jednorodności prawnej działek ewidencyjnych. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące niezgodności map, zmian granic i powierzchni działek.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę S. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer WSA Barbara Pasternak spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 stycznia 2009 r. nr : [...] w przedmiocie ewidencji gruntów s k a r g ę o d d a l a . Starosta decyzją z dnia [...] 2008r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) w związku z § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 kpa, działając na wniosek S. R., orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu ewidencyjnego A - miasto zmian przedmiotowych i podmiotowych polegających na: – zastąpieniu działek ewidencyjnych 2591/1 i 2591/2 działkami: 2591/1, 2591/4,2591/5,2591/6,2591/7,2591/8 i 2591/9; – ujawnieniu w jednostce rejestrowej [...] w miejsce działki 2591/1, działek ewidencyjnych 2591/3 o pow. 0.0186 ha i 2591/4 o pow. 0.0164 ha, które odpowiadają parcelom gruntowym 2905 i 2904/3 objętymi Kw. [...] oraz wpisaniu w miejsce dotychczas ujawnionych tam właścicieli S. R. jako właściciela; – ujawnieniu w jednostce rejestrowej [...] w miejsce działki 2591/2, działki ewidencyjnej 2591/7 o pow. 0.0159 ha odpowiadającej parceli gruntowej 2907/1 ujawnionej w Kw. [...] oraz wpisaniu w miejsce dotychczas ujawnionych tam właścicieli A. P. jako właściciela; – założeniu nowej jednostki rejestrowej dla działek ewidencyjnych 2591/6 o pow. 0.0048 ha i 2591/8 o pow. 0.0091 ha odpowiadających odpowiednio parcelom gruntowym 2907/5 i 2907/3 ujawnionym w Kw. [...] oraz wpisaniu jako współwłaścicieli tych działek A. P. w udziale 4/5 cz. oraz S. R. w udziale 1/5 cz.; – założeniu nowej jednostki rejestrowej dla działki 2591/9 o pow. 0.0687 ha odpowiadającej parceli budowlanej 94/1 objętej Kw. [...] oraz wpisaniu jako współwłaścicieli tej działki Pani A. P. i Pana S. R. w udziałach po Vi cz.; – założeniu nowej jednostki rejestrowej dla działki 2591/5 o pow. 0.0050 ha objętej Kw. [...] i wpisaniu jako właściciela nieżyjącego S. M. – s. A. z jednoczesnym podaniem S. R. jako władającego tą nieruchomością; – zmianie w części graficznej operatu ewidencyjnego konfiguracji działki 2592 bez zmiany jej powierzchni i oznaczenia. Od powyższej decyzji złożył odwołanie S. R. zarzucając, że wielokrotnie wskazywał błędy w istniejących materiałach Urzędu Geodezji przedstawiających jego własność. Zwracał się też do Starosty z nadzieją, że jako gospodarz powiatu zauważy wskazane przeze mnie nieścisłości i błędy popełnione przez uprawnionych geodetów przy tworzeniu kolejnych materiałów opisujących swoją własność. Odwołujący się zakwestionował niezgodny z księgami wieczystymi podział działki 94, oraz zmianę jej kształtu, wprowadzenie dodatkowej numeracji, skomasowanie działek budowlanych sąsiada, zlikwidowanie drogi biegnącej od działki 2905, oraz brak podstawy wpisu w księdze wieczystej KW [...]. Podkreślił też, że zmiany zostały przeprowadzone bez jego zgody. Zdaniem odwołującego się działki budowlane, które opisuje winny mieć jedynie nadane nowe numery, a nie zmienione powierzchnie. Odwołanie S. R. od powyższej decyzji Starosty Powiatowego nie zostało uwzględnione. Wojewódzki Inspektor Nadzoru J Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 6 stycznia 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, treść odwołania i wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Natomiast w myśl postanowień § 5 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. działka ewidencyjna stanowi najmniejszą jednostkę podziału kraju dla celów ewidencji. Przepis § 9 ust. 1 definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Ewidencję gruntów, stosownie do art. 2 pkt 8 w/w ustawy, stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach ich właścicieli oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organ wskazał, że objęcie jedną działką ewidencyjną gruntu, który nie jest jednorodny pod względem prawnym, narusza przewidziane ustawą i rozporządzeniem zasady i cele, którym służyć ma ewidencji gruntów. Na Staroście jako organie prowadzącym ewidencję gruntów, ciąży obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności przewidzianego w § 44 pkt 2 rozporządzenia, a także wprowadzenie zmian usuwających błędy lub niedokładności w bazie danych ewidencyjnych, o ile nie pozostają one w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym. Zgodnie z § 46 ust. 2 rozporządzenia podstawą wprowadzenia zmian aktualizacyjnych operatu ewidencji gruntów dla obrębu A, jedn. ewid. A był operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 października 2008r. pod numerem KERG [...]. Celem tego opracowania było rozdzielenie odrębnych nieruchomości w działce ewidencyjnej nr 2591/1 i 2591/2, zgodnie z zapisami w księgach wieczystych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...]. Rozdzielenie w działkach ewidencyjnych nr 2591/1 i 2591/2 odrębnych nieruchomości pozwoliło na usunięcie błędów w operacie ewidencji gruntów i budynków i doprowadzenie do zgodności z obowiązującym stanem prawnym. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków, jednak w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 24 listopada 1997r. sygn. akt II CKN 110/97) przyjęte jest stanowisko, że oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar, nie jest jednak objęte domniemaniem prawdziwości prawa (art. 3), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5), a zatem statuowanymi tą ustawą domniemaniami. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że żądanie S. R., by dostosować powierzchnie działek ewidencyjnych do powierzchni poprzednio wykazanych w ewidencji gruntów i księgach wieczystych parcel katastralnych nie było uzasadnione. Natomiast przebieg granic ewidencyjnych działek w terenie może być rozpatrywany w postępowaniu o rozgraniczenie lub w innym postępowaniu, w którym przedmiotem rozstrzygnięcia będzie zasięg prawa własności. Jeśli w wyniku takich postępowań nastąpi zmiana przebiegu granic w terenie, to wtedy mogą ulec zmianie również powierzchnie działek, które są funkcją przebiegu ich granic. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł S. R. Skarżący podał, że każda z map: 1:2880; 1:1440; 1:1000 oraz 1:280 pokazują inny kształt granic działek, uwidaczniając też znoszenie granic znakiem "S".. Zdaniem skarżącego nastąpiło też; znoszenie granic pomiędzy działkami znakiem "S" na mapach 1:2880, a granice te jako istniejące są wykazywane na mapie z 1966r. Skarżący wskazał, że zniesiono granice pomiędzy dz. 90, a działką 2905, przenosząc ją w głąb działki 2905 (3 m), z kolei na ,mapie z 1966r ta granica nadal istnieje; zaś zniesiono granice na mapie w skali 1:2880 pomiędzy działką 92 (sąsiada), a drogą która biegnie obok niej (od drogi głównej nr [...]) do dz. 90 (nabytej przez J. M. po 1966r.) i - 2905. Działki te (90 i 2905) były dawniej oddzielnymi gospodarstwami, a mapa z 1966r. granice te potwierdza. Działkę 94 przedzielono na mapie 1:2880 linią dzielącą je na dwie nierówne części i zmieniono ich podział (mapa do celów prawnych, Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, 3801/280/2003 z dnia 22 czerwca 2004r.), co było niezgodne z księgami wieczystymi. Obecnie przywrócono stan z ksiąg. Skarżący wskazał, że komasacja działek 90 i 92 sąsiada, pozwoliła na włączenie w nowo powstałą działkę 2590 w/w drogi, której powierzchnia odpowiada pow. działki wykazanej jak w KW [...] (tylko podano nr KW, a nie ma nr działki. Nie ma też podanej podstawy prawnej do wpisu w KW). Zdaniem skarżącego powierzchnia działki nr 2590 wg mapy 1:1000 powstałej z komasacji: działek 90 i 92, drogi (50m), części działki 2905 jest większa niż wynikało by to z mapy z 1966r., skala 1:2880 (a jest ona jeszcze pomniejszona o pas drogowy - 15m x 2m). Obecnie wykazano w decyzji łączną powierzchnię moich działek: 2591/3; 2591/4; V2 dz. 2591/9; 2591/6; 2591/8 jest mniejsza o 0,0128 m2 od wielkości, jaką wykazują księgi wieczyste. Zdaniem skarżącego sytuacja, że powierzchnia jego działek jest mniejsza a sąsiadów większa nie jest możliwa przy tak gęstej zabudowie i bardzo dokładnych pomiarach. Na mapie w skali 1:2880 jest tylko dz. 2904/1 i nie ma «2904/2. Skarżący podkreślił, że w protokole z ustaleń z rozprawy administracyjnej, spisanym w dniu 19 czerwca 2007r. strony zgodnie ustaliły, że nie brały udziału przy ustalaniu nowej ewidencji gruntów a przeprowadzano scalenia. Skarżący wniósł o nie wpisywanie w granicach części jego działki nr 2904/1 działki wykazywanej jako KW [...] o pow. 50 m2, gdyż pow. tej działki jest równa pow. drogi już doliczonej do skomasowanej dz. 2590 oraz o to by granica pomiędzy moimi działkami 2904/1 i 2905, a scaloną działką sąsiada 2590 przebiegała zgodnie z istniejącym od 1950r. trwałym ogrodzeniem (murek betonowy) będącym ostatnią granicą spokojnego sąsiedztwa i w tych granicach ją użytkuje od 1964 r., czyli 45 lat. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.) , w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Badając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych reguł, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt.1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem samodzielnie tego stanu kształtować. Informacje powyższe zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów – art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust.2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z : -prawomocnych orzeczeń sądowych, -aktów notarialnych, -ostatecznych decyzji administracyjnych, -aktów normatywnych, - opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, - dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, - ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16.04.2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289). Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym to obszar gruntów stanowiących przedmiot prawa własności tej samej osoby, lub współwłasności tych samych osób. Każda z łączonych działek musi mieć tego samego właściciela, lub tych samych współwłaścicieli. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek skarżącego z dnia 21 maja 2007 r. We wniosku tym skarżący domagał się ujawnienia na mapie ewidencyjnej stanu zgodnego z treścią księgi wieczystej KW [...], która obejmuje działkę pb 94 o pow. 7 a 30 m2, jako współwłasność skarżącego S. R. i A. P., po 1/2 części, "osobnego wydzielenia na gruncie pgr 94. Skarżący zarzucał, że aktualna mapa zawiera wprowadzony bez jego wiedzy podział, niezgodny z zapisem w księdze wieczystej i wbrew obowiązującemu prawu, oraz że działki 94/2 i 94/3 nigdy nie istniały. Nadto podnosił, że bezprawnie zmieniono granicę zachodnią działki 2905 poprzez jej zniesienie i naniesienie nowej granicy, powiększającej kosztem działki nr 94 działkę sąsiada, oraz że działka nr 94 nigdy nie dochodziła do granicy działki 92 ale do działek nr 2904 i 2905. Skarżący zarzucał nadto, że działania komasacyjne działek budowlanych sąsiada (nr 90 i 92) nie mają podstawy prawnej a w ich wyniku powiększono obszar nowopowstałej z tych działek działki 2590 kosztem jego własności. Zdaniem skarżącego, stan zgodny z księgami wieczystymi obrazuje jedynie mapa z 1966 roku, w skali 1:2880, L. ks. zam. [...]. Ponadto zarzucał, że w wypisie z rejestru gruntów [...] KW [...] widnieją nazwiska osób, które nigdy nie były i nie są właścicielami tych działek. Skarżący nie kwestionował natomiast wydzielenia części parceli nr 94 pod drogę. Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że : - w księdze wieczystej KW [...] wpisana jest nieruchomość obejmująca pb 94 o pow. 0,0730 ha, jako współwłasność po ½ części A. P. i S. R., - w księdze wieczystej KW [...] wpisana jest nieruchomość obejmująca pgr 2904/1 i 2905 o łącznej powierzchni 0,0511 ha jako własność S. R., - w księdze wieczystej KW [...] wpisana jest nieruchomość obejmująca pgr 2907/3, o pow. 0,0093 ha i pgr 2907/5 o pow. 0,0043 ha jako współwłasność A. P. w 4/5 częściach i S. R. w 1/5 części, - w księdze wieczystej KW [...] wpisana jest nieruchomość obejmująca pgr 2907/1 o pow. 0,0159 ha, stanowiącą własność A. P., - w księdze wieczystej KW [...] wpisana jest nieruchomość stanowiącą pgr l. kat 2904/2 o pow. 0,0050 (wg protokołu parcelowego) stanowiąca własność S. M. Księgi te prowadzone są przez Sąd Rejonowy. Z mapy ewidencyjnej załączonej do wniosku wszczynającego postępowanie, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 22 czerwca 2004 r., oraz wykazu zmian parcel wynika, że operatem ustalenia pasa drogowego ul. [...] nr 273-13/3/80 pb o pow. 0,0730 podzieliła się na pb 94/1 o pow. 0,0658 i cz. pb 94 o pow. 0,0072 ha. Następnie operatem nowej ewidencji nr 273-13/1/85 pb. 94/1 o pow. 0,0658 ha podzieliła się na pb. 94/2 pow. 0,0220 ha i pb. 94/3 o pow. 0,0438 ha. Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym pb 94/2 weszła wraz z pgr 2904/3, 2905 i 2907/5 w skład działki ew. 2591/1, natomiast pb 94/3 wraz z pgr 2907/1 i 2907/3 weszła w skład działki ew. 2591/2. Według wypisu z rejestru gruntów jako właściciel dz. ew. 2591/1 o pow. 0,0700 ha figuruje S. R., a jako właścicielka działki 2591/2 o pow. 0,0651 ha figuruje A. P. Tak wykazany w ewidencji gruntów i budynków stan jest niezgodny z prawem. Zgodnie z przywołanym wyżej § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z definicji działki ewidencyjnej zamieszczonej w tym przepisie wynika, że jedną z koniecznych cech działki ewidencyjnej jako jednostki podlegającej wykazaniu w operacie gruntów jest jednorodność pod względem prawnym obszaru stanowiącego taką działkę. Z kwestionowanej przez skarżącego mapy i zapisów ewidencji wynika, że zarówno część kartograficzna jak i opisowa dotknięte były wadami wynikającymi z naruszenia § 9 rozporządzenia. Skoro bowiem w skład działki nr 2591/1 wchodziły działki: 2905 i 2904/3 (część dawnej 2904/1) stanowiące własność skarżącego, działka 2907/5 stanowiąca współwłasność A. P. w 4/5 cz. i skarżącego w 1/5 cz., oraz działka 94/2 stanowiąca współwłasność skarżącego i A. P. po ½ cz.(powstała w wyniku podziału działki 94/1 na dz. 94/2 i 94/3 operatem nowej ewidencji nr 273-13/1/85, nie odzwierciedlającym stanu prawnego), to taki sposób wykazania w ewidencji działki 2591/1 naruszał konieczny warunek jednorodności prawnej, jaki winna spełniać działka ewidencyjna. Identyczna sytuacja miała miejsce w przypadku działki nr 2591/2. W jej skład wchodziły bowiem działki : 94/3 - której stan był identyczny jak wyżej opisanej działki 94/2, oraz działki – pgr 2907/1 stanowiąca własność A. P. i 2907/3 stanowiąca współwłasność A. P. w 4/5 cz. i skarżącego w 1/5 cz. Także więc sposób wykazania w ewidencji działki 2591/2 naruszał postanowienia § 9 rozporządzenia, ponieważ nie stanowiła ona obszaru gruntu jednorodnego pod względem prawnym. Skoro zatem wniosek skarżącego wszczynający postępowanie zmierzał do zlikwidowania nieuzasadnionego podziału pb 94, to wynik postępowania administracyjnego uznać należy za prawidłowy i wniosek ten uwzględniający, jako uzasadniony przedstawionym wyżej stanem faktycznym i prawnym. Organy nie miały bowiem podstawy w obowiązujących przepisach ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ani rozporządzenia wykonawczego, do uwzględnienia wniosku skarżącego w jego literalnym brzmieniu, skoro działka stanowiąca pb 94 wpisaną do księgi wieczystej KW [...] nie istnieje od 1980 r. tj. od daty wydzielenia operatem ustalenia pasa drogowego ul. [...], nr 273-13/3/80. Wówczas to, po wydzieleniu pod pas drogowy części pb. 94 pozostała jej część otrzymała oznaczenie 94/1 i zmniejszyła swoją powierzchnię. Natomiast zgodnie z operatem stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji wydzielona została działka 2591/9, odpowiadająca dawnej pb 94/1, jednorodna pod względem prawnym, bo stanowiąca współwłasność skarżącego i A. P. po ½ części. Również pozostałe działki wykazane na podstawie tego operatu stanowią jednorodne pod względem prawnym obszary gruntu, z uwzględnieniem stanu wynikającego z ksiąg wieczystych. Zaskarżone rozstrzygnięcie uwzględnia zatem obowiązujące przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z tych względów nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi kwestionujące treść kolejno sporządzanych przez organy prowadzące ewidencję map., w latach poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji. Skoro ewidencja jest rejestracją aktualnego stanu prawnego i faktycznego, to zarzuty dotyczące ewentualnych, uprzednio istniejących nieprawidłowości nie mają znaczenia, jeżeli nie mają wpływu na stan aktualnie wykazany i prawidłowy. Sam zresztą skarżący przyznaje w jednym z zarzutów skargi, że obecnie przywrócono stan pb 84 jak w księdze wieczystej. Podkreślić w tym miejscu należy odnosząc się do zarzutów dotyczących uprzednio istniejących nieprawidłowości, że kontrolą sądową objęta jest zaskarżona decyzja, natomiast na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawa środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia. W kontrolowanej sprawie nie zachodzi sytuacja stanowiąca podstawę do stosowania powyższego przepisu. Odnosząc się do stanowiska skarżącego, iż jedyną prawidłową mapą jest mapa w skali 1:2880 z 1966 r., to wskazać należy, iż podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków, co wynika wprost z przepisu art. 21 ustawy. Na skutek przyjęcia powyższej zasady nastąpiła utrata znaczenia wieczystoksięgowego dawnych planów i map sytuacyjnych, które nie odpowiadały wymaganiom przepisów o ewidencji gruntów i budynków. Dawne plany i mapy mogą więc być dowodem w sprawie, według uznania organu. Opisu nieruchomości w księdze wieczystej dokonuje się według wyrysu z mapy ewidencyjnej i wypisu z rejestru gruntów. W razie niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości lub z urzędu sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji, stosownie do art. 27 Ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U.z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Należy przytoczyć w tym miejscu postanowienie SN z 15.04.1997 r., I CKN 26/97 (OSNIC 1997, poz. 167), zgodnie z którym :"Jeżeli niezgodność powierzchni nieruchomości podanej w księdze wieczystej z danymi z ewidencji gruntów i budynków wynika nie ze zmiany granic nieruchomości, lecz z nowych, dokładniejszych jej pomiarów, wystarczającą podstawa sprostowania oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów". To nie dane zawarte w dziale I księgi wieczystej są podstawą zmian w ewidencji gruntów, lecz dane zawarte w ewidencji są podstawą do dokonania zmian oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Powyższe, wraz z ze wskazaniem, iż zgodnie z § 61 i § 62 rozporządzenia, pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, stanowi odpowiedź na zarzut skargi dotyczący zmniejszenia powierzchni "łącznej" działek stanowiących własność skarżącego. Brak również podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego "wpisania" w granicach działki nr 2904/1 działki objętej księgą wieczystą KW nr [...], skoro z ustaleń organu wynika, że stanowi ona odrębny przedmiot własności i ujawniona została w ewidencji zgodnie z obowiązującymi przepisami. W kwestii zarzutu skargi dotyczącego przebiegu granicy między działkami skarżącego 2904/1 i 2905 wyjaśnić i wskazać należy, iż zmiana przebiegu granic działki wymaga, stosownie do treści § 36 rozporządzenia przedstawienia organowi prowadzącemu ewidencję odpowiedniej dokumentacji, sporządzonej w postępowaniach, o których mowa w tym przepisie, tj.: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych, a kwestie własnościowe rozstrzygane są przez sądy powszechne. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, ponieważ ewidencja jest tylko rejestrem danych wynikających z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Skarżący nie przedstawił organowi żadnego z dokumentów uzasadniających zmianę przebiegu granicy, o których mowa w § 36, czy też § 46 rozporządzenia. Organy nie naruszyły więc prawa, ustosunkowując się do żądania skarżącego w kwestii przebiegu granic, w sposób wskazany w uzasadnieniu zaiskrzonej decyzji. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut skargi dotyczący niezgodnej z prawem "komasacji" czy też jak to skarżący twierdził w toku postępowania "scalenia" działek budowlanych sąsiada. Z akt administracyjnych, jak i z oświadczenia skarżącego złożonego do protokołu rozprawy w dniu 7 lipca 2010 r. wynika, że ani działki skarżącego, ani działki stanowiące własność W. M. nie były przedmiotem postępowania scaleniowego, ponieważ postępowanie takie nie toczyło się w stosunku do działek będących przedmiotem rozstrzygnięcia. Przy czym przez scalenie rozumieć należy wyłącznie działania organów oparte na Ustawie z dnia 26.03.1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów ( t.j. Dz.U. z 2003 r., Nr 178, poz. 1749). Zarzut ten jest więc zarzutem nie znajdującym oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy i nie mającym znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Skoro zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione a sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego i przepisów postępowania kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 134 p.p.s.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona. Nadto sąd stwierdza, że w tiret 2 sentencji decyzji Starosty Powiatowego znalazł się błąd polegający na określeniu działki 2591/3, błędnym numerem 2591/1., po słowach : "zastąpieniu działek ewidencyjnych 2591/1 i 2591/2 działkami :" Jak w sposób oczywisty wynika z treści tiret 3 decyzji, oraz operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjno kartograficznego w dniu 16.10.2008 r. za nr [...] , działki 2591/1 i 2591/2 zostały zastąpione działkami 2591/3, 2591/4, 2591/5, 2591/6, 2591/7, 2591/8 i 2591/9. Wobec nie budzącej wątpliwości treści operatu, oraz dalszej części sentencji decyzji organu pierwszej instancji, błąd ten jednak należy traktować jako błąd pisarski stanowiący oczywistą omyłkę, podlegającą sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Z wyżej wskazanych przyczyn, na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło