III SA/Kr 209/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego Z. B. od kosztów sądowych W dniu 24 lutego 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 stycznia 2012 roku. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga w miesiącu stałego dochodu. Skarżący jest właścicielem domu o pow. 90 m2 i nieruchomości rolnej pow. 0,58 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż nie ma żadnych dochodów. Z tego powodu nie wypełnia rocznego zeznania podatkowego Nie stać go na ponoszenia jakichkolwiek opłat sądowych. W codziennej egzystencji wspomaga się zaciąganiem pożyczek w bankach i u osób prywatnych. Jak twierdzi wydatki ma jak każdy na średnim poziomie. Lekarstwa wykupuje tylko te bez recepty, bo nie jest ubezpieczony. Dlatego wpis w wysokości 100 zł jest dla niego bardzo dużą kwotą. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2012 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie korzysta z pomocy społecznej, utrzymuje się z pożyczek od osób prywatnych, uprawiany grunt nie przynosi zysków tylko straty, tym bardziej, iż nie korzysta z dopłat unijnych. Nie może przedstawić kserokopii umów bankowych na zaciągnięte kredyty gdyż ich nie posiada. Nie ma zdolności kredytowej. Do pisma dołączył kserokopię faktury za energię elektryczną za okres od czerwca do grudnia 2011 roku. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, utrzymywanie się jedynie z pracy na gospodarstwie, które nie jest dochodowe, liczne zobowiązania finansowe nie spłacane z uwagi na brak środków, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem, uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244§ 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).