III SA/Kr 21/04
WyrokWSA w Krakowie2005-03-01
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Grażyna Danielec, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego, który jednocześnie pełnił funkcję pełnomocnika ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, narusza zakaz łączenia mandatu radnego z zatrudnieniem w urzędzie gminy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnej A. D. była prawidłowa. Przyjęto, że wykonywanie przez A. D. obowiązków pełnomocnika ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych stanowiło odrębny stosunek pracy z Urzędem Gminy, co naruszało zakaz łączenia mandatu radnego z zatrudnieniem w urzędzie gminy, zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
A. D., wybrana na Zastępcę Wójta Gminy, została powołana na stanowisko Pełnomocnika Zarządu do Spraw Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Rada Gminy podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnej, uznając, że zawarcie umowy o pracę na stanowisku pełnomocnika narusza zakaz łączenia mandatu radnego z zatrudnieniem w urzędzie gminy. Skarżąca kwestionowała istnienie odrębnego stosunku pracy.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Sędziowie: NSA Grażyna Danielec AWSA Dorota Dąbek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi A. D. na uchwałę Rady Gminy Jodłownik z dnia 15 stycznia 2001 r. Nr : XXVI/1/2001 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnej A. D. skargę oddala
A. D. została wybrana na Zastępcę Wójta Gminy [...] uchwałą Rady Gminy w Jodłowniku z dnia 18 grudnia 1995 r., nr VIII/ 50/ 95 czyli na okres kadencji Rady Gminy, kończącej się w roku 1998 r.
Uchwała Zarządu Gminy Jodłownik z dnia 18 czerwca 1997 r., nr 13/A/97 stwierdziła: "Powołuje się Panią A. D. Zastępcę Wójta Gminy [...] na stanowisko Pełnomocnika Zarządu do Spraw Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii z wynagrodzeniem 10% aktualnych poborów miesięcznych brutto od stycznia 1998 r."
Po wyborach powszechnych A. D. ponownie wybrana została na stanowisko Zastępcy Wójta Gminy [...], tj. Rada Gminy w dniu [...] 1998 r. podjęła w tej sprawie uchwałę nr 1/ 5/ 98.
Zaskarżona uchwała z dnia 15 stycznia 2001 r., nr XXVI/ 1/ 2001 w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego podjęta została na podstawie art.24b ust.1 i 5 ustawy o samorządzie gminnym. § 1 tej uchwały sformułowano następująco: W związku z zawarciem przez Radną Gminy [...] A. D. umowy o pracę z Urzędem Gminy [...] – na stanowisku Pełnomocnika Zarządu do Spraw Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych stwierdza się wygaśnięcie mandatu radnego Pani A. D."
W skardze (wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w roku 2001) A. D. domagała się uchylenia uchwałę Rady Gminy w [...] z dnia 15 stycznia 2001 r., nr XXVI/ 1/ 2001, w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia jej mandatu radnego. Wychodząc z założenia, że jej obowiązki pełnomocnika były częścią obowiązku zastępcy Wójta Gminy, A. D. domagała się od sądu administracyjnego uznania, że z tytułu obowiązków pełnomocnika nie pozostawała z Urzędem Gminy w odrębnym stosunku pracy i dlatego brak było podstaw do przyjęcia, że naruszyła ustawowy zakaz łączenia mandatu radnego Rady Gminy w [...] z zatrudnieniem w Urzędzie tej Gminy.
Odpowiadając na skargę Przewodnicząca Rady Gminy domagała się jej oddalenia, albowiem A. D. naruszyła zakaz zapisany w art.24 b ustawy o samorządzie gminnym. Dla Gminy nie ulegało wątpliwości, że przyjęcie na siebie obowiązków pełnomocnika Zarząd stworzyło dla A. D. odrębne powiązanie o charakterze pracowniczym z Urzędem Gminy. Skoro zaś naruszony został zakaz łączenia w jednej gminie mandatu radnego i zatrudnienia w Urzędzie Gminy, więc Rada Gminy podjęła prawidłową uchwałę.
A. D. domagała się od Sądu Rejonowego, Sądu Pracy w [...] ustalenia nieistnienia stosunku pracy na stanowisku pełnomocnika ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i narkomanii. To powództwo zostało oddalone przez Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...] 2002 r., [...]
Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy w [...] Wydział VI Pracy, wyrokiem z dnia [...] 2003 r., [...] zmienił w tym zakresie orzeczenie sądu I instancji w ten sposób, że ustalił, iż nie istniał stosunek pracy A. D. i Urzędu Gminy [...] na stanowisku Pełnomocnika Zarządu do Spraw Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził, że brak podstaw do stwierdzenia, że kiedykolwiek doszło do związania stron spornym w sprawie stosunkiem pracy oraz że więź prawna stron, związana z powierzeniem powódce obowiązków pełnomocnika ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i narkomanii przybrała postać stosunku prawnego autonomicznego w relacji do stosunku prawnego nawiązanego przez strony w dniu [...] 1995 r., w związku z wyborem powódki i zatrudnieniem jej na stanowisku zastępcy wójta Gminy [...]
Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 22 września 2004 r., I PK 658/03 zmienił zaskarżony wyrok. Sądu Okręgowego w ten sposób, że oddalił apelację A. D. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] 2002 r. w części oddalającej powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku pracy na stanowisku pełnomocnika do spraw profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i narkomanii. W uzasadnieniu dodano, że pracownicza natura i charakter prawny stosunku pracy na stanowisku pełnomocnika nie powinny budzić jakichkolwiek wątpliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Sąd Najwyższy ustalił, że wykonywanie obowiązków pełnomocnika miało charakter świadczenia pracy w ramach zatrudnienia. Oddalając apelację od wyroku Sądu Rejonowego, Sąd Najwyższy zgodził się ze stanowiskiem tego ostatniego, że A. D. pozostawała w stosunku pracy na stanowisku pełnomocnika. Sąd Najwyższy podtrzymał więc ustalenie Sądu Rejonowego, że był to oddzielny stosunek pracy od stosunku pracy z wyboru, w jakim A. D. pozostawała z tytułu wybrania ją na stanowisko zastępcy Wójta Gminy.
Dodatkowo należy zauważyć, że wykonywanie obowiązków pełnomocnika w okresie 1997 –2001 odbywało się cały czas na podstawie tej samej uchwały, na co nie miał wpływu upływ w roku 1998 kadencji Zarządu Gminy. Również sformułowanie uchwały o powołaniu na stanowisko pełnomocnika było adekwatną konsekwencją ustawy o samorządzie gminnym, tj. do indywidualnych obowiązków członka Zarządu Gminy nie należały obowiązki pełnomocnika.
Skoro więc należy przyjąć za ustalone pozostawanie przez A. D. w stosunku pracy z Urzędem Gminy [...] odrębnym od tego, który zawiązywał się ilekroć Skarżąca została ona wybrana na członka Zarządu Gminy, więc konsekwentnie trzeba przyjąć, że naruszony został zakaz, jaki do ustawy o samorządzie gminnym wprowadzony został przez art.1 pkt 13 ustawy z dnia 29 września 1995 r. o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym (Dz.U. nr 124, poz. 601) i w takiej postaci obowiązywał w dniu podejmowania zaskarżonej uchwały.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. r.2004, nr 162, poz.1692).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło