III SA/Kr 21/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Bożenna Blitek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej skargę oddala Zaskarżoną przez P. G. decyzją z dnia 12.11.2008r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008r. znak [...] o skierowaniu P. G. do domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób w podeszłym wieku znajdującego się w B. Jako podstawę prawną wskazano art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 54 ust. 1 i 2. art. 59 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4, art. 110 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r., Nr 115, poz. 728) w zw. z rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z 19 października 2005r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2005r., Nr 217, poz. 1837). Decyzja powyższa zapadła na tle następującego stanu faktycznego: W dniu 02.01.2008r. P. G. wniósł do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej CARITAS. 01.09.2008r. wydane zostało zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia P. G. jako osoby starającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej, w którym nie odnotowano przeciwwskazań do umieszczenia go w tego rodzaju placówce oraz, to, że ze względu na stan zdrowia wymaga całodobowej opieki. W związku z tym, w dniu [...] 2008r. Prezydent Miasta decyzją znak [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 54 ust. 1 i 2. art. 59 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4, art. 110 ust. 1 i 7 ustawy o pomocy społecznej w zw. z rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej w sprawie domów pomocy społecznej skierował P. G. do domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób w podeszłym wieku. Organ zauważył, że zaistniały w sprawie przesłanki skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej w B. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący nie może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym i wymaga przez to całodobowej opieki. Ponadto organ zauważył, że umieszczenie w DPS-ie odbywa się z uwzględnieniem jego prośby. W odwołaniu od powyższej decyzji P. G. zakwestionował ten fragment uzasadnienia decyzji, gdzie stanowi się o konieczności zapewnienia mu całodobowej opieki, uznając jednocześnie, że w zaświadczeniu lekarskim z 1.09.2008r. mowa jest o potrzebie zapewnienia opieki poprzez umieszczenie w DPS - ie jedynie na czas określony. Przyznał, że ma szereg dolegliwości, które utrudniają przygotowanie posiłków, sprzątanie, pranie i codzienne czynności niemniej jednak nie na tyle, by całodobowo się nim opiekować, w związku z czym wnosi o usunięcie zapisu o tym z uzasadnienia decyzji. Dodał też, że domagał się umieszczenia w DPS Caritas a w decyzji nie określono, że DPS należy do Caritas. Po rozpoznaniu odwołania P. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję. Organ odniósł się do treści zaświadczenia lekarskiego z 1.09.2008r., z którego zdaniem organu jednoznacznie wynika, że skarżący ze względu na stan zdrowia wymaga jednak całodobowej opieki oraz, że lekarz uznał skarżącego za niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Zaświadczenie umożliwiło stronie ubieganie się o skierowanie do domu opieki społecznej i uzyskanie takiego skierowania. O pobyt w DPS - ie wnioskował sam skarżący. Stan faktyczny sprawy odpowiada wobec tego art. 54 i 56 ustawy o pomocy społecznej, które określają, że domy pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku są przeznaczone dla osób wymagających całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogących samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, którym nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. W skardze na w/w decyzję P. G. jeszcze raz podkreślił, że nie wyraża zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Zwłaszcza ma zastrzeżenia odnośnie DPS - u w B. bowiem zna relacje z pobytu tam jego brata i uważa, że brat był tam krzywdzony. Zakwestionował też stanowisko organu, że nie można zapewnić mu usług opiekuńczych, a opieka odbyć się może jedynie w formie umieszczenia w domie pomocy społecznej. Powołał się przy tym (załączając stosowny dokument) na postanowienie Sądu Rejonowego z 13.01.2005r. sygn. akt [...] na podstawie którego oddalony został wniosek MOPS – u o umieszczenie skarżącego w tego rodzaju placówce. Na rozprawie w dniu 29.09.2009r. skarżący oświadczył, że nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, ale uważa, że jest bezradny i powinien być umieszczony w domu pomocy społecznej, ale nie w B. Tam umarł jego brat, według skarżącego w wyniku zaniedbań placówki. Nadal ubiega się o miejsce w domu pomocy społecznej, ale niekoniecznie w B. i z możliwością wyjścia. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, zaznaczając, że postanowienie, na które powołał się skarżący, jest z roku 2005 i odnosi się do ówczesnego stanu zdrowia, natomiast niniejsze postępowanie i zaświadczenie lekarskie odnosi się do stanu zdrowia skarżącego w roku 2008. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się wskazanymi kryteriami należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi P. G. W świetle przepisów art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ustawy o pomocy społecznej celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości przez wspieranie tych osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zarazem pomoc społeczna winna zapobiegać trudnym sytuacjom życiowym przez działania w celu usamodzielnienia życiowego osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Ustawa wskazuje przykładowo okoliczności, które mogą stanowić podstawę udzielenia pomocy społecznej wymieniając m.in. ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwałą lub ciężką chorobę (art. 7). Wśród świadczeń z pomocy społecznej wyróżnić można świadczenia pieniężne i niepieniężne. Do tych drugich należy będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 54 ust. 1 w/w ustawy osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzji, która przyznaje prawo do umieszczenia w tego rodzaju placówce, nawet poprzez użycie wyrażenia "skierowanie do domu pomocy społecznej" nie należy przypisywać, jak zdaje się uważać skarżący cechy przymusu w jej realizacji. Jak sama ustawa to określa, umieszczenie w domu pomocy społecznej odbywa się na zasadzie przyznania danej osobie prawa do tego rodzaju świadczenia, z którego może a nie musi skorzystać. Argumentacja, którą posługuje się skarżący kwestionując merytoryczną zasadność zaskarżonej decyzji wynikająca z przekonania, że przymusowo kieruje się go do domu pomocy społecznej w B., co do którego ma zastrzeżenia, nie znajduje w świetle regulacji w przedmiocie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej i w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnienia. Zauważyć po pierwsze należy, że sam skarżący pismem z dnia 02.01.2008r. wnioskował o umieszczenie go w domu pomocy społecznej ze względu na życiową nieporadność. Zasadą jest zgodnie z § 10 rozporządzenia w sprawie domów pomocy społecznej kierowanie osoby starającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej na czas nieokreślony. Jednocześnie paragraf ten dopuszcza skierowanie na czas określony jeśli wystąpi o to strona lub jej przedstawiciel ustawowy. Oznacza to, że właśnie starający się o umieszczenie w DPS – ie jest dysponentem uprawnienia do tego świadczenia w kwestii w ogóle pozostawania w domu pomocy społecznej, a nie organ administracyjny. Brak przymusowości w realizacji omawianego świadczenia wynika też pośrednio z art. 54 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który przewiduje, że w przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zgodnie z wymogami określonymi w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie domów pomocy społecznej przeprowadził wywiad środowiskowy, w którym stwierdzone zostało, że pomoc społeczna w formie usług opiekuńczych w przypadku skarżącego jest wykluczona z uwagi na brak rodziny, która mogłaby zaopiekować się skarżącym, gdy chodzi o pomoc ze strony gminy skarżący zrezygnował z niej i oczekuje umieszczenia go w domu pomocy społecznej prowadzonym przez Caritas. W aktach administracyjnych znajduje się również zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do umieszczenia skarżącego w domu pomocy społecznej oraz stwierdzające, że skarżący wymaga całodobowej opieki. W świetle powyższego należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy zachowały wymogi postępowania w sprawie o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Zebrany w sposób kompletny materiał dowodowy dowodzi, że zaistniały przesłanki do skierowania P. G. do tego rodzaju placówki. Jak wynika z dokumentacji przedłożonej przez samego skarżącego, P. G. jest bowiem osobą schorowaną, samotną, w wieku, który ze względu na rodzaj schorzenia (zwyrodnienie stawów i kręgosłupa) uniemożliwia samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, przez co osobą wymagającą całodziennej opieki, która może być realizowana w domu pomocy społecznej. Z tych względów Sąd uznając, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta są zgodne z prawem oddalił skargę P. G.