III SA/Kr 210/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 17 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia doktoranckie postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że nie ma nieruchomości, ani przedmiotów wartościowych. Posiada 1464 zł zasobów pieniężnych. Swoje miesięczne oszacował na kwotę 1150 zł stypendium. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że znajduje się w złej sytuacji materialnej. Nie posiada zatrudnienia, samodzielnie rozlicza się z urzędem skarbowym. Skarżący jest zameldowany na stałe w domu rodzicielskim lecz nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego i mieszka przeważnie w domu studenckim. Ponosi wydatki miesięczne na opłacenie miejsca w domu studenckim w wysokości 390 zł. Rodzice są emerytowanymi nauczycielami. Ojciec dodatkowo jest inwalidą wojennym. Oboje leczą się na przewlekłe schorzenia związane z wiekiem i zaszłościami życiowymi. Skarżący leczy się na nadciśnienie tętnicze i bezdech senny w stopniu ciężkim co powoduje znaczne koszty m.in. związane z koniecznością zakupu aparatu ciśnieniowego wartości 2000 zł. Zdiagnozowane nadciśnienie tętnicze stwarza z kolei konieczność zakupu leków (terapia wielolekowa składająca się z zestawu siedmiu lekarstw). Wszystko to razem wzięte powoduje, że koszty opłacenia pomocy prawnej oraz dalszego toku postępowania są znacznym utrudnieniem w dalszej egzystencji skarżącego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z oświadczenia skarżącego wynika jednak, że prócz stałych dochodów stypendialnych dysponuje on zasobami pieniężnymi w kwocie 1464 zł. Okoliczności ta siłą rzecz niweczy więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadane zasoby pieniężne pozwalają mu bowiem na opłacenie wpisu od skargi ustalonego na kwotę 200 zł (vide: zarządzenie z dnia 1 marca 2012 r.). Przedstawiona sytuacja nie przekreśla jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że wykazany przez skarżącego dochód odbiega na niekorzyść od przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce. Jednocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen i usług środki jakie pozostają skarżącemu po opłaceniu kosztów miejsca w domu studenckim wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb. Ponadto zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego musi on też rezerwować pewne środki rezerwować na wykupienie koniecznych lekarstw, czy zakup ciśnieniomierza. Sprzeciwić należało się jednak sugestiom skarżącego, że wiąże się to z koniecznością wydatkowania kwoty ok. 2000 zł. Skarżący nie przedstawił bowiem na tę okoliczność jakiegokolwiek dowodu, a jednocześnie na zasadzie notorii powszechnej znanym pozostaje, że przeciętne ceny takiego sprzętu to max. wydatek rzędu kilkuset złotych (vide: www.ceneo.pl). Wszystko to razem wzięte prowadzi jednak do logicznej konkluzji, że skarżący nie jest w stanie opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i stąd należało mu przyznać prawo pomocy w takim zakresie. Mając zaś na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).