III SA/Kr 211/12

WyrokWSA w Krakowie2012-12-19

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy na podstawie § 49 ust. 1 pkt 4 uchwały Rady Miasta jest zasadna wobec osoby usamodzielniającej się wychowanka placówki opiekuńczo-wychowawczej, która nie uprawdopodobniła braku możliwości zamieszkania w lokalu przysługującym rodzicom biologicznym?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania pomocy mieszkaniowej na podstawie § 49 ust. 1 pkt 4 uchwały jest niezasadna, jeśli osoba skarżąca nie została objęta umową najmu lokalu socjalnego, a lokal wskazany w skierowaniu nie spełnia kryteriów lokalu socjalnego. Ponadto, organ powinien umożliwić skarżącemu uprawdopodobnienie braku możliwości zamieszkania w lokalu przysługującym rodzicom biologicznym, a brak takiego wyjaśnienia nie może stanowić podstawy do odmowy pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca A. T., usamodzielniająca się wychowanka placówki opiekuńczo-wychowawczej, złożyła wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu gminy dla siebie, córki i ojca dziecka. Organ odmówił przyznania pomocy mieszkaniowej, wskazując, że skarżąca już uzyskała pomoc mieszkaniową z gminy, powołując się na uchwałę Rady Miasta. Skarżąca kwestionowała tę odmowę, wskazując na spełnienie przesłanek wynikających z uchwały oraz brak możliwości zamieszkania w lokalu przysługującym matce.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony akt odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej i przyznał zwrot kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA/Kr 211/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski, Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.), SO (del.) Janusz Bociąga, , Protokolant Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r., sprawy ze skargi A. T., na akt Prezydenta Miasta, z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy I. uchyla zaskarżony akt, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat Z. B. – S., Kancelaria Adwokacka, K, ul. [...] tytułem zwrotów kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należy podatek od towarów i usług. Skarżąca A. T. urodzona [...]m 1992r. złożyła w dniu 27 września 2011r. wniosek w sprawie przyznania jej lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy, przedmiotowym wnioskiem objęła również córkę O. F. urodzoną [...] 2011r. oraz ojca dziecka M. F. urodzonego [...]1990r. Udzielenia pomocy mieszkaniowej domagała się z tytułu "usamodzielnienia wychowanka placówek opiekuńczo-wychowawczych " Do wniosku dołączyła ksero postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 11 października 2000r. sygn. akt [...], którym ograniczono władzę rodzicielską matce L. T. nad sposobem wychowania małoletnich dzieci; D. T., A. T. i M. T. poprzez umieszczenie w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Skierowanie nr [...] z dnia 30 sierpnia 2000r. wydane przez zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, którym na podstawie wskazanego wyżej postanowienia sądowego A. T. w celu zapewnienia opieki całkowitej została skierowana do placówki: Zespół Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych nr [...], ul. C w K. Skarżąca przedłożyła również pismo Dyrektora Zespołu Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych zawierające informację, iż w dniu 27 maja 2010r. D. (A.) T. została skreślona z listy wychowanków placówki, z uwagi iż ukończyła 18 rok życia. Do wniosku dołączone zostały dokumenty dotyczące sytuacji finansowej skarżącej. Jako miejsce zamieszkania wskazała os. A lokal nr [...], do którego nie posiada tytułu prawnego. Jak wynika z złożonego wniosku poprzedni najemca tego lokalu O. D. zmarła 01.02.2006r., natomiast a w dniu 20 września 2011r. w Sądzie Rejonowym zapadł nieprawomocy wyrok (sygn. [...]) o eksmisję z tego lokalu obejmujący wnioskodawczynię jej dziecko i konkubenta, bez prawa do lokalu socjalnego. Organ w odpowiedzi na wniosek pismem z 28 października 2011r. poinformował A. T., że nie spełnia warunków do ubiegania się o pomoc mieszkaniową z zasobu Gminy. Jako podstawę prawną wskazano § 49 ust.1 pkt 4 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. woj. z 2007.850.5589 ze zm.). Zgodnie z powołanym § 49 ust.1 pkt 4 uchwały, za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych nie są uznawane osoby, które już uzyskały pomoc mieszkaniową z Gminy, z wyłączeniem zamian. W uzasadnieniu tego stanowiska organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne sprawy. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 20 stycznia 2010r. w sprawie o eksmisję nakazał pozwanym: L. T., M. T., D. T. aby opuściły i opróżniły lokal mieszkalny nr [...] położony w bloku nr [...] na os. C w K i wydały go stronie powodowej Gminie. W pkt II wyroku ustalono, że pozwanym L. T., M. T., D. T. przysługuje prawo do lokalu socjalnego z zasobów Gminy. Dalej organ wskazał, że w trakcie postępowania dotyczącego realizacji tego wyroku eksmisyjnego, D. T. złożyła w dniu 20 października 2010r. oświadczenie w którym podała, że aktualnie nie zamieszkuje w lokalu nr [...] na Osiedlu C, że ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w lokalu nr [...] położonym w budynku na oś A, oraz że rezygnuje z lokalu socjalnego przyznanego wyrokiem z dnia 20 stycznia 2010r. Zdaniem organu powyższa rezygnacja z prawa do lokalu socjalnego powoduje, że wnioskodawczynię należy traktować jako osobę, która uzyskała już pomoc mieszkaniową z Gminy zgodnie z powołanym § 49 ust.1 pkt 4 uchwały. Skarżąca w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wskazała, że jej uprawnienie do ubiegania się o lokal z zasobów gminy wynika z § 11 uchwały, zgodnie z którym uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są wychowankowie placówek opiekuńczo-wychowawczych prowadzonych na terenie Gminy. Skarżąca podkreśliła, że spełnia przesłanki określone w § 11 uchwały albowiem placówkę opuściła w dniu 27 maja 2010r.. Nadto w chwili wydawania wyroku eksmisyjnego z dnia 20 stycznia 2010r. nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] na Osiedlu C, albowiem od 2000r. przebywała w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, a odnośnie uprawnienia wynikającego z powołanego § 11 uchwały wskazano, że powyższe uprawnienie nie dotyczy osób, które nie uprawdopodobnią braku możliwości zamieszkania w lokalu mieszkalnym, do którego przysługuje tytuł prawny rodzicom biologicznym lub osobom pełniącym funkcję spokrewnionej rodziny zastępczej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie § 11 powoływanej uchwały, a w piśmie procesowym skarżąca szczegółowo przedstawiła okoliczności faktyczne sprawy podkreślając, że spełnia przesłanki ubiegania się o lokal określone w § 11. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a w uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (inne niż decyzje lub postanowienia), dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Według art. 52 § 3 wspomniane wezwanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się (np. w wyniku stosownego zawiadomienia) lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Jednak w wypadku interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, która podlega doręczeniu (zob. teza 13 pkt c do art. 50 p.p.s.a.), termin do wniesienia wezwania został powiązany z dniem dokonania tej czynności (doręczenia wspomnianej interpretacji). Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 52 § 3 p.p.s.a., nie jest instytucją postępowania administracyjnego (nie jest środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie stanowi zatem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego ( postanowienie NSA z 27 X 2011r. I OSK 1835/11). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela oceny prawnej dokonanej w tej sprawie przez organ. Wskazany § 49 ust.1 pkt 4 uchwały zgodnie z którym za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych nie są uznawane osoby, które już uzyskały pomoc mieszkaniową z Gminy byłby zasadny wówczas, gdyby skarżąca objęta została skierowaniem do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego i samą umową najmu, wówczas można by przyjąć że otrzymała pomoc mieszkaniową. W takim bowiem przypadku proponowany lokal socjalny musiałby spełniać m.in. kryterium powierzchni z uwzględnieniem również osoby skarżącej. Zgodnie z § 2 pkt 2 uchwały lokalem socjalnym jest lokal socjalny w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy, czyli lokal nadający się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny, którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego najemcy nie może być mniejsza niż 5 m2, a w wypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego 10 m2, przy czym lokal ten może być o obniżonym standardzie. Z wydanego w dniu 23 listopada 2010r. skierowanie wynika, że organ kieruje L. T. oraz M. T. zamieszkałe na osiedlu C lokal [...] do zawarcia umowy najmu aktualnie zajmowanego lokalu mieszkalnego obejmującego jeden pokój o pow. 15,68 m², kuchnie oraz pomieszczenie przynależne, o łącznej pow. 29,28m²., a nadto do wspólnego zamieszkiwania uprawniony jest D. T. Tym samym gdyby skierowaniem tym miała być również objęta skarżąca, to przedmiotowy lokal nie spełniał by kryterium powierzchni pokoi wymaganej dla lokalu socjalnego. Stąd też przyjęcie w takich okolicznościach, że skarżąca otrzymała już pomoc mieszkaniową z Gminy jest sprzeczne z § 49 ust. 1 pkt 4 uchwały. Należy również zwrócić uwagę na zmianę okoliczności faktycznych w sprawie jakie miały miejsce pomiędzy datą postępowania dotyczącego realizacji wyroku eksmisyjnego w trakcie którego skarżąca złożyła w dniu 20 października 2010r. powoływane oświadczenie, a datą składania wniosku mieszkaniowego w przedmiotowej sprawie tj 27 września 2011r., którym to wnioskiem objęta również została córka skarżącej O. F. urodzona 15 czerwca 2011r., w stosunku do niej tym bardziej nie można przyjąć, że otrzymała już pomoc mieszkaniową z Gminy. Składając wniosek mieszkaniowy w dniu 27 września 2011r. skarżąca wskazała jako podstawę prawną ubiegania się o lokal mieszkalny § 11 uchwały. Z dołączonych dokumentów bezspornie wynika, że skarżąca spełnia przesłanki określone w § 11 ust.1 do ust.4, a więc dotyczące faktu przebywania w placówce opiekuńczo-wychowawczej prowadzonej na terenie Gminy (ust.1) co najmniej 5 letniego okresu przebywania w placówce (ust. 2), jak również terminu złożenia wniosku o pomoc mieszkaniową tj nie później niż w okresie dwóch lat od uzyskania pełnoletniości (ust.4) skarżąca pełnoletniość uzyskała w dniu 26 maja 2010r., a wniosek złożyła w dniu 27 września 2011r. Z kolei powoływany przez organ ust. 5 § 11 uchwały stanowi, że osoby wymienione w ust.1 są uprawnione do ubiegania się o najem lokalu przypadku uprawdopodobnienia braku możliwości zamieszkania w lokalu mieszkalnym do którego przysługuje tytuł prawny rodzicom biologicznym lub osobom pełniącym funkcję spokrewnionej rodziny zastępczej. Brak możliwości zamieszkania w lokalu socjalnym nr [...] położony w bloku nr [...] na os. C w K do którego tytuł prawny przysługuje matce skarżącej tj. L. T. jest organowi znany z urzędu, jak wynika z powoływanych wcześniej dokumentów w lokalu tym zamieszkują trzy osoby, podczas gdy powierzchnia pokoju wynosi 15,68 m², a powierzchnia całego mieszkania 29,28m²., Pozostała zatem do wyjaśnienia sytuacja dotycząca ojca biologicznego skarżącej. Niewątpliwie to skarżąca powinna uprawdopodobnić brak możliwości zamieszkania u ojca, ale to organ powinien ją poinformować o konieczności uprawdopodobnienia powyższych okoliczności, tym bardziej, że jak wynika z treści formularza wniosku w sprawie mieszkaniowej formularz nie zawiera żadnych pytań, ani nie wymaga składania żadnych oświadczeń , które dotyczyły by możliwości zamieszkania w lokalu mieszkalnym, do którego tytuł prawny przysługuje rodzicom biologicznym. Ta kwestia na tym etapie postępowania nie została wyjaśniona, przedwczesne byłoby zatem twierdzenie, że niespełnienie wymagań określonych w § 11 ust. 5 uchwały powoduje nie możność starania się przez skarżącą o lokal mieszkalny z tytułu usamodzielnienia wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżony akt. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło