III SA/Kr 213/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2006r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewody z dnia 10.12.2004r., nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno- technicznej zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Skarbu Państwa -Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata M.B. kwotę [...],- (słownie: [...] złotych) z uwzględnieniem podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewoda decyzją z dnia 10 grudnia 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj.: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A.P., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2004 r., znak [...] orzekającej o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 5 lipca 2004 r. pobytu stałego B.P. w lokalu nr [...], osiedle N. [...] w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zaskarżoną decyzją Prezydent Miasta orzekł o odmowie anulowania czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały B.P. w lokalu nr [...] osiedle N. [...] w K. podając w uzasadnieniu, iż wyżej wymieniona w dacie zgłoszenia pobytu stałego mieszkała pod wskazanym adresem oraz nadal tam mieszka. Z decyzją tą nie zgodził się A.P., twierdząc, że organ pierwszej instancji dokonał nieprawdziwych ustaleń nie popartych zebranym w sprawie materiałem dowodowym, pyta na jakiej podstawie zameldowano byłą żonę w lokalu przy os. N. [...] w K. skoro nie jest żoną dysponenta lokalu, sama tytułu prawnego do lokalu nie posiada, a ponadto zajęła ten lokal bezprawnie poprzez włamanie oraz wprowadziła w błąd organ meldunkowy podając się za żonę dysponenta lokalu, kiedy już nią nie była. Do akt sprawy organu drugiej instancji dołączona została także skarga na niekompetencję urzędników wydających decyzję w pierwszej instancji, bowiem zdaniem strony jest ona niezgodna ze stanem faktycznym. Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym zgodził się ze stanowiskiem zajętym przez Prezydenta Miasta, bowiem w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do anulowania zameldowania na pobyt stały B.P. w lokalu przy os. N. [...] w K. Dalej organ podnosi, że określona w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 6 ust. 1 tej ustawy przesłanka zameldowania na pobyt stały zachodzi wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną obydwa warunki określone w tych przepisach, a to: gdy osoba zamieszkuje w lokalu, w którym zgłasza pobyt oraz ma zamiar stałego w nim przebywania. Aby zatem stwierdzić nieprawidłowość dokonanego zameldowania, a w konsekwencji doprowadzić do anulowania takiej czynności zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, musiałyby warunki te nie zostać spełnione. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że B.P. w dacie zgłaszania pobytu stałego, czyli w dniu 5 lipca 2004 r. faktycznie mieszkała w przedmiotowym lokalu, a zatem brak jest podstaw, by tak dokonaną czynność meldunkową uznać za wadliwą. Okoliczność zamieszkiwania B.P. w dacie zgłoszenia pobytu stałego w przedmiotowym lokalu potwierdziła matka skarżącego C.P. w wyjaśnieniach złożonych na rozprawie w dniu 10 września 2004 r. (k - 28), podając, iż B.P. pod koniec czerwca włamała się do lokalu przy os. N. [...] w K. i w dniu 5 lipca 2004 r. tj. w dacie zameldowania już tam mieszkała. Organ odwoławszy dał wiarę tym wyjaśnieniom. Skoro więc okoliczność zamieszkiwania B.P. w miejscu pobytu stałego w dacie zgłoszenia tegoż pobytu nie budzi żadnych wątpliwości, stwierdza organ, brak jest podstaw do anulowania dokonanego zameldowania na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dalej organ stwierdza, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym organ meldunkowy nie bada uprawnień do lokalu osoby meldującej się. Skoro B.P. zamieszkała w rzeczonym lokalu to jej obowiązkiem, zgodnie z treścią przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, było zameldowanie się, co też uczyniła. Podkreślił też organ, że przepisy z zakresu ewidencji ludności i dowodów osobistych są jedynie przepisami porządkowymi i na ich gruncie nie można załatwiać innych spraw, w tym wyprowadzenia osoby z lokalu. Meldunek ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, czyli pobyt osoby pod wskazanym adresem, a w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż B.P. w dacie zgłoszenia meldunku mieszkała w miejscu pobytu stałego i nadal tam mieszka. Organ meldunkowy nie wnika, w jaki sposób wyżej Wymieniona zajęła przedmiotowy lokal, gdyż rolą organów meldunkowych nie jest badanie legalności zamieszkiwania i pobytu, lecz rejestracja tego pobytu. W związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu organ wyjaśnił, iż fakt uzyskania rozwodu nie powoduje równocześnie utraty uprawnień do przebywania w lokalu, jeżeli osoba uprawnienia te posiadała. Fakt wymeldowania się osoby z własnej woli lub w drodze decyzji administracyjnej także nie jest równoznaczny z utratą tego uprawnienia. Na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A.P. Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji i podnosi, że B.P. włamała się do jego mieszkania, , a wcześniej była z niego wymeldowana decyzja administracyjną. Meldując się skłamała, że jest jego żoną i zataiła, iż są po rozwodzie, czym wprowadziła w błąd Policje i Urząd. Podniósł, że sprawa o włamanie znajduje się w Prokuraturze. Działania byłej żony uważa za bezprawne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. W świetle przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego lub czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art. 6, art. 10, art. 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Przepis art. 47 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że właściwy organ gminy rozstrzyga o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania, jeżeli zgłoszone dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten utracił moc od 19 czerwca 2002 r. W uzasadnieniu do tego orzeczenia (OTK-A 2002/3/34) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, a zameldowanie jest formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. Oznacza to, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc bada, czy osoba występująca z wnioskiem faktycznie zamieszkuje w lokalu. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 2a powołanej ustawy przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. W rozpoznawanej sprawie B.P. dokonując w dniu 5 lipca 2004 r. zameldowania w przedmiotowym lokalu, sama potwierdziła swój pobyt w lokalu, jako osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu, mimo, iż wówczas nie posiadała takiego tytułu. Tytuł prawny do lokalu posiadał jej były mąż (wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] 1985 r. , sygn. [...]). B.P. nie mogła sama sobie potwierdzić pobytu w lokalu w dniu 5 lipca 2004 r., gdyż wyrok rozwodowy pomiędzy nią a A.P. (mającym uprawnienia do lokalu) uprawomocnił się w dniu 1 kwietnia 2004 r., a zatem w chwili zameldowania nie była już żoną A.P. Z wyjaśnień złożonych przez matkę A.P., będącą jego pełnomocnikiem, wynika, iż B.P., włamała się do przedmiotowego lokalu, podając Policji nieprawdziwe dane, iż nadal jest żoną A.P. W tej sprawie zostało wniesione doniesienie do Prokuratury przez C.P. A.P. w swych pisma kierowanych do Urzędu w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej podnosił, iż nie zgadza się na zamieszkanie B.P. w przedmiotowym lokalu, do którego posiada tylko on tytuł prawny. Wszystkie powyższe okoliczności znane były organowi I instancji w chwili wydawania decyzji o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania B.P. w przedmiotowym lokalu. Należy w tym miejscu podkreślić z całą stanowczością, że uprawniać do zameldowania w lokalu może jedynie pobyt legalny, oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. Wyłączone więc będą sytuacje będące następstwem naruszenia posiadania, czy też wręcz przestępstwa. Nie można bowiem czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem, a samowoli nie może sankcjonować instytucja zameldowania. Stanowisko takie zostało już utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z wyżej przedstawionych względów decyzje obu instancji musiały ulec uchyleniu. Przy ponownym rozpoznaniu rzeczą organu I instancji będzie zbadanie, z jakich przyczyn B.P. została w 2004 r. wymeldowania z przedmiotowego lokalu, oraz jak zakończyły się sprawy w Prokuraturze prowadzone w związku z wejściem B.P. do tego mieszkania, jak również przeprowadzi wszelkie możliwe dowody w celu ustalenia stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze na mocy at. 145 § 1 pkt 1a i c ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono po myśli art. 250 ppsa.