III SA/Kr 216/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 grudnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla G. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 grudnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego G. P. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 lutego 2011 roku, skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 417 zł i stanowi go zasiłek stały z MOPS. W skład majątku skarżącego wchodzi piętro w starej kamienicy powierzchni około 100 m². Nie posiada on zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż liczy 58 lat i jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Jedynym źródłem jego dochodu jest zasiłek stały z opieki społecznej. Oprócz tego otrzymuje z MOPS zasiłki celowe. Skarżący jest osobą schorowaną, leczy się u kilku specjalistów, ponosi wydatki na zakup lekarstw. Opłata za pokój w Domu Pracownika, gdzie zamieszkuje, wynosi 600 zł. Skarżący posiada zadłużenie z tytułu alimentów wynoszące około 90 tys. zł, dlatego dochody najmu nieruchomości, której jest właścicielem, zostały zajęte przez komornika. Z nieruchomości tej skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu. Sytuacja materialna wnioskodawcy jest ciężka, ponieważ w wyniku prześladowań w latach 80-tych stracił pracę, był zmuszony do emigracji. W USA skarżący miał wypadek przy pracy, otrzymywał tam rentę socjalną. Po powrocie do kraju został bez środków do życia. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, a do takiej kategorii spraw należą także sprawy dotyczące zasiłku celowego, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja materialna G. P. nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Za taką decyzją przemawia fakt, że skarżący jest osobą samotną, niepełnosprawną, utrzymującą się jedynie z zasiłków (stałego i celowych) oferowanych przez pomoc społeczną. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędności, jak również przedmiotami wartościowymi. Środki finansowe, które otrzymuje w postaci zasiłków, z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego, dlatego nie jest on w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).