III SA/Kr 219/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. działającej w imieniu małoletniego syna K. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. C. działającej w imieniu małoletniego syna K. C. na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla strony skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawczyni w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oświadczając, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem. Określając majątek osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi stanowiące własność syna dom o powierzchni 90 m2, i nieruchomość rolna o powierzchni ok. 2 ha Wskazując na powyższe wyjaśniła, że wykazana nieruchomość rolna to nieużytki. Nie posiada zasobów pieniężnych a przedmiotów wartościowych samochód osobowy Opel Astra. Jest on jednak jest nieużytkowany i zajęty przez komornika. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego wnioskodawczyni oszacowała na kwotę 989,18 zł wyjaśniając, że składają się nań renta rodzinna w wysokości 728,18 i zasiłek rodzinny w wysokości 261 zł. Uzasadniając czynione starania podniosła, że rodzina jest w trudnej sytuacji materialnej i w związku z tym nie stać jej na uiszczenie kosztów wniesienia skargi ani opłacenie pełnomocnika z wyboru. Wskazując na powyższe wyjaśniła, że spłaca zaciągnięty w 2005 r. kredyt, którego miesięczna rata wynosi 250 zł. Obciążają ją także zajęcia komornicze po 100 zł. Wnioskodawczyni podaje, że aktualnie jest bezdomna, od kliku lat bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnych dodatkowych zajęć zarobkowych. Korzysta z pomocy społecznej w zakresie podstawowego utrzymania. Wyjaśniła, że koszty opłaty stancji syna to ok. 500 zł miesięcznie plus 131 zł za prąd i opał w sezonie zimowym. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na stan rodzinny, posiadany majątek, dochody. Oświadczenia te są wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony, które nie rysują się szczególnie. Nie należy ona bowiem do osób zamożnych w potocznym tego słowa znaczeniu gdyż tak wypada postrzegać osoby ze znikomym dochodem, zadłużone, borykające się z zajęciami komorniczymi, zmuszone korzystać ze wsparcia ośrodków pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie rodzina ma do dyspozycji wystarczają na opłacenie stancji syna i opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że do syna skarżącej należy wykazany dom i nieruchomość rolna nie zmienia tego spojrzenia. Zarówno bowiem sprzedaż jak i obciążenie tego majątku w obecnej sytuacji godziłoby w podstawy egzystencji rodziny. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc stronie zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.