III SA/Kr 22/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-02-19

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w jej sytuacji i nie wzbudza istotnych wątpliwości, sąd może wydać rozstrzygnięcie bez wzywania o dodatkowe oświadczenia lub dokumenty.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną i małoletnią córką. Oszacował miesięczne dochody gospodarstwa domowego na kwotę 1598 zł brutto, a bieżące wydatki na ponad 1200 zł, w tym koszty utrzymania mieszkania, mediów, spłaty pożyczki i leczenia. Dołączył kopię zaświadczenia o zarobkach, z którego wynikało, że otrzymuje netto 1146,12 zł. Stwierdził, że poniesienie kosztów sądowych wiąże się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego jego rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. A. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Wojewody z dnia 4 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną i małoletnią córką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił 37 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,2 ha zaznaczając, że te należą do K. A. - jego byłej małżonki (vide: skarga, wyrok rozwodowy k. 69 akt. admin.). Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1598 zł brutto wyjaśniając, że składa się na to 1550 zł jego zarobków i 48 zł zasiłku rodzinnego jakie otrzymuje konkubina za pośrednictwem MOPS. Uzasadniając swoje starania podniósł, że za mieszkanie płaci 372,23 zł, za gaz 135,55 zł, za prąd 76,45 zł, za telefon 37,61 zł, za wywóz odpadów komunalnych 3,36 zł, za Internet 20 zł. Do tego dochodzi 170 zł tytułem spłaty pożyczki, 250 zł na koszty leczenia i wykupu lekarstw oraz 150 zł na inne wydatki. Wskazując na to wywodzi, że w tej sytuacji poniesienie kosztów sądowych wiąże się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego jego rodziny. Do wniosku dołączył kopię zaświadczenia o wysokości swych zarobków. Wynika z niego, że netto do wypłaty otrzymuje 1146,12 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych a więc zwolnienie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych i ponoszenia wydatków (art. 245 §3 ppsa w zw. z art. 241 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji gospodarstwa domowego skarżącego i jego możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę w zasadzie bez majątku (skoro ten należy do byłej żony), mającego na utrzymaniu małoletnią córkę i konkubinę. Dokonanie prostej operacji arytmetycznej uzmysławia, że środki jakimi dysponuje obecne gospodarstwo domowe skarżącego wystarczają ledwo co na opłacenie przedstawionych bieżących kosztów utrzymania mieszkania, uregulowanie pozaciąganych zobowiązań i opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. W konsekwencji konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe rzeczywiście grozi rodzinie zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób że nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Mając to na uwadze udzielono skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło