III SA/Kr 22/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Wojewody z dnia 4 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata W. C. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Decyzją z dnia [...] 2008 r. ([...]) Burmistrz Miasta orzekł o wmeldowaniu K. A. z pobytu stałego z A ul. B. Decyzją z dnia [...] 2008 r. ([...]) Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] 2008 r. ([...]) w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Burmistrz Miasta odmówił wymeldowania K. A. z pobytu stałego z A, ul. B. Decyzją z dnia [...] 2008 r. ([...]) Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] 2009 r. ([...]) wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Burmistrz Miasta na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 104 kpa odmówił wymeldowania K. A. z pobytu stałego z A, ul. B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wymeldowanie z miejsca pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nastąpić może gdy dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ wyjaśnił, że w trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że K. A. w 2005 r. wyjechała za granicę w celach zarobkowych, jednak jej wyjazd ma charakter czasowy. Podczas pobytów w Polsce kilkakrotnie podejmowała próby powrotu do lokalu przy ul. B, jednak z powodu wymiany zamków w drzwiach wejściowych okazało się to niemożliwe. W przedmiotowym lokalu nadal znajdują się rzeczy osobiste K. A., a sama zainteresowana wyraża chęć powrotu do miejsca stałego zameldowania. Ustalono również, że powrót zainteresowanej do w/w lokalu jest utrudniony z powodu trwającego konfliktu między K. A., a byłym mężem zainteresowanej - K. A. Dowodem na powyższe może być wyrok Sądu Rejonowego (sygn. akt [...]) z dnia 4 marca 1997 r., uznający winnym K. A. za fizyczne i psychiczne znęcanie się nad K. A. Organ I instancji dodał, że instytucja wymeldowania nie jest tożsama z eksmisją, nie może też być środkiem zmuszania danej osoby do opuszczenia dotychczas zajmowanego lokalu. Przepisy dotyczące ewidencji ludności służą bowiem wyłącznie rejestracji pobytu. Od powyższego rozstrzygnięcia K. A. złożył odwołanie do Wojewody. Podniósł, że przebywając we Włoszech K. A. nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, zaś [...] 2008 r. ([...]) organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu zainteresowanej z pobytu stałego. Podał, że nieobecność zainteresowanej pod adresem zameldowania naraża go na interwencje wierzycieli, komorników i dłużników K. A., co nie jest wskazane przy jego obecnym stanie zdrowia. Nadto odwołujący się podniósł, że zainteresowana wyjechała za granicę na stałe, nie zgłaszała chęci pobytu w mieszkaniu i wbrew jej twierdzeniom nie ubiegała się o udostępnienie kluczy. Decyzją z dnia 4 listopada 2009 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego opuszczenie lokalu przy ul. B w A przez K. A. nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego. Przemawia za tym Wyrok Sądu Rejonowego z dnia 4 marca 1997 r., uznający K. A. winnego znęcania się fizycznego i psychicznego nad K. A., wyrok Sądu Okręgowego z dnia 16 kwietnia 2008 r. a także informacja Policji o interwencji w przedmiotowym lokalu z powodu uniemożliwienia zainteresowanej dostępu do lokalu. Dodał, iż z wyjaśnień zainteresowanej wynika, że wyjechała ona za granicę w celach zarobkowych za zgodą ówczesnego męża – K. A. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że opuszczenie miejsca pobytu stałego jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego i dobrowolne wyprowadzenie się do innego lokalu. Rezygnacja z prawa przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Mając powyższe na uwadze organ przyjął , iż w niniejszej sprawie nie doszło do opuszczenia lokalu i orzekł jak w sentencji decyzji. Na powyższe rozstrzygnięcie K. A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący dodał, że Wojewoda dokonał błędnych ustaleń faktycznych. Podniósł, że w lokalu przy ul. B nie ma rzeczy osobistych K. A. (znajdują się one w innym lokalu w C). Do wymiany zamków został zmuszony z powodu ich zużycia, a podczas interwencji policji nie był obecny w lokalu. Podniósł, że nie wyrażał zgody na wyjazd K. A. za granicę i zarzucił organom administracji bezpodstawne powiązanie sprawy karnej ze sprawą o wymeldowanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu, jak również pogodzenie się z dalszym niezamieszkiwaniem w nim. W ocenie Sądu, stan faktyczny niniejszej sprawy wskazywał, iż opuszczenie przez K. A. lokalu przy ul. B w A nie miało charakteru definitywnego i nie wynikało z jej woli. Samo przebywanie przez stronę postępowania poza granicami kraju nie świadczy jeszcze o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Nieobecność W/w w przedmiotowym lokalu spowodowane było wyjazdem zainteresowanej za granicę w celach zarobkowych. W trakcie przebywania w kraju zainteresowanej utrudniano dostęp do mieszkania, poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych. Z kolei z oświadczeń K. A. wynika, że cały czas wykazuje wolę powrotu do lokalu. Z zeznań tych wynika również, że co prawda przebywa ona za granicą, ale nie ma zamiaru zerwania z dotychczasowym miejscem pobytu stałego wszelkich związków, ani interesów osobistych. Z przedmiotowym lokalem wiąże ona określone plany. Z powyższego wynika, że zainteresowana nie opuściła przedmiotowego lokalu w sposób dobrowolny. Nie doszło również do opuszczenia przedmiotowego lokalu w sposób trwały. Opuszczenie miejsca pobytu stałego jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie w lokalu, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Dlatego też opuszczenie lokalu powinno być dobrowolne, połączone z zabraniem wszystkich swoich rzeczy z zajmowanego lokalu (mebli i innych rzeczy) i skoncentrowaniem swojego centrum życiowego poza miejscem pobytu stałego. Zaś rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu musi nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli, jak i w drodze odpowiedniego zachowania się, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r.). W niniejszej sprawie nie zaistniały te przesłanki. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 250 ppsa.