III SA/Kr 22/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-02-22
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu, jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu (tzw. notorii urzędowej), jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony i może stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wzbudza istotnych wątpliwości i pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Rektora Uniwersytetu w przedmiocie zgody na wznowienie studiów. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, a jej dochody są niskie. Sąd, opierając się na oświadczeniu skarżącej oraz informacjach znanych z urzędu (zamieszkiwanie z ojcem, jego dochód z renty), ocenił jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 18 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na wznowienie stacjonarnych studiów pierwszego stopnia postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację uwidoczniła, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, jej dochody przedstawiają się zaś tak jak na zaświadczeniu z urzędu skarbowego.
Uzasadniając swoje starania odniosła się pokrótce do okoliczności nurtującej ją sprawy.
Wobec faktu, że niniejsza sprawa nie jest ani pierwszą ani jedyną jaką skarżąca inicjuje przed tutejszym sądem więc siłą faktu okolicznościami znanymi na zasadzie notorii urzędowej pozostaje, że skarżąca nie składała zeznania podatkowego za rok 2011. Nie korzysta także ze świadczeń pomocy społecznej. Zamieszkuje jednak z ojcem w należącym do niego parterowym domu o trzech izbach. Ostatni zadeklarowany przez ojca skarżącej dochód za 2011 r. wyniósł 10346,26 zł z renty.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jeżeli nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Wynika z niego, że przy rocznym dochodzie 10.346,26 zł gospodarstwo domowe skarżącej miesięcznie ma do dyspozycji około 862 zł. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług dochody na takim poziomie pozwalają co najwyżej na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji należy przyjąć, że jeśli dochody gospodarstwa skarżącej oscylują w granicach ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej kryterium ubóstwa a na cały majątek rodziny składa się dom w którym skarżąca zamieszkuje wraz z ojcem to nie będzie jej stać na opłacenie własnym sumptem ani kosztów sądowych ani kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Chociaż bowiem ujawniony majątek ma pewną wartość sprzedażną względnie podkładową to jednak trudno byłoby od strony wymagać takich rozporządzeń. Godziłyby one bowiem w podstawy bytowania tych osób. Pożyczek lub kredytów w bankach czy SKOK-ach skarżąca nie uzyska zaś z tej prostej przyczyny, że nie posiada istotnej dla takich instytucji finansowych zdolności do bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań.
Z przytoczonych względów udzielono zatem skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło