III SA/Kr 220/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody z dnia 13 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Wojewoda decyzją z dnia 13 września 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu Z. K. z pobytu stałego przy ul. [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, co następuje: Niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez organ II instancji w dniu [....] 2010 r. na skutek zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r., znak: [...] przez Z. K. Wówczas Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji, ponieważ wydana została przedwcześnie, albowiem z przeprowadzonego postępowania nie wynikało, w sposób jednoznaczny, aby Z. K. opuścił lokal przy ul. [...] dobrowolnie i trwale. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w dniu [...] 2009 r. wydał decyzję orzekającą o wymeldowaniu Z. K. z pobytu stałego przy ul. [...], z uwagi na to, że Wymieniony opuścił przedmiotowy lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Powyższą decyzję zaskarżył do Z. K. zarzucając, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostały przytoczone cytaty wyjaśnień świadków wyrwane z kontekstu. Podał, że nie kontaktował się z administracją budynku, ponieważ miał złe doświadczenia z poprzednimi administracjami, bowiem zgłaszane przez lokatorów skargi, zażalenia i prośby nie były rozpatrywane. Uważa, że pozbawiony zameldowania na pobyt stały nie ma szans na uzyskanie w realnym terminie lokalu zastępczego. Wnosił o analizę dokumentów. Organ drugiej instancji po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Dalej organ stwierdza, że o wymeldowanie z pobytu stałego Z. K. z lokalu przy ul. [...] zawnioskował Zarząd Budynków Komunalnych. Wniosek uzasadnił faktem, iż w przedmiotowym lokalu nikt nie przebywa, a wszelka korespondencja kierowana na powyższy adres do Z. K. zwracana była z adnotacją, że adresat nie podjął jej w terminie lub wyprowadził się. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa Zarządu Budynków Komunalnych z dnia [...] 2009 r. spisana na okoliczność przeprowadzonej wizji lokalnej w budynku przy ul. [...] wraz z załączoną kserokopią zdjęć oraz protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] 2009 r. z przejęcia przez Zarząd Budynków Komunalnych lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]. W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż Z. K. opuścił przedmiotowy lokal i zamieszkał pod innym adresem. Ustalenia te są prawidłowe, gdyż znajdują oparcie w wyjaśnieniach złożonych do protokołu przed organem I instancji w dniu [...] 2010 r. przez samego Odwołującego się który podał, iż lokal przy ul. [...] został w dniu 1 września 2009 r. zabezpieczony przez administrację i taki stan jest do chwili obecnej. Zeznał, iż o zabezpieczeniu powyższego lokalu dowiedział się w organie meldunkowym w dniu 18 listopada 2009 r. kiedy był przesłuchiwany. Oświadczył, że nie był w administracji Biura [...], bo nie widział takiej potrzeby oraz nie szukał z nią kontaktu. Stan mieszkania przy ul. [...] jest krytyczny i mieszkanie nie nadaje się do zamieszkania. Ponadto dodał, iż kontaktował się z administracją pisemnie przed rokiem 2004 r. w sprawie remontów, ale bezskutecznie. Wyjaśnił, że od czasu przejęcia i zabezpieczenia przedmiotowego lokalu przez Zarząd Budynków Komunalnych początkowo mieszkał u kolegi, a od końca listopada 2009 r. do chwili obecnej przebywa w noclegowni przy ul. [....]. Oświadczył, iż nie starał się ponownie zamieszkać w mieszkaniu przy ul. [...], gdyż lokal nie nadaje się do bezpiecznego zamieszkania. Zeznał, że nie występował również o przyznanie innego lokalu mieszkalnego, gdyż uznał, iż najpierw musi uregulować sprawę meldunkową, która się obecnie toczy. Stwierdził, że jak nie będzie posiadał zameldowania na pobyt stały to nie będzie mógł się starać o lokal zastępczy, a jeśli będzie wydana niekorzystna dla Niego decyzja to będzie się od niej odwoływał. Podał, że ma zapewniony pobyt w noclegowni do końca grudnia 2010 r., a potem nie wie gdzie będzie mieszkał. Z pisemnych wyjaśnień Z. K. z dnia 23 listopada 2009 r. skierowanych do organu I instancji wynikało, że w lokalu przy ul. [...] Wymieniony nocował w miesiącach letnich, natomiast stan techniczny mieszkania nie pozwalał w nim zamieszkiwać w miesiącach jesiennych, zimowych i wiosennych, z uwagi na przeciekający dach oraz wilgoć zagrażającą zdrowiu, która pokrywa pleśnią ściany. Sanitariat natomiast nie pozwalał na zachowanie podstawowych standardów higienicznych. Ponadto budynek grozi katastrofą budowlaną, a przebywający w nim lokatorzy powinni być ewakuowani w trybie natychmiastowym. Dodał, że w listopadzie 2009 r. w przedmiotowym mieszkaniu zostały zamurowane okna. Zadeklarował natychmiastowe wymeldowanie z powyższego adresu pod warunkiem zapewnienia Mu jakiegokolwiek lokalu zastępczego o porównywalnym standardzie. Z wyjaśnień R. L., administratora nieruchomości położonej przy ul. [...] wynika, że najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] była A. K. - matka Z. K., która zmarła w 2000 r. Podał, że po śmierci matki Wymieniony czasami przebywał w przedmiotowym lokalu. Ponadto od bardzo wielu lat nie był płacony czynsz za mieszkanie. Stwierdził, że ostatni pisemny kontakt z Z. K. był w dniu 19 kwietnia 2006 r., kiedy to administracja zwróciła się do Wymienionego o spisanie umowy najmu, lecz Z. K. nie zgłosił się i umowa taka nie została podpisana. Oświadczył, że Wymieniony co najmniej od 2007 r. nie przebywa w przedmiotowym lokalu, gdyż korespondencja do Niego adresowana wracała nieodebrana. W dniu 18 grudnia 2006 r. pod powyższym adresem był również administrator i nikogo nie zastał. Zeznał, iż budynek przy ul. [...] to barak, który jest przeznaczony do rozbiórki i obecnie sukcesywnie wykwaterowywani są lokatorzy. Podał, że mieszkańcy przedmiotowego budynku skarżyli się do administracji, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] jest melina, przebywają tam różne osoby, które nie mieszkają w tym budynku. Oświadczył, że w dniu [...] 2009 r. w przedmiotowym lokalu odbyła się wizja lokalna z udziałem administratora, z której wynikało, iż lokal nie posiada drzwi, jest całkowicie zdewastowany, znajdują tam się różne zniszczone sprzęty, szyby w oknach są porozbijane (bez skrzydeł i pozasłaniane tekturami, kocami itp.). Ponadto mieszkanie nie posiadało żadnego wyposażenia, ani nie było w nim żadnych mebli. Podłoga była pokryta warstwą śmieci, kuchnia i łazienka były bez urządzeń, a w pomieszczeniach nie było pieców grzewczych. Przedmiotowy lokal nie posiadał prądu, ani gazu i sprawiał wrażenie niezamieszkałego. Zeznał, iż w dniu [...] 2009 r. administracja dokonała jednostronnego przejęcia lokalu przy ul. [...], z czynności której został spisany protokół oraz zostały zamurowane okna i drzwi, co uniemożliwiało od tego czasu wejście do tego lokalu. Dodał, że Z. K. nie interesował się przedmiotowym lokalem, nie kontaktował się z administracja, ani osobiście, ani pisemnie, ani też przez osoby trzecie i dlatego administracja uznała, że mieszkanie jest porzucone. Podał, że na dzień dzisiejszy powyższe pomieszczenie nie jest już lokalem mieszkalnym. Oświadczył, że z pewnością Z. K. od 1 września 2009 r. nie był w budynku przy ul. [...], gdyż widziałby, że lokal nie posiada drzwi i okien, bowiem są zamurowane. Nie mógłby więc posiadać kluczy do drzwi i wchodzić do przedmiotowego lokalu. R. L. podał, iż Z. K. wcześniej nie zgłaszał administracji chęci ponownego zamieszkania w lokalu przy ul. [...]. Nie zwracał się do administracji o wydanie kluczy do przedmiotowego lokalu, w celu zamieszkania lub zrobienia w nim remontu oraz uregulowania zaległości czynszowych. Oświadczył, że przedmiotowy lokal nadal jest zabezpieczony przez administrację. Fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu przez Z. K. potwierdzili także powołani w sprawie świadkowie, tj. Pan E. Z. - kolega i E. K. – sąsiadka. Fakt opuszczenia powyższego lokalu przez Z. K. potwierdziła także kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez Komisariat Policji. Organ odwoławczy dał wiarę tym wyjaśnieniom zwłaszcza, że Odwołujący się w odwołaniu nie kwestionuje ich treści przyznając, że lokal opuścił. W świetle powyższego organ uznał, że zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, iż Z. K. od kilku lat nie mieszka w lokalu przy ul. [...], opuścił ten lokal i zamieszkał pod innym adresem. Uznał zatem organ, że opuszczenie lokalu przy ul. [...] było dobrowolne, a wobec niemożności ponownego zamieszkania w nim (zamurowane okna i drzwi), opuszczenie to ma również charakter trwały. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. K. Skarżący zarzucił, że opuszczenie przez niego lokalu nie było ani dobrowolne ani trwałe, lecz spowodowane względami obiektywnymi. W latach 2004 – 2007 i w 2008 r. przebywał w zakładach karnych, a w czasie przerw w odbywaniu kary przebywał w zrujnowanym mieszkaniu przy ul. [...]. Po kilkudniowej nieobecności w lokalu zastał zamurowane okna i drzwi. Nie zwracał się do administracji, gdyż poprzednie interwencje nie dawały żadnych skutków, a ponadto czekał na zakończenie niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla skarżącego nie jest lokal przy ul. [...], gdzie nie zamieszkuje od lat, początkowo na skutek przebywania w zakładach karnych, a następnie braku faktycznej możliwości mieszkania wobec jego dewastacji. Lokal ten, jak wynika z postępowania przed organem I instancji nie nadaje się do zamieszkania, został przejęty przez administrację w stanie kompletnej dewastacji i został zabezpieczony, a skarżący nie zwrócił się do administracji o możliwość zamieszkania w nim, czy też chęć przeprowadzenia remontu. Przejawem woli opuszczenia miejsca pobytu stałego jest niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Zdaniem Sądu zamiar skarżącego powrotu do przedmiotowego lokalu ogranicza się jedynie do deklarowania chęci powrotu bez uwzględnienia realnych możliwości zamieszkania w nim. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zachodziły ustawowe przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego ponieważ opuścił przedmiotowy lokali brak jest realnych możliwości powrotu do niego, a zatem organy były uprawnione do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.