III SA/Kr 221/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi cześć domu o powierzchni 40 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 20 arów. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 2722,40 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest schorowaną, 75 letnią emerytką. Ma trudności z chodzeniem. Wydaje na leki. Mąż jest inwalidą I grupy, liczy 83 lata. Syn od 7 roku życia choruje na cukrzycę w związku z tym wydaje na leki oraz dojazdy do lekarza specjalisty. Od stycznia do czerwca br. musi wpłacać do kasy SR kwoty po 100 zł miesięcznie. Gospodarstwo domowe skarżącej prócz wykazanych emerytur i renty nie ma innego źródła dochodu. Swoje warunki materialne i mieszkaniowe skarżąca postrzega jako ciężkie gdyż w domu nie ma bieżącej wody ani centralnego ogrzewania. Za energię elektryczną płaci 100 zł, za gaz 140 zł, za telefon 32 zł miesięcznie. Natomiast rocznie na podatek 130 zł, za śmieci 180 zł, za węgiel 1600 zł, za drzewo 180 zł. Do wniosku skarżąca dołączyła zaświadczenie o wysokości swojej emerytury i renty syna. Wynika z nich że skarżąca otrzymuje do wypłaty 752,14 zł a jej syn z tytułu niezdolności do pracy 506,96 zł. Z przedstawionej kopii zawiadomienia i raportu kasowego wynika, że SR rozłożył synowi skarżącej spłatę należności sądowych w kwocie 600 zł na 6 rat miesięcznych począwszy od 30.01.2012 r. Z kolei okazane faktury z aptek uwidaczniają, że w miesiącu marcu bieżącego roku gospodarstwo domowe skarżącej przeznaczyło na zakup leków łącznie kwotę 523,67 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, dochody. Oświadczenia te poparte częściowo przedłożonymi kopiami dokumentów źródłowych są wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Rodzina skarżącej nie należy bowiem do "zamożnych" w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada postrzegać osoby ze skromnym majątkiem i dochodem niższym od przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce. Nie można też tracić z pola widzenia sygnalizowanych problemów zdrowotnych członków rodziny a także wieku skarżącej i jej małżonka. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie pozostają gospodarstwu domowemu skarżącej po uiszczeniu wykazanych stałych obciążeń wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Sprzedaży bądź obciążenia domu czy posiadanej nieruchomości rolnej, który to majtek zabezpiecza potrzeby bytowe rodziny celem zdobycia środków na koszty postępowania trudno zaś wymagać od skarżącej albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawy egzystencji rodziny. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.