III SA/Kr 222/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Burmistrz decyzją z dnia [...] 2010 r., znak [...], odmówił J. H. przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci D. i D. H. - na podstawie art. 1a, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 i 2, art. 15, art. 18 ust. 1, art. 20 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów do wniosku należy dołączyć zaświadczenia o dochodzie każdego członka rodziny, natomiast w art. 2 ust. 12 zawarta jest definicja rodziny, która mówi, że członkami rodziny są rodzice osoby uprawnionej. Zatem do wniosku należało dołączyć zaświadczenie o dochodach K. H. Organ w związku z oświadczeniem strony wystąpił do właściwego urzędu skarbowego o zaświadczenie o dochodach w/w. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, że nie dysponuje takimi danym. W związku z powyższym organ wskazał, że nie ma możliwości obliczenia dochodu rodziny a co za tym idzie nie może wydać decyzji przyznającej świadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. H. nie zgadzając się z treścią podjętego przez organ l instancji rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn.: [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 9 ust. 1 i 15 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Stosownie do treści art. 2 pkt 12 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25 rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992, ze zm.), a także osobę uprawnioną; do rodziny nie zalicza się: d) rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz. Jak wynika z treści art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy, do wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego należy dołączyć zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierające m. in. informacje o wysokości dochodu. Wnioskodawczyni nie złożyła zaświadczenia o dochodach K. H., do czego była zobowiązana. Ta okoliczność spowodowała, że organ l instancji nie był w stanie ustalić w sposób prawidłowy dochodu rodziny wnioskodawczyni i w konsekwencji ustalić czy dochód ten nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego wynikającego z art. 9 ust. 2 ustawy. W związku z powyższym odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia była uzasadniona. J. H. na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie przez organ przepisów prawa tj. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a w szczególności art. 15 ust.1 pkt 1 - 3 w związku z art. 2 pkt 12 i art. 2 pkt 11 przez ich niewłaściwą wykładnię. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Podniosła, że art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wprowadza definicję "rodziny". W zdaniu drugim tego przepisu zawarty jest krąg osób, które nie są wliczane do rodziny w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 12 lit. d do rodziny nie zalicza się rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz. Osobą uprawnioną zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. "Bezskuteczność egzekucji" zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; (...). Skarżąca przytaczając treść art. 15 ust. 4 ustawy, wskazała na okoliczności związane z możliwością uzyskania informacji o dochodach K. H. - mąż wyjechał z domu, nie wie, gdzie w tej chwili przebywa, nie jest w stanie ustalić adresu jego pobytu. Urząd skarbowy powołując się na tajemnicę nie udostępni skarżącej danych dotyczących męża. Nadto skarżąca wskazała, iż osobami uprawnionymi w rozumieniu ustawy są dzieci D. i D. H. Na ich rzecz zasądzone są przez Sąd alimenty od K. H. Wobec tego, że ich nie uiszczał wszczęta została egzekucja. Egzekucja jest bezskuteczna w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 2 pkt 12 lit. d ustawy K. H. nie zalicza się do rodziny. Zatem chybione jest twierdzenie organów, iż skarżąca powinna do wniosku dołączyć zaświadczenie o dochodach K. H., ponieważ art. 15 ust. 4 ustawy wymaga przedłożenia zaświadczenia o dochodach członków rodziny. Skoro K. H. nie zalicza się do rodziny w rozumieniu ustawy, to skarżąca nie jest zobowiązana do przestawiania organom takiego zaświadczenia. Niewłaściwa interpretacja przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów pozbawia małoletnie dzieci D. i D. H. świadczeń z funduszu alimentacyjnych. Zdaniem skarżącej, błędne jest twierdzenie organu, iż zobowiązana jest przedstawić zaświadczenie od naczelnika urzędu skarbowego o dochodach jej męża K. H. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r., nr 1, poz. 7 ze zm.). Bezspornym w sprawie jest, że osobami uprawnionymi w rozumieniu ustawy są dzieci D. i D. H. Na ich rzecz zasądzone są przez Sąd alimenty od K. H. Wobec tego, że ich nie uiszczał wszczęta została egzekucja. Egzekucja jest bezskuteczna w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Skarżąca złożyła, więc wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłatę. Zgodnie z dyspozycją art. 9 ust. 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Jak wynika z treści art. 15 ust 4 pkt 1 ustawy do wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego należy dołączyć zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierające m. in. informacje o wysokości dochodu. Przepis art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zawiera ustawową definicję "rodziny". W zdaniu drugim tego przepisu zawarty jest krąg osób, które nie są wliczane do rodziny w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 12 lit. d ustawy do rodziny nie zalicza się rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz. Prawidłowa wykładnia przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że skoro rodzic osoby uprawnionej do alimentów zobowiązany tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz nie zalicza się do rodziny, ustalenia dotyczące dochodu rodziny następuje bez uwzględnienia dłużnika alimentacyjnego zarówno w odniesieniu do składu rodziny jak i wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę. W sprawie zgodnie z art. 2 pkt 12 lit. d ustawy K. H., (od którego zasądzone są alimenty na rzecz dzieci D. i D. H.) nie zalicza się do rodziny. Zatem błędne jest twierdzenie organów, iż skarżąca powinna do wniosku dołączyć zaświadczenie o dochodach K. H., ponieważ art. 15 ust. 4 ustawy wymaga przedłożenia zaświadczenia o dochodach od członków rodziny. Skoro K. H. nie zalicza się do rodziny w rozumieniu ustawy, to skarżąca nie jest zobowiązana do przestawiania organom takiego zaświadczenia. Błędna wykładnia wskazanych przepisów prawa materialnego doprowadziła do podjęcia wadliwego rozstrzygnięcia przez organ I instancji zaakceptowanego przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.