III SA/Kr 222/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla R. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka R. J. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką M. J. Źródłem ich utrzymania jest emerytura M. J. w wysokości 802 zł. Wydatki ponoszone na leczenie wynoszą 200 zł miesięcznie, a opał na sezon zimowy kosztuje 1.000 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku R. J. podniósł, iż opiekuje się babcią J. K., która liczy 90 lat, w związku z tym nie może podjąć żadnego zatrudnienia. Mama skarżącego cierpi na cukrzycę, nadciśnienie, padaczkę po udarze mózgu, ma zaniki pamięci, stan po złamaniu nogi, od 1997 roku leczona jest psychiatrycznie. Babcia J. K. choruje na zwyrodnienie stawów oraz niedosłuch. Przeszła złamanie biodra i wymaga pomocy osób trzecich przy poruszaniu. Pomoc skarżącego polega na robieniu zakupów, sprzątaniu, dowożeniu do lekarza, czynnościach higieny osobistej oraz wspomaganiu w chodzeniu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku R. J. o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa, opatrzona symbolem 6329. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji. We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. J. domaga się również ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie R. J. wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani dochodów. Pozostaje na utrzymaniu schorowanej matki pobierającej świadczenie w wysokości 802 zł. Ze względu na konieczność sprawowania opieki nad 90-letnią schorowaną babcią legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. Ze względu na fakt, że we skarżący wystąpił o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – wybór pozostawiając orzekającemu - postanowiono przyznać stronie adwokata.