III SA/Kr 223/05
WyrokWSA w Krakowie2006-10-04
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek pielęgnacyjny powinien być wliczany do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Dodatek pielęgnacyjny należy wliczać do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. Wynika to z literalnego brzmienia art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który enumeratywnie wymienia świadczenia nie wliczane do dochodu, a dodatek pielęgnacyjny nie znajduje się na tej liście. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2004 r. potwierdziło zgodność takiego rozwiązania z Konstytucją RP.Stan faktyczny
H.K. ubiegała się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji przyznał jej dodatek, wliczając do dochodu rentę inwalidzką, rentę socjalną syna oraz dodatek pielęgnacyjny. Skarżąca zakwestionowała w odwołaniu wliczenie dodatku pielęgnacyjnego do dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Pilch Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi H.K. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skargę oddala
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 6 grudnia 2004r. nr Kol.Odw. [...] wydaną na podstawie art.2, art.3 ust.3, art.4, art.5 ust. 1 pkt 2 i ust.3, art.6 ust. 1 i 8, art.7 ust.5 i art.17 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, póz. 734 z późn.zm./, § 2 ust. 1, § 3 ust.2 i § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 146, póz.18177 oraz art.138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania H.K. od decyzji z dnia [...] 2004r. wydanej przez Kierownika Działu ds. Dodatków Mieszkaniowych MOPS w [...] dotyczącej przyznania H. K. dodatku mieszkaniowego na okres sześciu miesięcy, począwszy od [...] 2004r. w wysokości [...] zł miesięcznie, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:
Decyzją organu I instancji z dnia [...] 2004r. przyznano H. K. dodatek mieszkaniowy na okres sześciu miesięcy począwszy od [...] 2004r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Jak wynika z akt H. K. prowadzi gospodarstwo domowe z synem J. K. zamieszkują w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...], którego powierzchnia użytkowa wynosi 47,98 m2 z tym, że H. K. porusza się na wózku inwalidzkim. Źródłem ich dochodów jest renta inwalidzka H. K. i przysługujący jej dodatek pielęgnacyjny oraz renta socjalna J. K..
W uzasadnieniu decyzji podano sposób ustalenia wysokości przyznanego dodatku przyjmując, że łączny dochód wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi [...] zł , wydatki mieszkaniowe wynoszą [...] zł, a 90% wydatków wynosi [...] zł, natomiast powierzchnia normatywna lokalu wynosi 55m2. W oparciu o te dane zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i rozporządzeniu wykonawczym powołanym wyżej organ I instancji przyznał H. K. dodatek mieszkaniowy od [...] 2004r. w kwocie [...] zł miesięcznie.
W odwołaniu od decyzji H. K. zakwestionowała wysokość ustalonego przez organ I instancji dochodu na potrzeby ustalenia dodatku mieszkaniowego. A konkretnie zakwestionowała wliczenie do dochodu przysługującego jej dodatku pielęgnacyjnego. Podała, że jest osobą niepełnosprawną poruszającą się na wózku inwalidzkim, a dodatek pielęgnacyjny w swym założeniu przeznaczony jest na opiekę nad takimi osobami. Stąd też uznała, że jest rzeczą dalece zabronioną wliczanie dodatku do dochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania H. K. decyzją z dnia 6 grudnia 2004r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W uzasadnieniu decyzji, Kolegium przedstawiło zasady obliczania dodatku mieszkaniowego, potwierdzając, że obliczenia dokonane przez organ I instancji są prawidłowe.
Odnośnie podnoszonego w odwołaniu zarzutu dotyczącego wysokości dochodu Kolegium wyjaśniło, iż organ I instancji zgodnie z przepisami prawa doliczył do dochodu dodatek pielęgnacyjny otrzymywany przez H. K.. Zgodnie z art.3 ust.3 ustawy: "Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe , określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego".
Kolegium przyznaje, że w dotychczas stosowanej praktyce do dochodu nie wliczano zarówno zasiłków pielęgnacyjnych jak i dodatków pielęgnacyjnych. Jednakże linia orzecznicza Kolegiów i innych organów nie była w tym zakresie jednolita. Dopiero wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2004r. uznano, że wliczenie dodatku pielęgnacyjnego do dochodu jest zgodne z Konstytucją RP, a tym samym organy administracyjne powinny ten rodzaj dochodu wliczać do dochodu osób ubiegających się o dodatek mieszkaniowy. W świetle powyższego organ I instancji doliczył dodatek pielęgnacyjny otrzymywany przez H.K. do jej dochodu na potrzeby obliczenia dodatku mieszkaniowego.
W konkluzji Kolegium stwierdza, że decyzja organu i instancji jest prawidłowa, co skutkuje utrzymaniem jej w mocy.
Skargę na powyższą decyzję złożyła H. K. W skardze podobnie jak w odwołaniu od decyzji zakwestionowała ustalenia organów dotyczące jej dochodu, to jest doliczenie do dochodu dodatku pielęgnacyjnego. W skardze skarżąca podała, że nie zgadza się z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, że podziela pogląd Rzecznika Praw Obywatelskich. A nadto wskazała, że wyrok ten nie zapadł jednomyślnie, a ona podziela pogląd przedstawiony w zgłoszonym do wyroku zdaniu odrębnym.
Stąd też zdaniem skarżącej skarga jest zasadna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego Kolegium stwierdza, ze zarówno organ I instancji jak i Kolegium dokonało prawidłowego ustalenia wysokości dochodu skarżącej przyjmując, że dochodu należy wliczyć dodatek pielęgnacyjny.
Tym samym Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, póz. 12707 sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, póz. 12697 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zdaniem Sądu nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został prawidłowo i jednoznacznie ustalony, natomiast ocena prawna tego stanu faktycznego dokonana przez organy administracyjne i skarżącą nie jest jednoznaczna.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy do dochodu skarżącej ustalanego dla potrzeb dodatku mieszkaniowego należy wliczać otrzymywany przez skarżącą dodatek pielęgnacyjny.
Problematyka ustalania dochodu dla potrzeb dodatku mieszkaniowego została uregulowana w art. 3 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych Dz.U. Nr 71, poz.734 z późn.zm./.
Jak stanowi przepis art.3 ust.3 ustawy " Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego".
Regulacja ta ma charakter samodzielny i autonomiczny nie odsyła do innych ustaw, stąd też wyłącznie przepis art.3 ust. 3 ustawy decyduje o tym jakie składniki mogą być odliczone od dochodu, a jakich składników nie wlicza się do dochodu.
Przepis art.3 ust.3 zdanie pierwsze stanowi zasadę, iż za dochód uważa się wszelkie przychody. Wyjątki od tej zasady przewiduje zdanie drugie w którym określono w sposób enumeratywny jakich świadczeń nie wlicza się do dochodu. W śród wymienionych świadczeń , których nie wlicza się do dochodu wymieniony jest zasiłek pielęgnacyjny, ale nie został wymieniony dodatek pielęgnacyjny. W konsekwencji dodatek pielęgnacyjny należy wliczać do dochodu ustalanego dla potrzeb dodatku mieszkaniowego. To pominięcie w art.3 ust.3 zdanie drugie dodatku pielęgnacyjnego spowodowało, że różne organy administracyjne stosowały różną praktykę. Niekiedy organy administracyjne traktowały dodatek pielęgnacyjny analogicznie jak zasiłek pielęgnacyjny i nie wliczały go do dochodu dla potrzeb dodatku mieszkaniowego uznając, że świadczenia te pełnią podobną funkcję i tym samym pominięcie dodatku mieszkaniowego wśród świadczeń, których nie wlicza się do dochodu powoduje nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji osób starających się o dodatek mieszkaniowy.
Zagadanie to rozważał Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 21 lipca 2004r. orzekł, że wliczanie dodatku pielęgnacyjnego do dochodu ustalanego dla potrzeb dodatku mieszkaniowego jest zgodne z Konstytucją /Dz.U Nr 169, póz. 1784 z dnia 30 lipca 2004r./. Tym samym od daty publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie może być już wątpliwości, iż dodatek pielęgnacyjny należy wliczać do dochodu. Jeżeli organy administracyjne stosowały odmienną praktykę i nie wliczały do dochodu dodatku pielęgnacyjnego, to po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego musiały tę praktykę zmienić. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą, wiąże zarówno obywateli, organy administracyjne jak i sądy.
Stąd też w przedmiotowej sprawie organy administracyjne prawidłowo postąpiły wliczając do dochodu skarżącej dodatek pielęgnacyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny pragnie zwrócić uwagę, że przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw i to bez względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osób starających się o dodatek.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło