III SA/Kr 223/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie: WSA Bożenna Blitek spr. WSA Halina Jakubiec Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11 grudnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala. Pismem z dnia [...] września 2006r. Zastępca Naczelnika Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w K. skierował do Urzędu Miasta K. wniosek o zatrzymanie prawa jazdy G. M. załączając prawo jazdy kat. B zatrzymane G. M. z powodu utraty ważności dokumentu. Jako podstawę wniosku podano art. 136 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Prezydent Miasta K. pismem z dnia [...] września 2006r. zawiadomił G. M. wszczęciu postępowania administracyjnego zwracając się jednocześnie o złożenie wniosku o wymianę prawa jazdy w terminie dni 14 od daty otrzymania zawiadomienia i pouczając, że brak takiego wniosku spowoduje postępowanie zmierzające do wydania decyzji w oparciu o art. 138 ust. 1 ustawy -Prawo o ruchu drogowym o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu zgłoszenia się w celu jego wymiany. G. M. pismem z dnia [...] września 2006r. wniósł o zwrot dokumentu podnosząc, że dokument ten został mu zatrzymany przez policjanta bezprawnie, albowiem prawo jazdy zostało mu wydane bezterminowo i taka adnotacja widniała na dokumencie. Podniósł, że - jego zdaniem - ważność dokumentu zniosło rozporządzenie, które jest niezgodne z Konstytucją. Kwota, którą miałby zapłacić za wymianę prawa jazdy jest bardzo wysoka i nie stać go na jej uiszczenie, a nadto za wydanie druku prawa jazdy już raz zapłacił. Decyzją z dnia [...] października 2006r. Nr [...] Prezydent Miasta K. orzekła zatrzymanie G. M. prawo jazdy kategorii B nr [...] wydane w dniu [...] maja 1992 r., przez Prezydenta Miasta K. na okres: do czasu złożenia wniosku o wymianę dokumentu i odbioru nowego prawa jazdy. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 ust. 1 i art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) § 6 i § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 z późn. zm.) i art. 104 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Od powyższej decyzji złożył odwołanie G. M. podając, że Naczelny Sąd Administracyjny swoim wyrokiem do sygn. akt l OSK 933-934/05 stwierdził, że wydane Rozporządzenia jest niezgodne z Konstytucją i Minister nie miał prawa określać terminu utraty ważności wydanych uprzednio praw jazdy. Decyzją z dnia 11.12.2006 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracyjny II instancji odnosząc się do zarzutu odwołania podkreślił, że jedynie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a to oznacza, że dopóki Trybunał Konstytucyjny nie orzeknie o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zastała wydana decyzja administracyjna, dopóty nie jest możliwe podważenie zasadności zastosowania danego przepisu. Podkreślono, że organ zatrzymując prawo jazdy nie kwestionuje uprawnień odwołującego się w tym zakresie, a jedynie stwierdza konieczność wymiany blankietu prawa jazdy, który - zgodnie z § 7 powołanego wyżej Rozporządzenia po dniu 30 kwietnia 2005 r. utracił ważność. Podniesiono, że zatrzymanie prawa jazdy powoduje zawieszenie uprawnień do kierowania pojazdami, a jego zwrot następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, przy czym, jeżeli okres zatrzymania przekroczy 1 rok, jego zwrot może nastąpić tylko po uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Na decyzję tę złożył skargę G. M., który wniósł o jej uchylenie i przedstawił argumenty jak we wniosku o zwrot prawa jazdy i w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga nie jest uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że podstawą zatrzymania prawa jazdy przez policjanta był przepis art. 135 ust. 1 pkt 1d ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.): "Policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie: (...) gdy upłynął termin ważności prawa jazdy". Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wydaje starosta, tj. w przypadku miasta K. -Prezydent Miasta K.: ,,1. Decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych wart. 135 ust. 1 pkt 1 lit d i g, wydaje starosta. 2. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 4." Według brzmienia powołanego w art. 138 ust. 2 cyt. ustawy - Prawo o ruchu drogowym art. 114: "1. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega: (...) 2) osoba ubiegająca się o: (...) b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. (...) 4. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje." Z powyższego wynika, że w przypadku utraty ważności prawa jazdy policjant miał prawo zatrzymania dokumentu, a starosta - Prezydent Miasta K. miał prawo wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Sąd zwraca uwagę, że podstawą wymiany praw jazdy jest art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a ust. 2 tego artykułu stanowi ustawową delegację dla odpowiedniego Ministra - w 2002 r. Ministra Infrastruktury do wydania rozporządzenia określającego mi in. warunki i terminy wymiany praw jazdy: "Art. 150. 1. Prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Osoba uprawniona dokonująca wymiany jest obowiązana do uiszczenia opłaty ewidencyjnej. 2. Minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając wszystkie wydawane przed dniem wejścia w życie ustawy dokumenty uprawniające do kierowania pojazdem oraz koszty związane z ich wymianą, określi, w drodze rozporządzenia, warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę." Z treści tego przepisu wynika, że Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 z późn. zm.), które określiło w warunkach wymiany m. in. opłatę, a w terminach wymiany praw jazdy termin do 30 kwietnia 2005r. dla praw jazdy wydanych w 1992r. miało umocowanie ustawowe w cyt. wyżej artykule 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że z przepisu ustawowego art. 150 ust. 1 wynika, że "prawa jazdy (...) wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany." Powyższe oznacza, że o terminie ważności takich dokumentów jak prawa jazdy zadecydował ustawodawca i termin ich ważności określił jako "do czasu wymiany", a jednocześnie bliższe terminy wymiany pozostawił do ściślejszego określenia odpowiedniemu ministrowi - zgodnie z art. 150 ust. 2 tej ustawy. Z brzmienia przepisów omawianego Rozporządzenia wynika: § 1. Rozporządzenie określa warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami, zwanych dalej "dokumentami", oraz wysokość opłat za Ich wymianę. § 2. 1. Wymiany dokumentów, o których mowa w § 1, dokonuje organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami, na wniosek osoby uprawnionej do kierowania pojazdami złożony na druku, którego wzór określają przepisy w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. (...) 3. Do wniosku, o którym mowa w ust 1, osoba dołącza: (...) 3) dowód uiszczenia opłaty za wymianę dokumentu oraz opłaty ewidencyjnej. (...) § 3. Opłatę za wymianę dokumentów, o których mowa w § 1, ustala się w wysokości opłat za wydanie dokumentów określonych w przepisach w sprawie wysokości opłat i stawek wynagrodzenia za sprawdzenie kwalifikacji oraz za wydanie dokumentów w tych sprawach. (...) § 6. 1. Ustala się następujące terminy wymiany dokumentów (...) a) wydanych w okresie od dnia 1 stycznia 1984 r. do dnia 30 kwietnia 1993 r. - do dnia 30 kwietnia 2005r." § 7. Dokumenty podlegające wymianie tracą ważność po upływie ustalonych w § 6 terminów. O ile można przyznać rację skarżącemu, że drodze rozporządzenia nie możne pozbawiać obywateli ich ustawowych uprawnień, to Sąd zwraca uwagę, że przywołane wyżej Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy w § 7 nie mówi o utracie ważności prawa jazdy jako uprawnienia obywatela do kierowania pojazdami, ale jedynie określa konsekwencje związane z niezastosowaniem się obywatela do ustawowego wymogu wymiany dokumentu prawa jazdy - jako druku czy blankietu. Sąd jednocześnie przypomina, że o utracie ważności dokumentu - prawa jazdy, które "zachowuje ważność do czasu jego wymiany" zdecydował ustawodawca w przytoczonym wyżej art. 150 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa - a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł -jak w sentencji.