III SA/Kr 223/18
WyrokWSA w Krakowie2018-03-28
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinno było merytorycznie rozstrzygnąć sprawę?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe, a ewentualne braki dowodowe były niewielkie i mogły zostać uzupełnione przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie może uchylać decyzji tylko z powodu odmiennej oceny prawnej lub wykładni przepisów, lecz powinien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, zwłaszcza po nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, która umożliwia organowi odwoławczemu szersze prowadzenie postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego M. L. przez Prezydenta Miasta z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę dokładniejszego ustalenia kosztów odpłatnego zbycia nieruchomości. M. L. wniosła sprzeciw od decyzji SKO, zarzucając naruszenie przepisów i błędne pouczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2018 r. sprzeciwu M. L. od decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 24 listopada 2017 r. nr: [...] wydaną na wniosek M. L., na podstawie art. 4. art. 5, art. 10 ust. 1-2, art.13, art. 20: art. 21. art. 27 ust.3, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r. poz. 1851) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1465) orzekł o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko J. N. urodzoną [...] r. na okres 2017/2018.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił zasady przyznawania świadczenia wychowawczego określone w przepisach ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r. poz. 1851), zwanej dalej "ustawą 500plus" oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1465), zwanego dalej "rozporządzeniem" oraz wskazał, że w przypadku rodziny M. L., która składa się z dwóch osób, dochód obliczony dla potrzeb uprawnień do świadczenia wychowawczego, w przeliczeniu na osobę wynosi 8605 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które dla rodziny M. L. wynosi 800,00 zł. Ustalono, że M. L. nie posiada uprawnień do świadczenia wychowawczego na córkę J. N., która jest w rodzinie odwołującej się pierwszym dzieckiem w rozumieniu przepisów o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Ustalając dochód rodziny uwzględniono dochód uzyskany przez M. L. w 2016 r. do miesiąca grudnia 2016 r. z tytułu zatrudnienia w kancelarii Podatkowej KP K. S. w kwocie [...] zł, tj. [...] miesięcznie ([...]: 10 miesięcy = [...] zł) oraz wykazany w PIT-39 za 2016 r. dochód w kwocie [...] zł (tj. [...] zł miesięcznie), a także dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych tj. kwotę zwrotu z tytułu niewykorzystanej ulgi na dziecko w wysokości [...] zł (tj. [...] zł miesięcznie) i alimenty na rzecz córki w kwocie [...] zł (tj. [...] zł miesięcznie). Łączny dochód rodziny dla potrzeb uprawnień do świadczenia wychowawczego to kwota [...] zł (tj[...] zł + [...] + [...] zł + [...] zł = [...] zł), co o w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł.
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyła M. L. wskazując, że 13 grudnia 2016 r. sprzedała dom stanowiący współwłasność majątkową małżeńską. W grudniu 2016 r. otrzymała darowiznę od rodziców w wysokości [...] zł. W deklaracji PIT-39 wykazała 1/2 przychodu w wysokości [...] zł oraz [...] zł, spłaty od byłego męża. Z tego przychodu spłaciła swoją część kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę domu w wysokości [...] zł. Kolejnym wydatkiem był zakup mieszkania w dniu 19 grudnia 2016 r. na kwotę [...] zł, opłata notarialna w wysokości [...] zł, opłata biura nieruchomości w kwocie [...] zł. Natomiast pozostałą kwotę [...] zł odwołująca się wydatkowała na remont mieszkania. Na te wydatki nie posiada dowodów zakupu, ponieważ były to paragony i nie przypuszczała, że będą konieczne do okazania. Wszystkie pozostałe dowody w postaci kserokopii są w posiadaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wobec powyższego złożyła wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 stycznia 2018 r. nr: [...], działając na podstawę art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 13 ustawy 500plus, rozporządzenia oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 listopada 2017 r. nr: [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenie organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwanej dalej w skrócie SKO) wyjaśniło pojęcie dochodu zawarte w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2017 r. poz. 1952) wskazując, że dochodem są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz na ubezpieczenie zdrowotne. SKO wyjaśniło, że przepis art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych posługuje się określeniem "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych". Oznacza to, że przychodem stanowiącym dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a jest w zakresie przychodu, o którym mowa w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód, który nie jest wolny od podatku (art. 30e ust. 4 pkt 1). To bowiem, że na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 dochód wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, jest wolny od podatku dochodowego, znaczy to samo co "niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym". W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż przepis art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. W doktrynie wskazuje się, że mogą to być np. koszty notarialne, opłaty sądowe, koszty pośredników, koszty związane z ponoszeniem ciężarów publicznoprawnych. SKO podniosło, że w wyroku z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2180/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wydatki poniesione przez skarżącą na spłatę hipoteki nie stanowią kosztów odpłatnego zbycia lokalu, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazało, że tylko za pomocą dowodów z dokumentów można wykazać poniesienie określonych wydatków na cel skutkujący zwolnieniem od podatku, czyli na wykonanie prac remontowych budynku mieszkalnego (patrz: wyrok NSA z 21 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2809/14).
W oparciu o powyższe wywody SKO stwierdziło, że zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem ustalenia przez organ pierwszej instancji, jakie koszty odpłatnego zbycia nieruchomości M. L. faktycznie poniosła i może je udokumentować. Następnie organ pierwszej instancji powinien ponownie przeliczyć dochód odwołującej się i ustalić, czy świadczenie wychowawcze przysługuje.
M. L. w ustawowym terminie wniosła sprzeciw od powyższego orzeczenia SKO wskazując, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. SKO wydało decyzję, która ma charakter kasatoryjny i nie uzasadniło jakie są ku temu podstawy. W ocenie skarżącej postępowanie wyjaśniające winno przeprowadzić SKO i orzec w sprawie merytorycznie. Jednocześnie wskazała na błędne pouczenie o skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a nie o prawie do złożenia sprzeciwu. Skarżąca podniosła, że wszystkie kwestie dotyczące wydatkowania środków pieniężnych, które otrzymała ze sprzedaży domu określa akt notarialny oraz faktury, których kopie znajdują się w aktach sprawy. Ponadto oświadczyła po raz kolejny, że całość środków wydatkowała na własne cele mieszkaniowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 2017, poz. 935) zwana dalej jako "ustawa nowelizująca", która wprowadziła zmiany w P.p.s.a. W myśl nowowprowadzonego art. 64a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone albowiem organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 P.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 P.p.s.a). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 P.p.s.a.). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 P.p.s.a.) organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4 P.p.s.a.), a sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy P.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika jednocześnie, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej stosuje się nowe przepisy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło po wejściu w życie ustawy nowelizującej – zatem zastosowanie do niniejszej sprawy znajdzie znowelizowane P.p.s.a, objęte tekstem jednolitym opublikowanym w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369.
Dodatkowo należy zauważyć, że według nowego brzmienia przepisów P.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.). Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15,opub. w Lex Omega nr 2315542).
Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że na tle przepisu art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/GI 439/06, opub. w LEX nr 930299). Innymi słowy decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt l SA/Sz 1256/13, opub. w LEX nr 1479048). W sprzeczności z art. 138 § 2 K.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, "gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a." (wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 997/13, opub. w LEX nr 1384918; zob. też wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r. sygn. akt II SA 400/81, opub. w ONSA 1981, nr 2, poz. 88).
W myśl art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1386/15, opub. w Lex Omega nr 2292208). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1427/16, opub. w Lex Omega nr 2268026). Wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 K.p.a. ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe obowiązki, ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą zatem te same co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Stosownie do art. 136 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zatem organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według kryteriów określonych w art. 64e P.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy wydał tę decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia brak jest bowiem jakichkolwiek rozważań, z których wynikałoby, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazało lapidarnie, że "odnosząc powyższe do realiów niniejsze sprawy zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem ustalenia, jakie koszty odpłatnego zbycia nieruchomości Pani M. L. faktycznie poniosła i może je udokumentować. Następnie należy ponownie przeliczyć dochód Odwołującej i ustalić, czy świadczenie wychowawcze przysługuje." Jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji – Prezydent Miasta przeprowadził obszerne postepowanie dowodowe na okoliczność ustalenia dochodu na członka rodziny wnioskodawczyni, a to zgromadził m. in. zeznania roczne z Urzędu Skarbowego, deklaracje podatkowe, zaświadczenia o dochodach, umowę o pracę, oświadczenia strony etc. etc. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca dodatkowo wyjaśniła jakie koszty odpłatnego zbycia nieruchomości poniosła wskazując, że nie posiada paragonów na remont zakupionego mieszkania oraz podnosząc, że wszystkie dokumenty jakie może przedstawić są już w aktach sprawy. Jak wynika zatem z powyższego postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w znakomitej części, a ewentualnie do zgromadzenia zostały jedynie faktury z agencji pośrednictwa nieruchomości lub za czynności notarialne, chociaż wszelkie koszty poniesione przez wnioskodawczynię u notariusza wynikają z przedłożonego przez nią aktu notarialnego (obie faktury dołączono do skargi).
Nie było zatem, w ocenie Sądu żadnych przeszkód do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji reformatoryjnej. Organ ten ograniczył się bowiem wyłącznie do odmiennej od organu pierwszej instancji oceny prawnej i wykładni przepisów prawa, a nie jest to okoliczność uzasadniająca wydanie decyzji kasatoryjnej. Jak wynika z powyższego organ odwoławczy bezpodstawnie uchyliło się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Organ pierwszej instancji ustalił dochód na członka rodziny wnioskodawczyni, tylko błędnie. Zadaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który nie działa jedynie jako organ odwoławczy, a przede wszystkim jako organ merytoryczny, było ustalenie dochodu wnioskodawczyni w sposób jego zdaniem poprawny i ewentualne pozyskanie dodatkowych dowodów, co w realiach niniejszej sprawy, jak już wyżej wykazano, sprowadzało się do uzyskania zaledwie kilku informacji i dokumentów. Tak przeprowadzone postępowanie dwuinstancyjne należy ocenić jako nie tylko wadliwe ale przede wszystkim zaprzeczające nowelizacji K.p.a., której intencją było przyspieszenie rozpoznawania spraw obywateli. Temu celowi służy właśnie zmiana przepisów K.p.a. dotyczących możliwości szerszego niż dotychczas prowadzenia postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji, co ma zapobiegać bezpodstawnemu uchylaniu się przez organy odwoławcze od rozpoznawania sprawy co do istoty.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustali samodzielnie, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ewentualnie uzupełnionego, dochód na członka rodziny wnioskodawczyni i na tej podstawie przesądzi o przyznaniu lub odmowie przyznania M. L. świadczenia wychowawczego na córkę.
Z przytoczonych względów, sąd w oparciu o art. 151a § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło