III SA/Kr 229/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 15 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnią córką. Określając swój majątek uwidocznił, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że od momentu aresztowania nie ma żadnych dochodów. Aktualnie przebywa w [...] Ośrodku Psychiatrii [...]. Na pomoc rodziny nie może liczyć gdyż z żoną nie utrzymuje kontaktu bo małżonkowie pozostają w separacji a ich sprawa rozwodowa jest w toku. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne należy uznać za wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Ze swej istoty przy braku majątku i bieżących dochodów, konieczność wygospodarowania potrzebnych sum na koszty postępowania stanowi problem dla osoby przebywającej czy to areszcie śledczym (vide: k. 33,45 akt admin.) czy też umieszczonej przez sąd w [...] Ośrodku Psychiatrii [...] (vide: akta admin. zaświadczenie z 2.12.2009 r.). Na pomoc małżonki z którą jest w trakcie rozwodu (vide: 22) skarżący nie może liczyć. Trudno byłoby zresztą od niej tego wymagać biorąc pod uwagę okoliczności, które wpłynęły na obecny charakter relacji pomiędzy małżonkami (vide: k. 27 akt. admin.). Skoro zaś nie budzi wątpliwości, że aktualnie skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bo przekracza to obecnie jego możliwości, więc należało przyznać skarżącemu zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia status skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Nadto wspiera zasadę równości broni – będącą jednym z elementów szerszej koncepcji rzetelnego procesu – która wymaga, aby każda ze stron miała daną rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy na zasadach, które nie stawiają jej w bardziej niekorzystnej sytuacji niż jej przeciwnika procesowego co także oznacza daną stronom możliwość zapoznania się i ustosunkowania do całości materiału dowodowego lub poczynionych oświadczeń. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne gdyż osadzenie skarżącego w zakładzie karnym stawia go w gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że - via facti - pozbawiony jest możliwości nieskrępowanego przeglądania akt sprawy czy dostępu do interesujących go przepisów, literatury fachowej i orzecznictwa. Okoliczność, na ile pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy i na ile ograniczony jest swoimi możliwościami intelektualnymi ma w tym aspekcie znaczenie drugorzędne. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.