III SA/Kr 229/10

WyrokWSA w Krakowie2010-12-09

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego w wyniku tragedii rodzinnej i późniejszego tymczasowego aresztowania, a następnie pobytu w ośrodku psychiatrycznym, stanowi podstawę do wymeldowania, nawet jeśli osoba nie wyraża zgody na wymeldowanie i utrzymuje pewne więzi rodzinne?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, nawet jeśli nastąpiło w wyniku tragedii rodzinnej i późniejszego pozbawienia wolności, stanowi podstawę do wymeldowania, jeśli jest dobrowolne i trwałe. Utrzymywanie zameldowania w sytuacji braku faktycznego pobytu i zamiaru powrotu prowadziłoby do fikcji meldunkowej. Pozostawienie rzeczy osobistych w lokalu nie jest równoznaczne z brakiem opuszczenia miejsca pobytu, jeśli inne okoliczności wskazują na trwałe zerwanie związku z tym miejscem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Ż. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu P. Ż. z miejsca pobytu stałego. Organ I instancji uznał, że P. Ż. dobrowolnie opuścił miejsce zameldowania w dniu 19 maja 2008 r. po tragedii rodzinnej i od tamtej pory nie przebywa w budynku, co potwierdziły pisma P. Ż., zeznania R. Ż. oraz kontrola dyscypliny meldunkowej. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego w wyniku tragedii rodzinnej, późniejsze tymczasowe aresztowanie i pobyt w ośrodku psychiatrycznym, a także brak zamiaru powrotu. Skarżący zarzucał, że nie opuścił miejsca dobrowolnie, posiada tam rzeczy osobiste i chce powrócić.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi D. S. – K. kwotę 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o podatek VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi P. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 15 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa -Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat D. S. – K., Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K., kwotę 240,- (słownie: dwieście czterdzieści złotych) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Decyzją z dnia [...] 2009 r. ([...]) na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 kpa Wójt Gminy A wymeldował P. Ż. z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] w miejscowości B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że P. Ż. nie mieszka w budynku nr. [...] w B i nie posiada tam rzeczy osobistych. Miejsce stałego zameldowania opuścił dobrowolnie w dniu 19 maja 2008 r. i od tamtej pory nie przebywa w w/w budynku. Dowodem na powyższą okoliczność są pisma P. Ż. z dnia 16 czerwca 2009 r. oraz 6 maja 2009 r. Organ wskazał, że co prawda P. Ż. nie wyraża zgody na wymeldowanie, jednak z treści korespondencji z dnia 11 września 2009 r. wynika, że w/W nie chce się wymeldować wyłącznie z uwagi na chęć odbioru znajdujących się w budynku jego "dóbr osobistych". Z kolei z zeznań R. Ż. wynika, że jej mąż nie posiada w przedmiotowym lokalu rzeczy osobistych, a pozostałe rzeczy –"dobra osobiste" mogą zostać odebrane przez upoważnioną do tego osobę. Fakt nieprzebywania P. Ż. w miejscu stałego pobytu potwierdziła też kontrola dyscypliny meldunkowej (pismo z dnia 18 maja 2009 r.) Organ I instancji wyjaśnił, że wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o ustaniu pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu zamieszkania i o jego opuszczeniu. Ta przesłanka zostaje spełnione, gdy opuszczenie jest trwałe, dobrowolne i wynika z własnej woli osoby opuszczającej dany budynek. Rezygnacja z przebywania w danym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie oświadczenia woli, a także w sposób domniemany poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Organ orzekający w I instancji przyjął, że w niniejszej sprawie w/w przesłanka została spełniona. Przyczyną opuszczenia budynku przez P. Ż. nie było zachowanie osób trzecich, ale w wyniku zdarzenia do którego doszło w przedmiotowym lokalu w dniu 19 maja 2008 r., w/W z własnej intencji opuścił miejsce zameldowania. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. Ż. Odwołujący się podniósł, że budynku nr [...] w B nie opuścił dobrowolnie, jak również nie zerwał kontaktu z rodziną (jako dowód wskazał korespondencję oraz paczki, które przesyłał żonie i córce) oraz, że znajdują się tam jego rzeczy osobiste. Podał, że nie zgadza się na wymeldowanie i zadeklarował chęć powrotu do przedmiotowego budynku. Odwołujący się zarzucił nadto organom administracji łączenie spraw karnych, które go dotyczą z czynnością wymeldowania. Decyzją z dnia 15 stycznia 2010 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Organ odwoławczy podał, iż bezsporne w niniejszej sprawie jest, że w dniu 19 maja 2008 r. w wyniku tragedii rodzinnej P. Ż. opuścił miejsce pobytu stałego w B, a w dniu 13 czerwca 2008 r. po zatrzymaniu przez policję w D przy ul. C został tymczasowo aresztowany i osadzony w areszcie śledczym w D. W areszcie przebywał do dnia 3 listopada 2009 r., kiedy to został skierowany do Regionalnego Ośrodka Psychiatrii Sądowej, gdzie pozostaje do chwili obecnej. Organ wyjaśnił, że powyższych okoliczności w/W nie kwestionował ani w pisemnych wyjaśnieniach, ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji, z którego nadto wynika, że po opuszczeniu budynku nr [...] w B P. Ż. nie powrócił do przedmiotowego budynku. Zeznania P. Ż. są też zbieżne z zeznaniami R. Ż. W oparciu o całokształt materiału dowodowego, jaki organ I instancji zebrał w niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez P. Ż. było wynikiem jego świadomej decyzji i nie wynikało z bezprawnych działań osób trzecich. Wskazał, że okres jaki upłynął od czasu opuszczenia budynku (maj 2008r.), jak również brak zgody właścicielki nieruchomości na ponowne zamieszkanie P. Ż. pod w/w adresem pozwala przyjąć, że opuszczenie nabrało cech trwałości. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z akt sprawy wynika, że P. Ż. nie mieszka w B nr [...] oraz obecnie nie ma zamiaru powrotu do opuszczonego lokalu. Natomiast podniesiona w odwołaniu kwestia utrzymywania więzi rodzinnych poprzez – jak podaje odwołujący się – wysyłanie korespondencji i paczek do żony i córki nie daje podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji. Przedmiotem niniejszej sprawy było bowiem wyłącznie ustalenie, czy doszło do opuszczenia budynku w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Na powyższe rozstrzygnięcie P. Ż. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) jako przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Organ II instancji właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym w sprawie materiale dowodowym, z którego wynika, że P. Ż. nie przebywa w budynku nr [...] w B i opuścił go dobrowolnie w wyniku tragedii rodzinnej w dniu 19 maja 2008 r. Od tego dnia w/W nie odwiedzał budynku, a obecnie przebywa na leczeniu w Regionalnym Ośrodku Psychiatrii Sądowej. Słusznie też zauważył organ odwoławczy, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w danym lokalu (art. 9 ust. 2b w/w ustawy), w związku z tym utrzymywanie zameldowania na pobyt stały Pana P. Ż. pod dotychczasowym adresem stanowiłoby fikcję meldunkową, na którą przepisy o ewidencji ludności nie zezwalają. Wobec tego, że powołane w sprawie zeznania korelują z wynikami dokonanej kontroli meldunkowej, organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie mały żadnych podstaw do kwestionowania ich wiarygodności i wynikających z nich ustaleń. Również podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż w budynku nr [...] w B znajdują się należące do skarżącego rzeczy osobiste nie może stanowić dowodu, że skarżący stale tam zamieszkuje czy też ma zamiar powrotu do lokalu. Fakt pozostawienia w lokalu rzeczy stanowiących własność skarżącego nie świadczy o tym, że nie opuścił on tego lokalu, ponieważ opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal. Nawet więc pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., III SA/Gd 360/08, opubl. LEX nr 484172). Po analizie materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu Sąd podzielił stanowisko organów. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło