III SA/Kr 231/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody z dnia 19 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata P. L. - Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów sp. p ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Wojewoda decyzja z dnia 19 grudnia 2008 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 r. znak: [...] orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy Osiedlu A w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że decyzją z dnia [...] 2008 r., znak: [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu M. Z. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy Osiedlu A w K. uznając, iż została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewody przez M. Z., który uważa, że został podstępnie pozbawiony meldunku przez kłamliwe zeznania P. M. Wkrótce kończy karę pozbawienia wolności i po opuszczeniu zakładu karnego chce wraz z żoną i córką zamieszkać w lokalu nr [...] przy Osiedlu A w K. W dalszej części odwołania opisuje sytuację rodzinną i stosunki panujące w rodzinach romskich, nie podnosząc żadnych istotnych kwestii dla postępowania meldunkowego. Prosi o sprawiedliwość i przywrócenie meldunku w przedmiotowym lokalu. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą prawną decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zgodnie, z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ pierwszej instancji, zdaniem organu II instancji, prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym w sprawie materiale dowodowym, z którego jednoznacznie wynika, iż M. Z. nie przebywał w lokalu nr [...] przy Osiedlu A w K., jeszcze przed osadzeniem w Zakładzie Karnym. Dalej organ podnosi, że M. Z. - żona i jednocześnie pełnomocnik M. Z. słuchana do protokołu przed organem I instancji w dniu 23 maja 2005 r. oświadczyła, iż mąż został w dniu 13 kwietnia 2005 r. zatrzymany i przebywa w Areszcie Śledczym, przy ul. [...]. Przed aresztowaniem mieszkała wraz z mężem od kilku miesięcy w wynajętym mieszkaniu. Fakt nieprzebywania M. Z. w przedmiotowym lokalu potwierdziła, także słuchana w charakterze świadka W. Ś. – G. - babcia W. M. obecnie mieszkającej i zameldowanej w lokalu nr [...] przy Osiedlu A w K. Wymieniona zeznała, że prawie codziennie przebywa w przedmiotowym lokalu, gdyż pomaga wnuczce i opiekuje się prawnukami. Wyjaśniła, że od 2003 r. od kiedy W. M. zamieszkała w tym lokalu, M. Z. w tym lokalu nie mieszkał ani w nim nie przebywał. Także sam M. Z. w piśmie przesłanym do Urzędu Miasta z dnia 14 sierpnia 2008 r. oświadczył, że po opuszczeniu Zakładu Karnego w 2004 r. przez okres 3 miesięcy mieszkał u siostry, gdyż zamki w lokalu nr [...] przy Osiedlu A w K. zostały zmienione. W roku 2004 starał się o przepisanie na siebie "decyzji mieszkaniowej", która była na ojca, ale były z tym problemy. Obecnie przebywa w Zakładzie Karnym. Organ odwoławczy podkreślił, że sprawa z powództwa M. Z. o przywrócenie stanu posiadania i zaniechanie naruszeń przedmiotowego lokalu prowadzona pod sygn. akt [...] przez Sąd Rejonowy, Wydział I Cywilny została zakończona prawomocnym zwrotem pozwu. Skoro M. Z. nie skorzystał skutecznie z przysługujących środków prawnych w celu ochrony swoich dóbr oraz powrotu do lokalu nr [...] przy Osiedlu A w K. to należy uznać, że opuszczenie przedmiotowego lokalu przez Wymienionego było dobrowolne. Przeprowadzona kontrola dyscypliny meldunkowej przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji - notatka z dnia 24 marca 2005 r. , [...] wykazała, że M. Z. od dwóch lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. W konkluzji organ odwoławczy stwierdza, że w przedmiotowej sprawie, przytoczony wyżej materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż M. Z. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od kilku lat. Opuszczenie przez Wymienionego tego lokalu, daje podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzać fakt pobytu osoby w tym lokalu (art. 9 ust. 2 b cyt. na wstępie ustawy). Z okoliczności sprawy wynika też, iż opuszczenie to ma charakter trwały. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. Z. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, iż w sprawie została spełniona przesłanka dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu przez skarżącego oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 7 i 77 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz oparcie rozstrzygnięcia na niedostatecznie wyjaśnionym stanie faktycznym. W uzupełnieniu skargi podniesiono, iż skarżący nie opuścił w sposób dobrowolny przedmiotowego lokalu, lecz w 2003 r. w chwili aresztowania dał klucze swojej bratowej, aby opiekowała się mieszkaniem, jednakże po opuszczeniu aresztu w 2004 r., gdy chciał powrócić do tego lokalu nie mógł tego uczynić, gdyż zamki zostały wymienione przez osoby zajmujące ten lokal, w stosunku do których jest orzeczona eksmisja. Z tych też przyczyn skarżący przebywając na wolności był zmuszony wynająć wraz z żona inny lokal mieszkalny. Nadto pełnomocnik skarżącego zarzucił, iż organ nie ocenił zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego zebranego materiału dowodowego, a w szczególności organ nie wziął pod uwagę spornych interesów uczestników postępowania, opierając się jedynie na zeznaniach babki uczestnika na okoliczność niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu, a nie oceniając zeznań jego żony, która twierdziła, że nie mogli zamieszkać w tym lokalu z uwagi na wyminę zamków w drzwiach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych: Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, winna zatem być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W niniejszej sprawie nie można uznać, że organy meldunkowe prawidłowo ustaliły, że skarżący w lokalu faktycznie nie mieszka. Organy nie rozważyły należycie całokształtu sprawy i nie przeprowadziły wystarczająco starannie postępowania dowodowego. Organy nie wyjaśniły czy skarżący przed aresztowaniem, które miało miejsce w 2003 r., mieszkał w przedmiotowym lokalu i czy opuszczenie przez niego lokalu miało miejsce w związku z aresztowaniem. Nie zostało w sposób dostateczny wyjaśnione, w jakich okolicznościach skarżący przekazał klucze do lokalu swojemu bratu Z. M. oraz w jakim celu to uczynił. Rację ma skarżący, iż organy opierając swoje rozstrzygnięcia na zeznaniach osób, które maja sprzeczne ze skarżącym interesy i nie dokonując oceny ich zeznań zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego naruszył Zasze swobodnej oceny dowodów. Dokładnego wyjaśnienia wymaga również sprawa wymiany zamków w przedmiotowym lokalu oraz czy z tej właśnie przyczyny, po wyjściu z aresztu w 2005 r., skarżący wynajmował inny lokal. Po uzupełnieniu postępowania w powyższym zakresie i dokonaniu oceny całego zebranego materiału dowodowego, ustalą organy czy zachodzi przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dobrowolnego opuszczenia lokalu przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 ppsa, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. O zwrocie kosztów Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 250 ppsa.