III SA/Kr 231/12

WyrokWSA w Krakowie2012-12-07

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego, mimo że zajęcie to było związane z remontem zabytkowego budynku, częściowo finansowanego ze środków publicznych, a istniejąca uchwała rady miasta przewidywała obligatoryjne umorzenie w takich przypadkach?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, wydając decyzje odmawiające umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego w związku z remontem zabytkowego budynku. Błędnie wskazano podstawę prawną, nie uwzględniono uchwały rady miasta przewidującej obligatoryjne umorzenie w takich sytuacjach oraz nie odniesiono się do argumentów strony skarżącej dotyczących interesu publicznego i częściowego finansowania remontu ze środków miejskich. W konsekwencji, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, W. T., prowadzący działalność gospodarczą, zwrócił się o umorzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego związane z remontem zabytkowej kamienicy, która w dużej części stanowi własność Gminy. Organy administracji odmówiły umorzenia, powołując się na brak przesłanek ważnego interesu publicznego lub podatnika. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w tym uchwały rady miasta przewidującej obligatoryjne umorzenie w takich przypadkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod Firmą Remontowo-Budowlaną z siedzibą w K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 657,00 (słownie: sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 17 czerwca 2010 r. W. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma Remontowo - Budowlana W. T. z siedzibą w K zawarł umowę z zarządcą: B spółka jawna umowę o roboty budowlane polegające na wykonaniu I etapu remontu elewacji frontowej w budynku przy ul. S nr [...] w K za wynagrodzeniem w kwocie ustalonej w umowie (k. 3-9 akt adm.). Remontowana kamienica "P" przy ul. S nr [...] w K wpisana jest do rejestru zabytków Miasta (k. 10 akt adm.). Według stanu własności na dzień 31 maja 2010 r. 2 lokale są własnością osób fizycznych, co stanowi 17,67 % udziału we własności, a 6 lokali jest własnością Gminy, co stanowi 82,33 % udziału we własności (k. 11 akt adm.). Prezydent Miasta decyzją Nr [...] z dnia [...] 2010 r. zezwolił Firmie Remontowo - Budowlanej W. T. na czasowe zajęcie pasa drogowego w celu wykonania remontu elewacji budynku ul. S nr [...] na czas od 19 lipca 2010 r. do 15 grudnia 2010 r. naliczając opłatę z tego tytułu w wysokości 10.135,20 zł. W. T. pismem z dnia 27 lipca 2010 r. i wnioskiem z dnia 27 lipca 2010 r. zwrócił się do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu o umorzenie należności pieniężnych z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego naliczonych decyzją Nr [...] z dnia [...] 2010 r. i uzasadnił to bardzo złym stanem elewacji budynku narożnego oszpecającej nie tylko ulicę S, ale i B oraz z racji narożnego położenia także część Rynku. Podał także, że remont konserwatorski elewacji prowadzony w ramach odnowy zabytków K będzie częściowo finansowany z funduszy miejskich ponieważ około 80 % powierzchni użytkowej budynku stanowi własność Gminy. Pismem z dnia 18 sierpnia 2010 r. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu poinformował W. T., że w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i zawartym w niej odesłaniem do stosowania przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - według art. 67a Ordynacji udzielenie ulgi może nastąpić tylko w przypadku wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, przy czym w piśmie podano, że ważnym interesem podatnika może być "trudna sytuacja materialna, a w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej finansowa, udokumentowana deklaracją podatkową i sprawozdaniem finansowym, wypadki/zdarzenia o charakterze losowym, klęski żywiołowe, itp." Jednocześnie Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu stwierdził, że z uzasadnienia wniosków W. T. wynika, że motywuje je występowaniem ważnego interesu publicznego i w związku z tym wezwano go do dostarczenia "dokumentu/ów potwierdzających finansowanie prac renowacyjnych z funduszy miejskich (ZBK)." Ponad rok później, bo w dniu [...] 2011 r. Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu wydał decyzję Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia opłaty naliczonej decyzją Nr [...] z dnia [...] 2010 r. w kwocie 10.135,20 zł. Na uzasadnienie decyzji podano: "Wykonawca powinien ustalić z inwestorem w kosztorysie wszelkie niezbędne koszty. Państwo nie może ponosić skutków odpowiedzialności za podejmowanie nietrafnych decyzji gospodarczych czy ryzyka ekonomicznego, związanego z działalnością gospodarczą. Opłata za zajęcie pasa drogowego nie jest ściśle związana z kamienicami zabytkowymi i z remontami konserwatorskimi tychże obiektów. Jest to opłata wynikająca z ustawy o drogach publicznych, którą zobowiązany jest uiścić każdy podmiot zajmujący pas drogowy niezależnie od charakteru zajęcia (rodzaju inwestycji), czy jest to np. remont budynku mieszkalnego nie będącego zabytkiem, czy też zabytkowej kamienicy. Sam fakt zajęcia pasa drogowego na przeprowadzenie remontu kamienicy zabytkowej nie jest wystarczający, aby uznać, że w przypadku wnioskodawcy dyspozycja art. 67a Ordynacji podatkowej została spełniona, to znaczy wnioskodawca wykazał ważny interes publiczny pozwalający przyznać ulgę." Organ stwierdził także, że "uwzględnienie wniosku o umorzenie sprzeczne jest z ważnym interesem publicznym, gdyż uszczupliłoby i tak niewystarczające na realizację zadań ustawowych dochody gminy (utrzymanie bieżące i remonty nawierzchni dróg). Prowadziłoby również do naruszenia konstytucyjnego prawa równości wszystkich obywateli, dyskryminując osoby na: zobowiązane do zapłaty – nie posiadające nieruchomości o charakterze zabytkowym oraz na te osoby, które byłyby zwolnione z ponoszenia opłaty z uwagi na fakt posiadania zabytku". W odwołaniu od powyższej decyzji Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia [...] 2011 r. Nr [...] W. T. podniósł, że po jego stronie zaistniał ważny interes, ponieważ jego przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na wzrost cen paliw, a tym samym materiałów budowlanych i w kwietniu 2011 r. przedsiębiorstwo odnotowało stratę w wysokości 85.512,73 zł. Podniósł, że kwota 10.135,20 zł, o umorzenie której się ubiega pozwoli mu na dalsze prowadzenie działalności i zachowanie obecnie istniejących miejsc pracy. Nadto odwołujący się uznał, że zaistniał ważny interes publiczny, co podnosił już we wnioskach o umorzenie, albowiem z uwagi na fakt, że niemal 4/5 powierzchni użytkowej remontowanej kamienicy zabytkowej stanowi własność Gminy, prace remontowe były częściowo finansowane z funduszy miejskich i prowadzenie remontu w odpowiednim standardzie, a po jak najniższej cenie, leżało w interesie publicznym. Decyzją z dnia 9 grudnia 2011 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 60, 64 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), art. 67a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 40a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.)oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na uzasadnienie podano, że wskazane wyżej przepisy nie przewidują obligatoryjnego umorzenia opłaty w przypadku zajęcia pasa drogowego dla realizacji prac polegających na remoncie zabytkowego budynku. Jest to uznaniowa decyzja organu, właściwego do rozpatrzenia wniosku o zastosowanie ulgi. Kolegium podało jakimi kryteriami powinien kierować się organ wydający decyzję uznaniową i stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Prawidłowość decyzji organu I instancji organ odwoławczy uzasadnił tym, że "decydując się na remont kamienicy przy ul. S strona musi uwzględniać również konsekwencje prawne, które z tego wynikają, miedzy innymi obowiązek zapłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym pobieranych przez samorządowe jednostki budżetowe. Umorzenie zaległości podatkowych i niepodatkowych traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna. Ważny interes podatnika występuje w sytuacjach wyjątkowych, gdy niemożność uregulowania zaległości spowodowana jest przypadkami losowymi". Organ odwoławczy uznał, że W. T. "nie wykazał, by w jego przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ulgi, a aktualna trudna sytuacja finansowa skarżącego ma charakter przejściowy i nie może obligować do udzielenia ulgi". Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się W. T., który w skardze wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 67a § 1 oraz art. 122 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a także § 5 uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia 31 maja 2000 r. z późn. zm. - w sprawie zasad i trybu umarzania opłat za zajęcie pasa drogowego. Na uzasadnienie powtórzył argumenty zawarte we wniosku oraz w odwołaniu uznając, że z tego względu za umorzeniem należności "przemawia lub choćby mógł przemawiać interes publiczny". Jednocześnie podniesiono, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynikają przesłanki, na jakich organ oparł się wydając ją, a także brak jest wskazania dowodów, które zostały przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, a które nie. Tym samym adresat decyzji mógł pozostawać w przekonaniu, że organ nie wyważył interesu społecznego z interesem indywidualnym strony. Skarżący zarzucając naruszenie § 5 uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia 31 maja 2000 r. z późn. zm. - w sprawie zasad i trybu umarzania opłat za zajęcie pasa drogowego podniósł, że zgodnie z tą regulacją "organ uprawniony, określony w § 4 (Dyrektor ZIKiT) dokonuje umorzenia w przypadku zajęcia pasa drogowego dla realizacji, miedzy innymi, prac w zakresie konserwacji zabytków", przy czym umorzenie to, w takim wypadku, jest obligatoryjne. Skarżący podkreślił, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji uchwała Rady Miasta Nr [...] nie została uchylona, co może oznaczać, że stanowi ona określenie sytuacji, w których występuje interes publiczny w rozumieniu art. 67a ustawy Ordynacja Podatkowa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powtórzyło treść zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Kolegium nie ustosunkowało się do zarzutu naruszenia § 5 uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia 31 maja 2000 r. z późn. zm. - w sprawie zasad i trybu umarzania opłat za zajęcie pasa drogowego. Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej zarzucił, że wiedza o uchwale z 2000 r. wskazywała na istnienie interesu publicznego, co do którego organ się nie wypowiedział. Z kolei skarżący W. T. oświadczył, że wcześniej korzystał z umorzeń opłaty za zajęcie pasa drogowego przy wykonywaniu prac przy obiektach zabytkowych i podkreślił, że inwestor nie życzył sobie kalkulowania kosztów za zajęcie pasa drogowego wiedząc, że koszty te są umarzane. Z tego względu, także w niniejszym przypadku koszty opłaty za zajęcie pasa drogowego nie były ujęte w kosztorysach. Nadto skarżący podniósł, że gdyby jego wniosek został rozpatrzony w ciągu 30 dni, to wówczas miał możliwość odzyskania kwoty z tytułu opłaty od inwestora, ale wniosek został rozpatrzony wiele miesięcy po zakończeniu inwestycji. Sąd stwierdza z urzędu, że w aktach administracyjnych znajduje się Decyzja Nr [...] z dnia [...] 2009 r. w sprawie umorzenia należności pieniężnych z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego wydana przez Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, w której umorzono skarżącemu W. T. kwotę 50.344 zł będącą całością opłaty naliczonej za zajęcie pasa drogowego decyzją zezwalającą na zajęcie pasa drogowego przy ul. A w celu wykonania remontu elewacji budynku przy ul. D uzasadniając decyzję tym, że zadanie jest realizowane w ramach prac w zakresie konserwacji zabytków. Jako podstawę prawną tej decyzji Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu wskazał § 5 uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia 31 maja 2000 r. z późn. zm. - w sprawie zasad i trybu umarzania opłat za zajęcie pasa drogowego (k. 38 akt adm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarga W. T. jest w pełni uzasadniona. Na wstępie rozważań Sąd zauważa, że organy administracyjne jako podstawę prawną wydanych przez siebie decyzji wskazały m.in. art. 60, 64 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), art. 67a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 40a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), które stanowią: 1. art. 60, 64 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych: "Art. 60. Środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa." "Art. 64. 1. Właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. 2. Właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1-6, które: 1) nie stanowią pomocy publicznej; 2) stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Wspólnot Europejskich dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowią pomoc publiczną: a) udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia, b) udzielaną w celu zapobieżenia poważnym zakłóceniom w gospodarce o charakterze ponadsektorowym lub ich likwidacji, c) udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim, d) udzielaną w celu promowania i wspierania kultury i dziedzictwa narodowego, nauki oraz oświaty, e) będącą rekompensatą za świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów, f) na szkolenia, g) na zatrudnienie, h) na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, i) na restrukturyzację, j) na ochronę środowiska, k) na prace badawczo-rozwojowe, l) regionalną. 3. Ulgi w spłacie zobowiązań, określone w art. 55, w przypadku wymienionym w ust. 2 pkt 3 lit. a mogą być udzielane jako pomoc indywidualna albo w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach. 4. Ulgi w spłacie zobowiązań, określone w art. 55, w przypadku wymienionym w ust. 2 pkt 3 lit. b-e, lit. j oraz lit. k mogą być udzielane jako pomoc indywidualna zgodna z programami rządowymi lub samorządowymi albo pomoc udzielana w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach." "Art. 67. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.5)) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.6))." 2. art. 67a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa: "Art. 67a. § 1. Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. 3. art. 40a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych: "Art. 40a. 1. Opłaty określone w art. 13 ust. 1 i 2, z wyłączeniem opłaty elektronicznej, art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3 oraz kary pieniężne określone w art. 13g ust. 1, art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12, a także opłaty z tytułu umów zawieranych na podstawie art. 22 ust. 2 i art. 39 ust. 7, są przekazywane odpowiednio do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. 1a. W przypadku zawarcia umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym opłaty pobierane przez partnera prywatnego, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 2 pkt 1, oraz opłata dodatkowa, o której mowa w art. 13f ust. 1, stanowią przychody partnera prywatnego. 1b. W przypadku powierzenia drogowej spółce specjalnego przeznaczenia pobierania opłat, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 1, mogą one stanowić przychód tej spółki, jeżeli umowa, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia, tak stanowi. 2. Opłaty za przejazdy pojazdów nienormatywnych, których trasa przebiega przez granicę państwa, określone w art. 13c ust. 1 pkt 2, i kary, o których mowa w art. 13g ust. 1, dotyczące tych pojazdów, są przekazywane na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, o którym mowa w ust. 1. 3. Środki z opłat i kar gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, o którym mowa w ust. 1, są przekazywane w terminie pierwszych dwóch dni roboczych po zakończeniu tygodnia, w którym wpłynęły, na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego, z przeznaczeniem na budowę lub przebudowę dróg krajowych, drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych oraz na zakup urządzeń do ważenia pojazdów. 4. Środki z opłat elektronicznych są przekazywane na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego, z przeznaczeniem na utrzymanie dróg krajowych objętych opłatami elektronicznymi, budowę dróg krajowych oraz wynagrodzenie dla operatora. 5. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia: 1) tryb, sposób i termin wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania, w tym tryb dokonywania zwrotu nienależnie pobranych opłat elektronicznych, 2) tryb i termin przekazywania opłat elektronicznych oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego - mając na uwadze sprawny pobór opłat elektronicznych od użytkowników, efektywną obsługę Krajowego Funduszu Drogowego, o którym mowa w ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, oraz technologię wykorzystaną w systemie elektronicznego poboru opłat elektronicznych." Mając na względzie treść przytoczonych wyżej przepisów mających - według organów - stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia, Sąd zwraca uwagę, że organy powołały szereg przepisów, które nie mają nic wspólnego z przedmiotową sprawą. Ze stanu faktycznego sprawy nie wynika bowiem, aby dotyczył dotacji, gwarancji, poręczeń, zwrotu nadwyżek jakichkolwiek środków czy zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, o których mowa w powołanym art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Z uzasadnienia decyzji i podanego przepisu art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nie wynika, który z ustępów tego artykułu miałby stanowić podstawę rozstrzygnięcia i dlaczego. Jeśli organy uznały, że należność, o umorzenie której zwrócił się skarżący, stanowi "niepodatkową należność" budżetową o charakterze publiczno-prawnym, to po pierwsze: powinny wyjaśnić, z czego takie stanowisko wynika, a następnie wskazać na jakiej podstawie - powołując art. 67a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - uznały tę "niepodatkową należność" za "zaległość podatkową", a może za "odsetki za zwłokę" lub za "opłatę prolongacyjną", o których mowa w powołanym przepisie. Podobnie powołując art. 40a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych organy nie zauważyły, że przepis ten zawiera szereg ustępów nie mających nic wspólnego z przedmiotem postępowania. Zdaniem Sądu - już tylko takie wskazanie podstawy prawnej decyzji – powoduje stwierdzenie, że organy naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 8 K.p.a., który stanowi: "Art. 8. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej." Zdaniem Sądu, organy naruszyły także art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi: "§ 3. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa." Pomijając to, że pomimo obowiązku wynikającego z przytoczonego wyżej przepisu organy nie przytoczyły podstawy prawnej, to wskazały przepisy nie mające nic wspólnego z przedmiotem postępowania, czyli zamiast podania właściwych przepisów prawa podały jakiekolwiek, a to jest niedopuszczalne. Sąd podkreśla, a czego organy nie zauważyły, że przedmiotem postępowania jest wniosek W. T. z dnia 27 lipca 2010 r. o umorzenie należności pieniężnych z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego naliczonych decyzją Nr [...] z dnia [...] 2010 r. w kwocie 10.135,20 zł. Wnioskodawca uzasadnił swój wniosek po pierwsze: wykonywaniem remontu konserwatorskiego elewacji frontowej budynku – kamienicy narożnej pod adresem S przy ulicach S i B i Rynku wpisanej do rejestru zabytków, a po drugie: remontem konserwatorskim elewacji prowadzonym w ramach odnowy zabytków K, częściowo finansowanym z funduszy miejskich wobec okoliczności, że około 80 % powierzchni użytkowej budynku stanowi własność Gminy. Sąd zauważa, że organy administracji obu instancji nie odniosły się w ogóle do drugiego argumentu podniesionego we wniosku skarżącego z dnia 27 lipca 2010 roku, natomiast odnosząc się do argumentu pierwszego wykazały się całkowitym brakiem znajomości obowiązujących przepisów. Mając na względzie treść uzasadnienia decyzji organu I instancji Sąd stwierdza, że organ ten uznając, że brak jest przesłanek uznania za ważny interes publiczny okoliczności takiej, jak wykonywanie remontu konserwatorskiego elewacji budynku wpisanego do rejestru zabytków, wykazał się wyjątkową nonszalancją nie zauważając swej roli usługowej w stosunku do obywatela. Organ ten nie tylko wydał decyzję dopiero po około 15 miesiącach od złożenia wniosku zamiast niezwłocznie, a najpóźniej w ciągu dni 30, ale podał w niej wręcz kuriozalne powody odmowy umorzenia należności pieniężnych z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego. W szczególności, co Sąd podkreśla, organ formułując stwierdzenia i uwagi na temat braku związku zajęcia pasa drogowego z remontem kamienicy zabytkowej, dyskryminacji, czy naruszenia "konstytucyjnego prawa równości" nie zauważył istnienia ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.). Ustawa ta ustanawia przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi, a także reguluje finansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytkach oraz organizację organów ochrony zabytków. W szczególności Rozdział 7 ustawy reguluje zasady finansowania opieki nad zabytkami nakładając konkretne obowiązki m.in. na jednostki samorządu terytorialnego. Na marginesie niejako należy zauważyć, że zajęcie pasa drogowego nastąpiło w związku z remontem kamienicy położonej przy Rynku, a więc w obrębie Starego Miasta, które wraz z [...] i dzielnicą [...] zostało w 1978 r. wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO. Nadto, organy obu instancji zdawały się nie dostrzegać uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia 31 maja 2000 r. z późn. zm. - w sprawie zasad i trybu umarzania opłat za zajęcie pasa drogowego, na podstawie której jeszcze w dniu [...] 2009 r. wydana została przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu decyzja Nr [...], w której umorzono skarżącemu W. T. kwotę 50.344 zł stanowiącą opłatę naliczoną za zajęcie pasa drogowego w celu wykonania w ramach prac w zakresie konserwacji zabytków remontu elewacji budynku przy ul. D w K. Sąd zwraca uwagę na to, że § 5 tej uchwały stanowi (przy czym z uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 3 grudnia 2008 r. w sprawie zmian uchwały Nr [...] wynika, że organem uprawnionym, o którym mowa w § 5 jest Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu): "Organ uprawniony określony w § 4 dokonuje umorzenia w przypadku zajęcia pasa drogowego dla realizacji: - lokalnych inicjatyw inwestycyjnych, - inwestycji realizowanych z budżetu Miasta, realizowanych przez zespoły ekonomiki oświaty oraz szkoły i placówki, dla których organem prowadzącym jest Miasto, - prac w zakresie konserwacji zabytków." Treść przytoczonego wyżej § 5 uchwały Nr [...] z dnia 31 maja 2000 r. z późn. zm. - w sprawie zasad i trybu umarzania opłat za zajęcie pasa drogowego wskazuje jednoznacznie na obligatoryjność umorzenia takiej opłaty w przypadku realizacji prac w zakresie konserwacji zabytków. Pomimo pozostawania wskazanej wyżej decyzji Nr [...] z dnia [...] 2009 r. w aktach administracyjnych niniejszej sprawy i poruszenia tej kwestii w skardze organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do niej lekceważąc tym samym zasadnicze zarzuty strony skarżącej. Sąd stwierdza, że rację ma strona skarżąca podnosząc, że nawet gdyby przyjąć, że uchwała Nr [...] z dnia 31 maja 2000 r. – nieuchylona – z konkretnych powodów obecnie nie obowiązuje, to może ona z całą pewnością stanowić określenie sytuacji, w których występuje interes publiczny w rozumieniu art. 67a ustawy Ordynacja Podatkowa uzasadniony treścią ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Sąd mając na względzie treść oświadczenia strony skarżącej złożonego na rozprawie stwierdza nadto, że niedopuszczalna jest sytuacja, na którą wskazywał skarżący, a mianowicie to, że inwestor, którym w przeważającej części była Gmina, z uwagi na treść § 5 uchwały Nr [...] z dnia 31 maja 2000 r. z późn. zm., nie życzył sobie ujmowania kosztów opłaty za zajęcie pasa drogowego w kosztorysie wykonawczym, a następnie działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu odmawiał wykonawcy umorzenia tej opłaty. Prowadzi to do uznania, że organy administracyjne obu instancji nie tylko naruszyły przytoczony wyżej art. 8 K.p.a. ale także naruszyły art. 7 K.p.a. stanowiący: "Art. 7. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Sąd zauważa także, iż organ I instancji uznając w piśmie z dnia 18 sierpnia 2010 r., że skarżący motywuje swój wniosek występowaniem ważnego interesu publicznego, wezwał W. T. do dostarczenia dokumentów potwierdzających finansowanie prac renowacyjnych z funduszy miejskich, a następnie do kwestii tej w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób się nie odniósł. Z powyższego wynika – zdaniem Sądu - że organ I instancji prowadząc postępowanie nie tylko nie stał na straży praworządności, ale wprowadzał w błąd obywatela, co w państwie prawa nie może mieć miejsca. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zobowiązuje organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy do wzięcia pod uwagę zajętego przez Sąd stanowiska. Jednocześnie Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje błędnie wskazały obowiązujące przepisy prawa, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił je orzekając na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej koszty zastępstwa procesowego – jak w pkt II wyroku .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło