III SA/Kr 235/04

WyrokWSA w Krakowie2006-03-13

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Grażyna Danielec, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego, które nie miało charakteru dobrowolnego (np. w wyniku przymusu fizycznego lub psychicznego), może stanowić podstawę do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest przesłanką do wymeldowania tylko wówczas, gdy ma charakter trwały i dobrowolny. Jeśli osoba została usunięta z lokalu w drodze przymusu lub uniemożliwiono jej dostęp, nie można uznać tego za opuszczenie miejsca stałego pobytu. W sytuacji, gdy skarżący wyprowadził się z domu i nie podjął żadnych kroków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, należy uznać, że opuścił on miejsce pobytu stałego w sposób dobrowolny, co uzasadnia wymeldowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący twierdził, że został wyrzucony z domu i nie opuścił go dobrowolnie, co wyklucza przesłanki do wymeldowania. Organ odwoławczy uznał, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, mimo posiadania tytułu prawnego do lokalu, a jego wyprowadzka miała charakter dobrowolny, ponieważ nie podjął kroków prawnych do powrotu.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 stycznia 2004r. Nr [...] przedmiocie wymeldowania skargę oddala Decyzją z dnia 19 stycznia 2004 r. Nr[...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania W.K. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2003 r. znak sprawy [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego W.K. z budynku nr [...] w [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 15 ust. 2 cyt. na wstępie przewiduje wymeldowanie osoby w przypadku gdy: opuściła ona bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego a niezależnie od tego przypadku gdy osoba opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W przedmiotowej sprawie, stwierdza organ, spełniony został warunek określony w pkt 1. W.K. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Fakt ten potwierdzają zarówno strony postępowania jak i słuchani świadkowie. Bezspornym jest fakt, iż W. K. posiada tytuł prawny do przebywania w budynku, jest jego współwłaścicielem, jednakże z uwagi na sytuację rodzinną opuścił w [...] 1997 r. budynek w [...] i nie korzysta z uprawnień, jakie mu przysługują. Okoliczność opuszczenia lokalu, podnosi organ, wywołuje obowiązek wymeldowania się i zarejestrowania pobytu w nowym miejscu przebywania. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają charakter porządkowy, polegają na rejestracji ruchu ludności, na rejestracji aktualnego miejsca przebywania osoby. W. K.słuchany do protokołu w dniu [...] a 2003 r. przyznał, iż obecnie nie mieszka w budynku położonym w [...] lecz się nie wymelduje, ponieważ go budował, pozostawił tam swoje rzeczy i sprzęt rolniczy. W złożonym odwołaniu wnosi o uchyleniu decyzji o wymeldowaniu bowiem jest współwłaścicielem budynku i z tego powodu wniosek o jego wymeldowanie uważa za bezpodstawny, a decyzję o wymeldowaniu za krzywdzącą. Odwołujący uważa rzeczony budynek za miejsce swojego stałego pobytu, gdyż innego nie posiada. W. K. nie podaje czy lokal opuścił dobrowolnie. Była żona K. K. podała do protokołu w dniu [...] 2003 r., iż Wymieniony wyprowadził się z domu gdy rozpoczęła się sprawa o znęcanie się nad rodziną. Fakt ten potwierdziła świadek A.W., która dodała, iż wymieniony wyprowadził się niedobrowolnie, ponieważ nie mógł korzystać z kuchni i naczyń oraz narzędzi rolniczych. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego nie wynika, by odwołujący zmuszony został siłą przez żonę do opuszczenia lokalu. Przeciwnie posiadał i posiada klucze do mieszkania, żona nie zmieniła zamków w drzwiach wejściowych. Wymieniony jest uprawniony do zamieszkiwania w tym lokalu lecz z tego uprawnienia nie korzysta. Okoliczności te świadczą zdaniem organu II instancji o świadomym i dobrowolnym opuszczeniu przez Odwołującego budynku w [...]. Sprawa wymeldowania osoby z pobytu stałego, stwierdza organ, nie jest równoznaczna z eksmisją. W każdym czasie nastąpić może zameldowanie jeżeli wymeldowana osoba powróci do lokalu i w nim zamieszka z zamiarem pobytu stałego zgodnie z posiadanym tytułem prawnym do lokalu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. K. Skarżący podniósł, że przedmiotowy budynek budował wraz z byłą żoną, która po wyrzuceniu go z niego sprzedała sprzęt rolniczy i wspólny inwentarz. W ocenie skarżącego organy prowadzące postępowanie niewłaściwie oceniły zebrany materiał dowodowy i zeznania świadków, gdyż został on wyrzucony z domu i nie opuścił go dobrowolnie co wskazuje, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji jako jedną z przesłanek do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący wyprowadził się z przedmiotowego domu, nie mieszka w nim, co sam zeznał przesłuchany w dniu [...] 2003 r. przed organem I instancji. Stwierdził również, że nie wymelduje się dobrowolnie, gdyż budował ten dom i ma do niego prawo. Powyższe fakty potwierdzili również słuchani w sprawie świadkowie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżący nie próbował nawet powrócić do tego domu po wyprowadzeniu się z niego, jak też nie podjął żadnych kroków prawnych, aby tam powrócić. Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, nie są uzasadnione. W świetle obowiązujących przepisów powołanej wyżej ustawy organ meldunkowy nie bada czy osoba dokonująca zameldowania posiada uprawnienia do lokalu, bada tylko fakt faktycznego zamieszkiwania w nim tej osoby. Skoro zatem skarżący wyprowadził się z przedmiotowego domu i nie podjął żadnych właściwych kroków prawnych aby do niego powrócić skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło