III SA/Kr 236/20

WyrokWSA w Krakowie2020-08-27

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Maria Zawadzka, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjant, który nie poinformował organu o zmianie warunków mieszkaniowych polegającej na zamieszkaniu w domu jednorodzinnym, jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, mimo że dom nie był jeszcze formalnie oddany do użytkowania?
Ratio decidendi
Policjant, który nie poinformował organu o zmianie warunków mieszkaniowych polegającej na zamieszkaniu w domu jednorodzinnym, jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Obowiązek ten wynika z przepisów rozporządzenia, które nakładają na policjanta konieczność niezwłocznego zawiadomienia organu o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do równoważnika, a samo zamieszkiwanie w domu jednorodzinnym, nawet bez formalnego pozwolenia na użytkowanie, zaspokaja potrzeby mieszkaniowe i wyklucza uprawnienie do świadczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła policjanta S. Ś., któremu przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Policjant nie poinformował organu o tym, że od 1 listopada 2015 r. zamieszkuje wraz z rodziną w domu jednorodzinnym, którego jest współwłaścicielem. W związku z tym organy policji zobowiązały go do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za okres od 1 listopada 2015 r. do 31 stycznia 2019 r. Policjant wniósł skargę, zarzucając m.in. niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Maria Zawadzka WSA Barbara Pasternak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 30 grudnia 2019 r. ([...]) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...], na podstawie art. 104 kpa, art. 92 i 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2019.161), § 1 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 7 pkt 1 w zw. z § 5 oraz § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. 2013.1130 ze zm.) Komendant Powiatowy Policji zobowiązał S. Ś. do zwrotu kwoty w wysokości: 15.227,60 (słownie: piętnaście tysięcy dwieście dwadzieścia siedem złotych 60/100) z tytułu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 stycznia 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że S. Ś. jest funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji. Do służby stałej został mianowany w dniu 23 czerwca 2011 r. Na mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2011 r. Nr [...] przyznano mu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu rodzinę, jednocześnie poinformowano go o obowiązku niezwłocznego przekazywania organowi Policji informacji o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania przedmiotowego równoważnika pieniężnego albo jego wysokości. W dniu 2 lipca 2018 r. S. Ś. przedłożył oświadczenie mieszkaniowe, w którym poinformował, że od dnia 1 listopada 2015 r. zamieszkuje wraz z członkami rodziny w miejscowości S 71 w budynku mieszkalnym, którego wraz z żoną są właścicielami. W związku z powyższym wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 5 w/w Rozporządzenia równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji. Ustalono, że funkcjonariusz nie zawiadomił niezwłocznie organu o zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. Decyzją Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2018 r. Nr [...], S. Ś. zostały cofnięte uprawnienia do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a wyrokiem WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 224/19 oddalono skargę na ww. decyzję. Skoro policjant pobrał świadczenie pieniężne za okres od 1 listopada 2015 r. do 31 stycznia 2019 r. z uwagi na niepoinformowanie Komendanta Powiatowego Policji o okolicznościach mających wpływ na jego uprawnienia, należało zobowiązać S. Ś. do zwrotu równowartości nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego wg stawki dla policjanta posiadającego członków rodziny za okres od dnia 1 listopada 2015 r. do 31 stycznia 2019 r. w kwocie : 15.227,60 złotych. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. Ś. Zarzucił, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w sprawie i niewłaściwie zastosował przepisy kpa oraz ustawy o Policji. Według odwołującego, równoważnik przysługiwał mu do 2018 r., gdyż na dzień 1 listopada 2015 r. nie był właścicielem domu, który został oddany do użytkowania w 2018 r.; dopiero od 2018 r. stał się właścicielem domu, wobec czego nie można od niego żądać zwrotu równoważnika od dnia 1 listopada 2015 r. Według odwołującego się zwrot przedmiotowego świadczenia nie jest uzależniony od uprawomocnienia się decyzji o cofnięciu uprawnień do równoważnika za brak lokalu, tym samym fakt złożenia raportu o zmianie miejsca zamieszkania był wystarczający do wstrzymania wypłaty tegoż świadczenia. Decyzją z dnia 30 grudnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa art. 92 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, co następuje: Zgodnie z § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r.: "Policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość". Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że S. Ś. z mocy prawa był zobowiązany do złożenia stosownego oświadczenia mieszkaniowego. Również w decyzji nr [...] przyznającej zainteresowanemu przedmiotowy równoważnik, organ I instancji pouczył stronę o konieczności złożenia oświadczenia mieszkaniowego, w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na uprawnienia do otrzymywania przedmiotowego świadczenia. Zainteresowany nie dopełnił więc ciążącego na nim obowiązku, złożenie przez stronę raportu w dniu 31 października 2015 r. nie można bowiem traktować za tożsame z oświadczeniem mieszkaniowym. W przedmiotowej sprawie organ I instancji zebrał obszerny materiał dowodowy, który miał pomóc w ustaleniu stanu faktycznego. S. Ś. raportem z dnia 31 października 2015 r. poinformował KPP, że od dnia 1 listopada 2015 r. będzie zamieszkiwał w miejscowości S 41. Strona składała od 2016 r. wnioski o przyznanie zapomogi, uzasadniając je koniecznością ponoszenia opłat związanych z utrzymaniem domu, zwłaszcza kosztów zakupu węgla. Jak wykazało postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji, zajmuje dom jednorodzinny w miejscowości S 41 od dnia 1 listopada 2015 r. W aktach sprawy znajdują się dokumenty z urzędu gminy i od podmiotów odpowiedzialnych za dostarczanie mediów (woda, prąd, gaz). Analiza przedmiotowych dokumentów, zwłaszcza pod kątem wielkości zużycia mediów wskazuje, że zainteresowany zajmował wraz rodziną dom jednorodzinny od 2015 r. Również oględziny nieruchomości przeprowadzone w dniu 8 listopada 2018 r. potwierdziły ten stan faktyczny. W tej sytuacji zasadnym było stwierdzenie, że zajmowany przez stronę lokal mieszkalny nadaje się do zamieszkania. Nie zmienia tej oceny organu fakt braku pozwolenia na użytkowanie, do listopada 2018 r. Trzeba podkreślić, że nikt nie może zmusić strony do formalnego zakończenia budowy. Taki stan może trwać wiele lat, co prowadziłoby do sytuacji zamieszkiwania przez policjanta w lokalu mieszkalnym, który nadaje się do zamieszkania i jednoczesnego pobierania przez niego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Należy podkreślić, że zajmowany przez stronę dom jednorodzinny zapewnia należne jej normy zaludnienia. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2013 r. (III SA/Kr 448/12). Sąd stwierdził, że posiadanie przez policjanta lokalu mieszkalnego o standardzie umożliwiającym zamieszkanie, nawet bez pozwolenia na użytkowanie lokalu, gwarantuje policjantowi prawidłowe pełnienie służby oraz umożliwia normalne życie rodzinne. Tym bardziej w sytuacji zamieszkiwania z rodziną w tym lokalu przez wiele lat. Wyklucza to zatem stronę z kręgu osób uprawnionych do przedmiotowego równoważnika. Jak słusznie zauważa Sąd, brak formalnego odbioru budynku i pozwolenia na użytkowanie nie może być traktowany jako brak zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma wola zainteresowanego do zamieszkania budynku, którego budowa nie została zakończona w całości. Wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego stanowi konsekwencję decyzji nr [...] o cofnięciu stronie uprawnień do przedmiotowego równoważnika. Organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie. W wyniku przeprowadzonego postępowania, którego efektem było wydanie decyzji nr [...], w sposób jednoznaczny ustalono, że z dniem 1 listopada 2015 r. Pan S. Ś. jest w posiadaniu domu jednorodzinnego. W tej sytuacji nie było potrzeby powtarzania postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji nr [...] o zwrocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Organ I instancji prawidłowo przyjął 1 listopada 2015 r. jako datę, od której wymieniony zobowiązany jest do zwrotu przedmiotowego równoważnika. Pan S. Ś. mieszka bowiem w domu jednorodzinnym, którego jest właścicielem od tego dnia. Wymieniony był zobowiązany do poinformowania o fakcie zamieszkania organ I instancji w formie oświadczenia mieszkaniowego, nie dopełnił jednak tego obowiązku. Zasadnym w takim stanie faktycznym i prawnym sprawy było zastosowanie § 7 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Również kwota zwrotu wyliczona przez organ I instancji jest prawidłowa. Na powyższe rozstrzygnięcie S. Ś. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów: - art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu l instancji i nieprzeprowadzenie weryfikacji oceny prawnej zgromadzonego materiału dowodowego - podtrzymanie błędnego założenia, że skarżący stał się właścicielem domu mieszkalnego w 2015 r.; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia czy wystąpiły okoliczności uzasadniające żądanie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego; - art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 6 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. poprzez błędne przyjęcie, że w 2015 roku skarżący był w posiadaniu domu, którego powierzchnia wyczerpywała dyspozycję § 6 pkt 4 rozporządzenia -posiadał do dyspozycji 1 pokój nadający się do zamieszkania, którego powierzchnia nie wyczerpywała powierzchni odpowiadającej 4 normom zaludnienia; - art. 92 ust. 2 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z póz. zm.) i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego poprzez wydanie decyzji wywołującej skutki prawne z przed daty jej wydania, co jest zgodnie ze wskazanymi przepisami niedopuszczalne; - art. 92 ust. l ustawy o Policji oraz § 6 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. poprzez błędne przyjęcie, że zaistniały przesłanki do żądania zwrotu pobranego równoważnika od 1 listopada 2015 r. do 31 styczeń 2019 r., podczas gdy dom został oddany do użytku w 2018 r.; - art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy, w szczególności czy dom spełniał warunki do zamieszkania w przedmiocie o powierzchni odpowiadającej 4 normom zaludnienia; - art. 138 § 1 pkt 1 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji pomimo naruszenia przepisów. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że miał obowiązek powiadomić o zmianie warunków mieszkaniowych skutkujących utratą prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli doszłoby do nabycia przez niego praw do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) w wielkości odpowiadającej co najmniej normom zaludnienia przewidzianym w rozporządzeniu wykonawczym regulującym zasady przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Skoro według organu skarżący zamieszkiwał z żoną i dwójką dzieci to uprawniony był do lokalu spełniającego cztery normy zaludnienia. Dodał, że na dzień 1 listopada 2015 r. zgodnie z dziennikiem budowy, budynek nie spełniał warunków do zamieszkania a mianowicie nie posiadał wykonanej wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej, C.O. i elektrycznej, tynków wewnętrznych i zewnętrznych, posadzki, stolarki drzwiowej zewnętrznej i wewnętrznej oraz pomieszczeń jak kuchnia i łazienka - co zostało udokumentowane w dzienniku budowy i co potwierdził przesłuchany świadek na powyższą okoliczność - kierownik budowy. Ponadto trudno wymagać, aby skarżący już w 2015 r. zawiadamiał o nabyciu domu mieszkalnego, ponieważ samo rozpoczęcie budowy domu, a następnie jego wykańczanie nie jest jednoznaczne z posiadaniem i jednocześnie z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny - dom został oddany do zamieszkania zgodnie ze stanem faktycznym udokumentowanym w dzienniku budowy oraz oględzinami przeprowadzonymi na wniosek organu w 2018 r. Jeżeli zarówno organ l i II instancji nie wziął w postępowaniu dowodowym pod uwagę zeznań kierownika budowy oraz dziennika budowy , a odrzucenie czy taż niewzięcie pod uwagę tak istotnych dowodów bez uzasadnienia narusza wszelkie normy i zasady przeprowadzenia postępowania. Zdaniem skarżącego organ w trakcie prowadzonego postępowania próbuje dowodzić, że zwrot wypłaty równoważnika za brak lokalu mieszkalnego uzależnione jest od uprawomocnienia się decyzji o cofnięciu tego uprawnienia. Tymczasem sam fakt złożenia raportu przez skarżącego - informującego o zmianie miejsca zamieszkania stanowi przesłankę do wstrzymania wypłaty równoważnika i ustalenia czy równoważnik jest należny czy też nie. Wypłata tego świadczenia po złożeniu raportu budziła w skarżącym uzasadnione przekonanie, że było to świadczenie należne. W tych okolicznościach organ w dalszym ciągu nie przeprowadził dogłębnego postępowania dowodowego, przez brak zbadania, w którym momencie utracił uprawnienie do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, zatem nie ustalił prawidłowego stanu faktycznego sprawy. W dniu 31 października 2015 r. skarżący złożył raport do Komendanta Powiatowego Policji (zgodnie z art. 67 ustawy o Policji) o zmianie miejsca przebywania, który wpłynął do wiadomości zespołu zaopatrzenia w dniu 4 listopada 2015 r., tym samym organ był zobowiązany do wszczęcia postępowania w celu ustalenia prawa pieniężnego do pobierania równoważnika za brak lokalu a tego nie uczynił. Skierowane do prokuratury przez KPP zawiadomienie w tym przedmiocie zostało umorzone, ze względu na brak znamion czynu zarzucanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019.2325) dalej – ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 ppsa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 ppsa. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2019.161), oraz § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. 2013.1130 ze zm.), dalej "rozporządzenie". Postępowanie w kontrolowanej sprawie wszczęto po uprawomocnieniu się wyroku tut. Sądu z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 224/19, którym Sąd oddalił skargę na decyzję KW Policji z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Sąd równocześnie uchylił ww. decyzję w części uchylającej decyzję KPP z dnia [...] 2011 r. nr [...] o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził, że postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika, które kończy decyzja wydawana w oparciu o przepis § 6 rozporządzenia jest postępowaniem odrębnym od postępowania mającego na celu odzyskanie nienależnie wypłaconego świadczenia. W sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnienia do równoważnika istotne jest, że po stronie skarżącego spełniła się przesłanka określona w § 6 pkt 4 rozporządzenia - skarżący uzyskał dom jednorodzinny a więc jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone, dlatego obowiązkiem organu było cofnięcie skarżącemu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Natomiast decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego organ wydaje w sytuacji gdy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w § 7 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem: "Decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku: 1) nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość; 2) uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika." Wydana w tym trybie decyzja, której podstawą jest zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w pkt 1 lub 2 § 7 ma charakter deklaratoryjny, bowiem nie tworzy ani nie zmienia istniejącego stosunku administracyjnoprawnego, a jedynie stwierdza, że skutek taki (w postaci nienależnego pobrania równoważnika) nastąpił z mocy prawa w wyniku zrealizowania się prawem przewidzianego stanu faktycznego. Zatem decyzja wydana w tym trybie może wywoływać skutki wstecz (ex tunc). Natomiast z decyzji wydanej na podstawie § 6 pkt. 4 rozporządzenia (Decyzja KWP z dnia [...] 2019 r. będąca przedmiotem oceny Sądu w sprawie III SA/Kr 224/19) wynika jedynie, że po stronie skarżącego spełniła się przesłanka określona w tym przepisie - skarżący uzyskał dom jednorodzinny a więc jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Decyzja ta ma w niniejszej sprawie znaczenie o tyle, że określa datę, od której organ zaprzestał wypłacania skarżącemu równoważnika. Słuszne jest więc twierdzenie zawarte w skardze, iż wydanie decyzji cofającej prawo do równoważnika nie może mieć znaczenia dla oceny, czy pobrany przed jej wydanie równoważnik powinien być zwrócony, czy nie. Niezrozumiałe jest natomiast z jakiego powodu twierdzenie to czyni skarżący zarzutem skargi, skoro fakt wydania takiej decyzji został przez organy wskazany jedynie na potwierdzenie daty zaprzestania wypłacania skarżącemu równoważnika a nie jako przesłanka warunkująca wydanie decyzji o jego zwrocie. Przesłanki wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika wynikają wyłącznie z treści § 7 rozporządzenia. Eliminując więc pkt. 2 tego przepisu (z uwagi na nieistnienie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika) stwierdzić należy, że zadaniem organów było zbadanie, czy spełniona została jedna z dwóch przesłanek określonych w § 7 pkt. 1 - tj. czy skarżący nie poinformował o wystąpieniu zmian lub podał nieprawdziwe dane w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. Wskazać trzeba, że w świetle § 3 i § 5 rozporządzenia, uprawnienia policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego ustala się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego zainteresowanego funkcjonariusza (§ 3). Policjant zobowiązany jest - składając nowe oświadczenie mieszkaniowe - niezwłocznie zawiadomić o każdej zmianie mającej wpływ na wspomniane uprawnienia (§ 5). Obowiązujące przepisy rozporządzenia nie przewidują żadnej innej formy powiadamiania przez policjanta o sytuacji mieszkaniowej bądź o jej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość, aniżeli złożenie oświadczenia mieszkaniowego. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że w dniu 5 listopada 2011 r. wpłynął do KP Policji Raport, w którym skarżący poinformował, że od 1 listopada 2011 r. zmienia miejsce zamieszkania i będzie przebywał pod adresem S 41. Treść regulacji zawartej w § 3 i § 5 rozporządzenia ma w stanie faktycznym sprawy istotne znaczenie, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ, uznając, że złożenia przez skarżącego raportu nie można traktować za tożsame ze złożeniem oświadczenia mieszkaniowego. Dlatego nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi, iż to organ, po złożeniu przez skarżącego raportu był zobowiązany do wszczęcia postępowania w celu ustalenia prawa do pobierania równoważnika z brak lokalu. To na skarżącym ciążył obowiązek wynikający z § 5 rozporządzenia. Skarżący był nadto poinformowany o obowiązku złożenia oświadczenia mieszkaniowego w przypadku każdej zmiany mającej wpływ na uprawnienia do pobierania równoważnika, co wynika z decyzji z dnia [...] 2011 r. o jego przyznaniu (k.3 akt adm.). O fakcie zmiany sytuacji mieszkaniowej skarżącego z dniem 1 listopada 2015 r., polegającej na zamieszkaniu z tym dniem w domu w miejscowości S nr 41 świadczy także treść oświadczenia skarżącego z dnia 2 lipca 2018 r. (k. 20 akt adm.), z którego wprost wynika, że od 1 listopada 2015 r. mieszka z żoną i z dziećmi budynku mieszkalnym w S 41 a dom nie został oddany do użytku. Natomiast w oświadczeniu mieszkaniowym złożonym 2 lipca 2018 r. (k. 22 akt adm.) skarżący wskazał na datę 1 listopada 2015 r., jako rodzaj lokalu mieszkalnego podał "dom" i wskazał osoby w nim zamieszkujące – żonę i dzieci (drugie dziecko urodzone w grudniu 2016 r.). Zdaniem Sądu, stanowisko organów co do wystąpienia przesłanek nakazujących orzec o zwrocie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres wskazany w decyzji jest słuszne. Analiza akt administracyjnych pozwala na uznanie, że zgromadzone dowody zostały przez organ ocenione prawidłowo. O zamieszkiwaniu przez skarżącego wraz z rodziną (początkowo z jednym dzieckiem) w domu jednorodzinnym w S od listopada 2015 r. świadczy nie tylko treść składanych przez skarżącego w 2015 r. i 2018 r. oświadczeń, ale świadczą też inne dowody - w szczególności zgłoszenia do podmiotów będących dysponentami mediów dokonane także przez żonę skarżącego, która zgłosiła w 2015 r. do Gminy 3 osoby do opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od listopada 2015 r., zestawienie zużycia energii elektrycznej za lata 2015-2018, oraz zestawienie zużycia wody za okres listopad 2015- sierpień 2018 - (k. 97, 98, 1020. O zajmowaniu przez skarżącego domu wraz z rodziną świadczą nadto zdaniem Sądu niezbicie wnioski składane przez skarżącego o przyznanie zapomóg w datach: 19 luty 2016 r., 18 sierpnia 2016 r., 5 stycznia 2017 r., 28 czerwca 2017 r. W uzasadnieniach wszystkich tych wniosków podawał skarżący konieczność m. in. zakupu węgla, opłaty za wywóz śmieci, opłaty za gaz, energię elektryczną, wskazując, że koszty "normalnego utrzymania domu" wynoszą ok. 1200,-zł miesięcznie. Skoro więc skarżący uiszczał opłaty za ww. media, to niewątpliwie musiały istnieć instalacje media te doprowadzające co najmniej w zakresie pozwalającym na korzystanie przez rodzinę z zajmowanego domu. Zważyć też należy, że z zalegającego w aktach dziennika budowy wynika jedynie data wpisu o wykonaniu instancji wod.- kan., c.o. i elektrycznej, natomiast zeznania kierownika budowy nie wniosły daniem Sądu do sprawy istotnych danych. Należało więc uznać, że w zakresie dokonania ustaleń faktycznych istotnych dla oceny, czy sytuacja mieszkaniowa skarżącego uległa zmianie w sposób mający wpływ na wpływ na istnienie uprawnienia skarżącego do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, organ dochował wymogów określonych przepisami art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., jak również w sposób prawidłowy zastosował przepisy prawa materialnego: art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 7 ww. rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Dlatego też za nieuzasadnione należało uznać pozostałe zarzuty skargi dotyczące skorzystania przez organ z dowodów zgromadzonych w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o uchyleniu skarżącemu prawa do równoważnika. Skoro wszystkie zgromadzone w tamtej sprawie dowody pozostawały w dyspozycji organu, to zbędnym i przedłużającym postępowanie byłoby ponowne ich przeprowadzanie. Podkreślenia przy tym wymaga, że w istocie skarżący nie kwestionuje treści zgromadzonych w tamtej sprawie dowodów. Natomiast fakt zamieszkania wraz z rodziną w domu od listopada 2015 r. wynika ze wskazanych już wyżej okoliczności. Wszystkie te istotne kwestie te zostały wskazane i omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło