III SA/Kr 237/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia 09 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nauczania indywidualnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia 9.01.2009r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071) i art. 71b ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572) Kurator Oświaty po rozpatrzeniu odwołania B. G. od orzeczenia Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej nr [...] z [...] 2008r. Nr [...] o potrzebie indywidualnego nauczania dziecka skarżącej A. G. w roku 2008/2009 utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Decyzja powyższa zapadła na tle następującego stanu faktycznego: 11.04.2008r. skarżąca B. G. złożyła w Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie przyznania nauczania indywidualnego dla córki A. G. w roku szkolnym 2008/2009 i 2009/2010, uzasadniając go rodzajem schorzenia dziecka na tle neurologicznym. Podała, że dziecko ma napady padaczkowe z atakami, zaburzenia równowagi, zaburzenia wzrokowo – ruchowe, upośledzenie umiarkowane a także uporczywy kaszel. W odpowiedzi na wniosek Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej wydał w/w orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania A. G. w okresie roku szkolnego 2008/2009, zaznaczając, że orzeczenie wydane zostało z uwagi na stan zdrowia dziecka znacznie utrudniający uczęszczanie do szkoły. W uzasadnieniu Zespół zaznaczył, że indywidualne nauczanie dziecka jest ostatecznością w rozwoju edukacyjnym dziecka i powinno dotyczyć tylko uczniów, którzy w żaden sposób nie mogą uczęszczać do szkoły i powinno trwać maksymalnie krótko. Odnosząc się ściśle do stanu zdrowia A. G. orzekający stwierdzili, że rzeczywiście stan zdrowia, a zwłaszcza napady padaczkowe uzasadniają zastosowanie tego rodzaju metodę nauczania, niemniej jednak kierując się treścią wydanego w sprawie zaświadczenia lekarskiego z 4.03.2008r. nie można określić czy stan zdrowia i objawy chorobowe będą znacznie utrudniały lub uniemożliwiały A. G. uczęszczanie do szkoły w roku szkolnym 2009/2010. Uczennica jest w stałym leczeniu, nie ma napadów. Lekarz określił rokowania dotyczące stanu zdrowia jako niepewne, co nie oznacza konieczności pogorszenia zdrowia. Nie można ustalić zdaniem organu w jakim stanie zdrowia dziecko będzie się znajdowało kolejnym roku szkolnym. W odwołaniu od tej decyzji B. G. zakwestionowała przyznanie jej córce nauczania indywidualnego jedynie na rok 2008/2009, zaznaczając, że orzeczenie Zespołu w tej kwestii zapadło niezgodnie z zaleceniami lekarza specjalisty prowadzącego jej córkę, które zawarte są w zaświadczeniu znanemu Zespołowi z 4.03.2008r. W pkt 4 zaświadczenia zapisane jest bowiem, że czas, w którym stan zdrowia ucznia znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły to okres obejmujący rok szkolny 2008/2009 i 2009/2010. Tymczasem Zespół dokonał własnej oceny zdrowia dziecka skarżącej, dochodząc do błędnych wniosków. Po rozpoznaniu odwołania Kurator Oświaty decyzją opisaną na wstępie utrzymał w mocy zaskarżone przez B. G. orzeczenie. Podzielił stanowisko przyjęte przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w tym znaczeniu, że nauczanie indywidualne dla A. G. jest w pełni uzasadnione jedynie w roku szkolnym 2008/2009. Nie można ustalić, czy stan zdrowia dziecka utrzyma się na obecnym poziomie, czy ulegnie pogorszeniu w roku szkolnym 2009/2010. Kurator zauważył, że lekarz prowadzący dziecko, zapisał w zaświadczeniu, iż "rokowania co do stanu zdrowia dziecka" są niepewne. Ponadto jak organ zaznaczył, nie istnieją żadne przeszkody uniemożliwiające kontynuowanie nauczania indywidualnego w roku szkolnym 2009/2010, jeżeli stan zdrowia A. G. nie ulegnie poprawie. Orzeczenie Zespołu nie zamknęło drogi do tej formy nauczania dla A. G. Skarżąc się na decyzję Kuratora Oświaty (w dniu 2.02.2009r.) B. G. zaznaczyła raz jeszcze, że decyzja ta nie uwzględnia zaleceń lekarskich, które zostały sformułowane na podstawie wieloletnich obserwacji lekarza prowadzącego A. G. Bezspornym jest, że dziecko musi być kształcone w trybie nauczania indywidualnego. Predyspozycje dziecka, obciążenie schorzeniami pozwolą jej w ramach możliwości, przyswoić wiedze i opanować w jak najlepszym stopniu wymagany materiał ale jedynie w formie kształcenia indywidualnego. Skarżąca zarzuciła organom niedopełnienie obowiązku i brak wnikliwej oceny dowodów załączonych do wniosku o nauczanie indywidualne. Oceniła orzeczenie z [...] 2008r. jako sprzeczne z interesem dziecka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się wskazanymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga B. G. podlega uwzględnieniu. Ustawa o systemie oświaty w rozdziale V zatytułowanym: organizacja kształcenia, wychowania i opieki w szkołach i placówkach publicznych, w art. 71b ust. 1a przewiduje, że indywidualnym obowiązkowym rocznym przygotowaniem przedszkolnym lub indywidualnym nauczaniem obejmuje się dzieci i młodzież, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola lub szkoły. W ust. 3 w/w artykułu przewiduje z kolei, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Stanowi o nich rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 18 września 2008r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych (Dz. U. z 2008r., Nr 173, poz. 1072). § 5 tego rozporządzenia przesądza, że orzeczenie w przedmiocie nauczania indywidualnego wydawane jest jedynie na wniosek rodziców lub prawnych opiekunów. § 6 określa treść wniosku i wymaganą dokumentację. Rozwiązanie to zbieżne jest z art. 61 § 1 kpa, który stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zatem dzień doręczenia żądania jest datą wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61 § 3 kpa). Organ administracyjny prowadzi w związku z tym postępowanie w przedmiocie wniosku strony (w ramach zakreślonych przez wniosek), a przekładając stwierdzenie to na sprawę B. G. należy zauważyć, że postępowanie administracyjne ze złożonego przez nią w dniu 11.04.2008r. wniosku powinno być przeprowadzone pod kątem spełnienia przez jej córkę A. G. warunków do zakwalifikowania jej do nauczania indywidualnego zarówno w latach 2008/2009 jak i w latach 2009/2010. Co ważne, rezultaty postępowania tj. wnioski i ostateczne przekonanie organu o prawie do nauczania indywidualnego córki skarżącej w zakresie przez wnioskodawczynię wskazanym powinny być ujęte w rozstrzygnięciu w sposób obejmujący cały zakres tego postępowania. Tymczasem, organ, zarówno pierwszej i drugiej instancji w sentencji decyzji przyznał co prawda A. G. prawo do nauczania początkowego na lata 2008/2009, niemniej jednak pominął wyrzeczenie co do roku 2009/2010, a tym samym nie orzekł o pełnym zakresie postępowania, które zostało wszczęte na wniosek strony i prowadzone przez organy. W ten sposób decyzja jest niepełna i nie odpowiada istocie sprawy, a w związku z tym powstaje niemożność merytorycznej oceny treści decyzji. W niniejszym postepowniu Sąd nie przesądza i nie dokonuje oceny zasadności przyznania prawa do nauczania indywidualnego A. G. na rok 2008/2009 ani też nie wypowiada się co do przyznania tego prawa na lata 2009/2010 z tej uwagi, iż ocenę taka musi poprzedzać ocena spełnienia przez organ wymogów procesowych postępowania, w tym poprawności sformułowania decyzji, a tego rodzaju ocena w niniejszym postępowaniu prowadzi do wniosku, że organ naruszył przepisy postępowania, gdyż nie orzekł o całości wniosku B. G., co w konsekwencji uniemożliwia ocenę merytoryczną treści decyzji. Sąd ma na uwadze, że organy wypowiedziały się w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie nauczania indywidualnego A. G. w roku 2009/2010, niemniej jednak nie sanuje to braku procesowego, jakim jest nie rozstrzygnięcie w sentencji decyzji o całości żądania skarżącej. Wobec tego, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają prawo procesowe tj. art. 107 § 1 kpa zachodzi podstawa do uchylenia decyzji na gruncie art. 145 § 1 pkt c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy założeniu, że naruszenie przez organy przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy.