III SA/Kr 237/15

WyrokWSA w Krakowie2015-08-21

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Janusz Bociąga, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego, gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie (decyzja nieostateczna) lub gdy wniosek dotyczy kwestii już rozstrzygniętej inną decyzją?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie, nawet jeśli nie jest ono ostateczne. Tożsamość sprawy, rozumiana jako występowanie tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu i stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, stanowi uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie nowego postępowania. W sytuacji, gdy istnieje już decyzja (nawet nieostateczna) lub inne rozstrzygnięcie dotyczące tej samej kwestii, nie można wszczynać kolejnego postępowania, co jest zgodne z zasadą powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) lub innymi uzasadnionymi przyczynami uniemożliwiającymi wszczęcie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na wydaną wcześniej decyzję o odmowie przyznania zasiłku na ten sam okres oraz złożone od niej odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. i argumentując, że sytuacja ta mieści się w katalogu "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Bociąga NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r, poz. 267 ze zm.), art. 61 a § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia K. Ś. (dalej: skarżący) na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. w kwocie 550,04 zł - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym. Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. organ l instancji odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. w kwocie 550,04 zł, wskazując, że skarżący w dniu 3 listopada 2014 r., złożył wniosek w takiej samej sprawie, na skutek czego w dniu 30 października 2014 r. została wydana decyzja znak: [...] o odmowie przyznania opłat na czynsz za październik 2014 r. w kwocie 550,04 zł, od której skarżący w dniu 12 listopada 2014 r. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławcze. Zatem powołując się na treść art. 61a § 1 k.p.a. organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że postępowanie w tej sprawie nie może być wszczęte. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł odwołanie. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy powołał art. 61 a § 1 k.p.a. i wskazał, że sytuacja jak miała miejsce w niniejszej sprawie (złożenie kolejnego wniosku w przedmiocie przyznania świadczenia, co do którego już zapadło już rozstrzygnięcie) zgodnie z obowiązującym orzecznictwem, zawiera się w katalogu "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, określonych w powołanym przepisie. W konsekwencji Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji, słusznie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. z uwagi na fakt, że w tej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie w decyzji z dnia [...] 2014 r. Zatem nie może być wszczęte nowe postępowanie w sprawie z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Ponadto zaznaczono, że organ wydał jeszcze jedną decyzję w dniu 3 grudnia 2014 r., znak: [...], w której odmówił skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie zaległego czynszu za mieszkanie w okresie od listopada 2011 do października 2014 r. Skarżący zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak określonych ramach, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014r., wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Powołany przepis obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W przedmiotowej sprawie skarżący w dniu 3 listopada 2014 r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. Tymczasem w dniu 30 października 2014 r. została wydana decyzja, znak: [...] o odmowie przyznania opłat na czynsz za październik 2014 r. w kwocie 550,04 zł, od której skarżący w dniu 12 listopada 2014 r. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławcze. Ponadto decyzją z dnia [...] 2014 r., znak: [...], odmówiono skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie zaległego czynszu za mieszkanie w okresie od listopada 2011 do października 2014 r. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że zarówno niniejsza sprawa, jak i sprawa zakończona nieostateczną decyzją z dnia [...] 2014 r., znak: [...] o odmowie przyznania opłat na czynsz, za październik 2014 r., są z punktu widzenia podmiotowego oraz przedmiotowego tożsame. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W kontrolowanym postępowaniu zaistniała zatem sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo jest już przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, dla której postepowanie nie może być wszczęte. Co prawda skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] 2014 r., znak: [...] o odmowie przyznania opłat na czynsz, za październik 2014, nie mniej jednak fakt ten pozostaje bez wpływu na brak możliwości ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Dodatkowo w obrocie prawnym istnieje też decyzja z dnia 3 grudnia 2014 r., znak: [...], którą odmówiono skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie zaległego czynszu za mieszkanie w okresie od listopada 2011 do października 2014 r. Zasadnie więc organ, działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznanie zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że nieprawidłowy jest pogląd organu drugiej instancji zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że postępowanie z wniosku skarżącego z dnia 3 listopada 2014 r., nie może być wszczęte albowiem z uwagi na wydanie decyzji z dnia [...] 2014 r., zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Powyższa decyzja nie jest ostateczna, a zatem nie może być mowy o res iudicata. Jednocześnie Sąd stwierdza, że uchybienie to nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło