III SA/Kr 237/15
WyrokWSA w Krakowie2015-08-21
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Janusz Bociąga, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego, gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie (decyzja nieostateczna) lub gdy wniosek dotyczy kwestii już rozstrzygniętej inną decyzją?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie, nawet jeśli nie jest ono ostateczne. Tożsamość sprawy, rozumiana jako występowanie tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu i stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, stanowi uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie nowego postępowania. W sytuacji, gdy istnieje już decyzja (nawet nieostateczna) lub inne rozstrzygnięcie dotyczące tej samej kwestii, nie można wszczynać kolejnego postępowania, co jest zgodne z zasadą powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) lub innymi uzasadnionymi przyczynami uniemożliwiającymi wszczęcie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na wydaną wcześniej decyzję o odmowie przyznania zasiłku na ten sam okres oraz złożone od niej odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. i argumentując, że sytuacja ta mieści się w katalogu "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Bociąga NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r, poz. 267 ze zm.), art. 61 a § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia K. Ś. (dalej: skarżący) na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. w kwocie 550,04 zł - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym.
Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. organ l instancji odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. w kwocie 550,04 zł, wskazując, że skarżący w dniu 3 listopada 2014 r., złożył wniosek w takiej samej sprawie, na skutek czego w dniu 30 października 2014 r. została wydana decyzja znak: [...] o odmowie przyznania opłat na czynsz za październik 2014 r. w kwocie 550,04 zł, od której skarżący w dniu 12 listopada 2014 r. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławcze. Zatem powołując się na treść art. 61a § 1 k.p.a. organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że postępowanie w tej sprawie nie może być wszczęte.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł odwołanie.
Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy powołał art. 61 a § 1 k.p.a. i wskazał, że sytuacja jak miała miejsce w niniejszej sprawie (złożenie kolejnego wniosku w przedmiocie przyznania świadczenia, co do którego już zapadło już rozstrzygnięcie) zgodnie z obowiązującym orzecznictwem, zawiera się w katalogu "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, określonych w powołanym przepisie. W konsekwencji Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji, słusznie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. z uwagi na fakt, że w tej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie w decyzji z dnia [...] 2014 r. Zatem nie może być wszczęte nowe postępowanie w sprawie z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Ponadto zaznaczono, że organ wydał jeszcze jedną decyzję w dniu 3 grudnia 2014 r., znak: [...], w której odmówił skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie zaległego czynszu za mieszkanie w okresie od listopada 2011 do października 2014 r.
Skarżący zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak określonych ramach, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014r., wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Powołany przepis obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
W przedmiotowej sprawie skarżący w dniu 3 listopada 2014 r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r. Tymczasem w dniu 30 października 2014 r. została wydana decyzja, znak: [...] o odmowie przyznania opłat na czynsz za październik 2014 r. w kwocie 550,04 zł, od której skarżący w dniu 12 listopada 2014 r. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławcze. Ponadto decyzją z dnia [...] 2014 r., znak: [...], odmówiono skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie zaległego czynszu za mieszkanie w okresie od listopada 2011 do października 2014 r.
Stan faktyczny sprawy wskazuje, że zarówno niniejsza sprawa, jak i sprawa zakończona nieostateczną decyzją z dnia [...] 2014 r., znak: [...] o odmowie przyznania opłat na czynsz, za październik 2014 r., są z punktu widzenia podmiotowego oraz przedmiotowego tożsame. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W kontrolowanym postępowaniu zaistniała zatem sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo jest już przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, dla której postepowanie nie może być wszczęte. Co prawda skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] 2014 r., znak: [...] o odmowie przyznania opłat na czynsz, za październik 2014, nie mniej jednak fakt ten pozostaje bez wpływu na brak możliwości ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Dodatkowo w obrocie prawnym istnieje też decyzja z dnia 3 grudnia 2014 r., znak: [...], którą odmówiono skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie zaległego czynszu za mieszkanie w okresie od listopada 2011 do października 2014 r.
Zasadnie więc organ, działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznanie zasiłku celowego na pokrycie czynszu za październik 2014 r.
Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że nieprawidłowy jest pogląd organu drugiej instancji zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że postępowanie z wniosku skarżącego z dnia 3 listopada 2014 r., nie może być wszczęte albowiem z uwagi na wydanie decyzji z dnia [...] 2014 r., zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Powyższa decyzja nie jest ostateczna, a zatem nie może być mowy o res iudicata. Jednocześnie Sąd stwierdza, że uchybienie to nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło