III SA/Kr 237/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną, podała iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją córką, matką i siostrą. Opisując swój majątek i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wykazał mieszkanie o pow. [...] m2 i szacunkowej wartości [...] tys. zł. Zadeklarowała brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Łączne dochody czteroosobowego gospodarstwa domowego określiła na kwotę [...] zł wyjaśniając że składa się na jej wynagrodzenie i alimenty ([...] zł + [...] zł), renta matki ([...] zł), wynagrodzenie siostry ([...] zł). Uzasadniając swoje starania podniosła, ze jest matką samotnie wychowującą dziecko. Powtórzyła, ze zamieszkuje z córką, matką i siostrą w wykazanym mieszkaniu. Skarżąca pracuje na pól etatu. Jej córka nie ma własnego dochodu, uczy się w liceum. Powtórzyła źródło i wysokość swojego dochodu, oraz dochodu matki i siostry. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazała na ratę pożyczki [...] zł, wysokość czynszu [...] zł, opłaty za światło [...] zł, gaz [...] zł, telefon [...] zł, internet [...] zł, leki [...] zł, korepetycje [...] zł, wydatki szkolne [...] zł, wyżywienie [...] zł, środki czystości i odzież [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowo administracyjnym przedmiot skargi opatrzono symbolem "6329" (vide: zarządzenie z 15 marca 2018 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie adwokata z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżąca nie należy do osób zamożnych. Utrzymuje siebie i córkę się z niewielkiej płacy oraz alimentów. Na pomoc matki otrzymującej niską rentę czy siostry zarabiającej poniżej średniej krajowej nie bardzo może liczyć gdyż z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług, środki jakie ma do dyspozycji to czteroosobowe gospodarstwo domowe wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych po opłaceniu wykazanych zobowiązań i stałych wydatków. Okoliczność że do skarżącej należy wykazane mieszkanie nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiada ono pewną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącej zbycia lub obciążenia mieszkanie gdzie zamieszkuje z córką, matką i siostrą albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawę egzystencji tej rodziny. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest ona w stanie ich ponieść, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.