III SA/Kr 238/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi stary dom jednorodzinny z czasów powojennych. Nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody skarżący oszacował na kwotę 1532,90 zł brutto emerytury pomniejszonej o 111 zł i 137,96 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą mającą problemy ze słuchem, posiada I grupę inwalidztwa. Z uwagi na fakt, że nie słyszy, nie jest osobą wykształconą, a z uwagi na wadę wzroku bardzo słabo czyta prosi o pełnomocnika z urzędu, który w sposób należyty przedstawi sądowi stanowisko skarżącego. Wskazując na powyższe skarżący wyjaśnił, że przy formułowaniu niniejszego wniosku korzystał z pomocy osoby pomagającej mu w życiu codziennym. Jednocześnie nadmienił, że od śmierci żony, która zmarła 5 czerwca 2011 r. mieszka sam. Twierdzi, że całość otrzymywanej emerytury przeznacza na utrzymanie oraz zakup leków i opału. Podnosi, że nie może liczyć na pomoc innych osób. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jego wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać samotnego emeryta, z problemami zdrowotnymi i stosunkowo niskim dochodem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen towarów i usług środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życia codziennego obejmującego także wydatki na leki i opał. Jednocześnie, choć należący do skarżącego dom posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącego takich rozporządzeń celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Godziłyby bowiem one w podstawę jego egzystencji. Skoro zaś skarżący nie ma wystarczających dochodów ani majątku, który mógłby swobodnie spieniężyć to przewidując nawet minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Z przytoczonych względów należało więc udzielić skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.