III SA/Kr 239/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-04-07

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy, oraz czy powinna zostać ustanowiona dla niej pomoc prawna w postaci adwokata?
Ratio decidendi
Skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sprawa dotycząca odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy kwalifikuje się do szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej, co wynika z analogii do przyznawania dodatków mieszkaniowych. Ponadto, sąd przyznał skarżącej pomoc prawną w postaci ustanowienia adwokata, uznając, że jej sytuacja materialna, pomimo posiadania udziału we współwłasności nieruchomości, nie pozwala na samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na pismo Prezydenta Miasta dotyczące odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy. Wnioskodawczyni opisała swoją sytuację rodzinną i majątkową, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania. Wskazała również, że mąż posiada udział we współwłasności nieruchomości, ale nie czerpie z niego żadnych korzyści finansowych. Podniosła, że korzysta z pomocy prawnej w innych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. O. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 13 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy z tytułu warunków niemieszkalnych postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, córką i synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi odziedziczony przez męża udział 1/3 części w nieruchomości (tj. ok. 38 m2). Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 3300 zł wyjaśniając, że składa się na to wynagrodzenie męża w wysokości 2.300 zł i dochody córki z umowy zlecenia w wysokości 1000 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że rodzina przeznacza miesięcznie 270 zł na czynsz, 236 zł na prąd, 150 zł na koszty leczenia męża (który w ostatnim czasie uległ wypadkowi) i 280 zł na spłatę rat pożyczki. Wyjaśniła, że kilka lat temu mąż odziedziczył po swojej matce 1/3 część niewielkiej nieruchomości tj. ok. 38 m2. Od początku nabycia spadku mąż nie otrzymał i nie otrzymuje z tego tytułu żadnych finansowych korzyści. Podniosła, że sądy cywilne przyznają jej pomoc prawną do spraw zawisłych przed nimi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Opierając się na argumentacji zbieżnej z tą jaka legła u podstaw uznania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społeczne należy wyrazić zapatrywanie, że skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody to sprawy mające za przedmiot odmowę lub przyznanie takiej pomocy z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikować należy w podobny sposób. Skarżąca korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Równocześnie godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) pod warunkiem złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącej i jej możliwości płatniczych. Te nie rysują się dobrze, gdyż rodzina skarżącej nie należy do zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osoby w zasadzie bez majątku i zasobów pieniężnych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że po opłaceniu wykazanych stałych obciążeń środki jakie pozostają do dyspozycji tej czteroosobowej rodziny wystarczają na najwyżej na opędzenie podstawowych potrzeb. Okoliczność, że do męża skarżącej należy wykazany, odziedziczony udział we współwłasności nieruchomości nie zmienia tego spojrzenia. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącej gdzie podnosi, że mąż od początku nabycia spadku nigdy nie otrzymywał i nie otrzymuje żadnych finansowych korzyści z tego tytułu. Uwzględniając to wszystko udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło