III SA/Kr 24/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-03-25
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając stronę od kosztów sądowych na podstawie oświadczenia o sytuacji majątkowej bez konieczności żądania dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając stronę od kosztów sądowych, jeśli oświadczenie strony o jej sytuacji majątkowej jest przekonujące i nie wzbudza istotnych wątpliwości, a poniesienie kosztów postępowania stanowiłoby dla niej uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. W takim przypadku nie ma obowiązku żądania dodatkowych oświadczeń ani dokumentów źródłowych.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. – B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając oświadczenie o braku nieruchomości, niskich dochodach (821 zł renty z dodatkiem pielęgnacyjnym), braku osób we wspólnym gospodarstwie domowym oraz korzystaniu z pomocy społecznej z powodu niepełnosprawności i długotrwałej choroby. Mieszka samotnie i ponosi stałe, niewielkie wydatki na mieszkanie i media.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. – B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. – B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania pierwszej instancji postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając ją od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła brak osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek podała, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 821 zł renty z dodatkiem pielęgnacyjnym.
Uzasadniając swoje starania wyraziła głębokie zaniepokojenie sygnalizowanymi przez siebie okolicznościami.
Ze względu na fakt, że strona inicjuje przed tutejszym sądem administracyjnym szereg postępowań więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżąca korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Boryka się z problemem niepełnosprawności i długiej choroby. Jest osobą niezdolną do podjęcia zatrudnienia. Otrzymuje rentę inwalidzką. Mieszka sama. Ostatnio za mieszkanie lokatorskie płaciła ok. 364 zł. Do tego dochodzą niewielkie, kilkunastozłotowe wydatki na prąd i gaz (por. aktualizacje wywiadów środowiskowych w aktach administracyjnych dołączonych m.in. do spraw o sygn. III SA/Kr 1163/09, III SA/Kr 837/08).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącej i jej możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżąca nie należy do osób zamożnych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że po opłaceniu stałych wydatków środki jakimi dysponuje wystarczają jej na skromną egzystencję. Biorąc pod uwagę kondycję zdrowotną skarżącej i związane z tym ograniczenia funkcjonalne trudno wymagać od niej jakiś zasadniczych działań nakierowanych na poprawę swojej sytuacji materialnej.
Mając to na uwadze udzielono skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło