III SA/Kr 24/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 grudnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza D z dnia [...] 2012 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] 2012 r., znak: [...], Burmistrz D umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia granicy pomiędzy nieruchomością, oznaczoną jako działka nr [...], położoną w D, obręb R, stanowiącą własność M. i K. G., a nieruchomością, oznaczoną jako działki nr [...] i [...], stanowiącą własność M. i M. G. i przekazał z urzędu sprawę o rozgraniczenie tych nieruchomości do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu. Postanowieniem z dnia [...] 2012 r., znak: [...], organ l instancji ustalił wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza D z dnia [...] 2012 r., znak: [...], umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe i przekazującą z urzędu sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu. Łączne koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy wskazanymi wyżej nieruchomościami ustalone zostały na kwotę 1.435,00 zł. W związku z tym organ l instancji obciążył M. i K. G. kosztami postępowania w kwocie 717,50 zł i zobowiązał do solidarnego uiszczenia tych kosztów w terminie 7 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne. Organ l instancji obciążył także kosztami postępowania M. i M. G. w kwocie 717,50 zł i zobowiązał do solidarnego uiszczenia tych kosztów w terminie 7 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli M. i M. G. oraz M. i K. G. M. i M. G. podnieśli, że postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ustalenia przebiegu granicy i w związku z tym brak jest podstaw do obciążania kosztami postępowania rozgraniczeniowego również te osoby, które nie składały wniosku o rozgraniczenie. Zdaniem wnoszących zażalenie koszty rozgraniczenia powinny obciążać jedynie M. G. - wnioskodawczynię i zainteresowaną przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego. M. i K. G. wskazali na wysokie koszty postępowania rozgraniczeniowego oraz zażądali zwrotu kosztów od pozostałych uczestników rozgraniczenia. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organ I instancji. W jego uzasadnieniu, działające jako organ odwoławczy Kolegium wskazało, że w myśl art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony; w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt l OPS 5/2006, organ zauważył, że organ administracji publicznej może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. W niniejszej sprawie niesporne jest, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek właścicieli działki nr [...] – M. i K. G., jednakże nie można uznać, że postępowanie rozgraniczeniowe nie toczyło się również w interesie stron postępowania rozgraniczeniowego M. i M. G., w związku z czym powinni oni ponosić koszty tego postępowania po połowie. Kolegium uznało, że organ l instancji należycie rozważył interesy stron i mając na uwadze ilość stron postępowania oraz ilość nieruchomości będących przedmiotem tego postępowania podzielił koszty stosownie do tych dwóch kryteriów. Zaskarżone postanowienie jest zatem prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu Kolegium wskazało, że koszty postępowania rozgraniczeniowego powstają również wówczas, gdy nie dojdzie do ustalenia przebiegu granicy, a administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe jest umarzane i sprawa przekazywana do sądu powszechnego. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. G. podniósł, że postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ustalenia granicy, a z uwagi na inicjonowanie, a następnie kwestionowanie czynności rozgraniczeniowych przez M. G.– to ona powinna ponosić koszty tego postępowania. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Zgodnie natomiast z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga nie jest zasadna. Przypomnieć należy, że przy rozgraniczaniu nieruchomości unormowanym przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) występują dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo, gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Natomiast od decyzji organu administracyjnego I instancji nie przysługuje stronom odwołanie do organu administracyjnego II instancji, lecz w myśl art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dni doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Konsekwencją takiej dwufazowości postępowania rozgraniczeniowego jest to, że w postępowaniu administracyjnym, oprócz przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), mogą mieć zastosowanie także przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.c.). W związku z tym należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, Lex Omega nr 229485). Zatem przy ustalaniu rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego będą miały zastosowanie: powołany wyżej art. 152 k.c. oraz art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, a więc w przypadku kosztów rozgraniczenia koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c. Wyjaśnić trzeba, że koszty rozgraniczenia obejmują wynagrodzenie geodety, wydatki poniesione za sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organy rozłożyły koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy strony postępowania rozgraniczeniowego w sposób zgodny z zasadą wynikającą z art. 152 k.c. Prawidłowo więc organy orzekły, obciążając kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszystkie osoby będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, trafnie podkreślając, że postepowanie w tym przedmiocie nie toczy się tylko i wyłącznie w interesie wnioskujących o rozgraniczenie, lecz w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Podniesione zatem w tym względzie w skardze argumenty uznać należało za niezasadne. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.