III SA/Kr 24/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-03-06

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała niskie dochody, ponosi wysokie wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem, a także posiada jedynie mieszkanie spółdzielcze i stary, mało wartościowy samochód, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże w sposób wiarygodny swoją trudną sytuację finansową, niskie dochody, wysokie wydatki (w tym związane z leczeniem i utrzymaniem) oraz posiadanie jedynie podstawowych składników majątku (jak mieszkanie spółdzielcze i stary samochód), spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Sąd uznał, że posiadane przez skarżącą środki finansowe z trudem wystarczają na pokrycie wykazanych wydatków i podstawowych potrzeb życiowych, a zbycie lub obciążenie mieszkania godziłoby w jej podstawę egzystencji.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą skierowania na badanie lekarskie. Skarżąca wykazała niskie dochody (emerytura i zasiłek pielęgnacyjny), wysokie miesięczne wydatki (potrącenia komornicze, czynsz, media, leki, paliwo) oraz posiadanie jedynie mieszkania spółdzielczego i starego samochodu. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreśliła rubrykę 6. Określając swój majątek wykazała mieszkanie spółdzielcze. Zadeklarowała brak innych nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Wyjaśniła, że posiadany przez nią 20 letni samochód m-ki Fiat Cinqecento z 1997 r. jest bez wartości i służy skarżącej tylko do przemieszczania się na rehabilitację i do lekarzy. Swoje miesięczne dochody określiła na 900 zł wyjaśniając, że składa się na to jej emerytura z ZUS w kwocie 750 zł netto oraz 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego. Uzasadniając swoje starania podniosła, że z uwagi na fatalną sytuację finansową i życiową nie stać jej na poniesienie kosztów postępowania. Powiada, że od 23 lat choruje w związku z czym wymaga rehabilitacji i farmakoterapii. Podniosła, że przemieszcza się samochodem co wiąże się z wydatkami na paliwo. Z uwagi na bardzo niski dochód nie stać jej na lepsze odżywianie ani na pełne zaspokojenie podstawowych potrzeb. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazała na potrącenia komornicze po 234,74 zł miesięcznie, czynsz w kwocie 382 zł (zaznaczając, że 170,63 zł pokrywa dodatek mieszkaniowy), prąd 92 zł, gaz, 35 zł, telefon 31 zł, leki 214 zł, paliwo na dojazdy na rehabilitację i do lekarzy 141 zł. Do wniosku dołączyła kopie: odcinka emerytury, pokwitowań za gaz, prąd, telefon, czynsz, paragony ze stacji benzynowych za paliwo, pisma ze spółdzielni informującego o wysokości opłat, decyzji ZUS o waloryzacji emerytury, decyzji w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, skierowania lekarskiego i list zarezerwowanych usług medycznych, faktur z aptek. Przedstawione kopie dokumentów źródłowych potwierdzają deklarowane przez skarżącą źródło i wysokość dochodów oraz ponoszone wydatki. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła wymagane oświadczenie wraz z kopiami odpowiednich dokumentów źródłowych, które potwierdzają złożone przez nią oświadczenie. W konsekwencji jest ono wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca należy do osób niezamożnych. Podstawą jej utrzymania jest niewielka emerytura. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje wystarczają z trudem na opłacenie wykazanych stałych wydatków i zobowiązań oraz na opędzenie jej podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca wyraźnie to zresztą akcentuje. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazane mieszkanie spółdzielcze czy samochód nie zmieniają tego spojrzenia. Trudno bowiem wymagać od skarżącej zbycia lub obciążenia mieszkania celem zdobycia środków na koszty postępowania albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawę egzystencji skarżącej. Co się natomiast tyczy wykazanego samochodu to zgodzić należy się ze skarżącą, że 20 letni samochód niskiej klasy praktycznie rzecz biorąc nie posiada obecnie wartości rynkowej. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącej wnioskowanej pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło