III SA/Kr 244/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-06-16
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Dorota Dąbek, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na odmowę zakwalifikowania wniosku do udzielenia wsparcia finansowego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, wydana przez Agencję Rozwoju Regionalnego (beneficjenta projektu), podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na odmowę zakwalifikowania wniosku do udzielenia wsparcia finansowego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, wydana przez Agencję Rozwoju Regionalnego (beneficjenta projektu), podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ Agencja ta, działając na podstawie umowy z Instytucją Wdrażającą, przejęła obowiązki instytucji pośredniczącej w zakresie udzielania pomocy publicznej de minimis. Procedura wyłonienia beneficjentów ostatecznych stanowiła konkurs, a wyczerpanie procedury odwoławczej otwiera drogę do skargi do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący A. L. złożył skargę na odmowę zakwalifikowania jego wniosku do udzielenia wsparcia finansowego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, wydaną przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. (ARR). Skarżący podnosił, że nie został pouczony o możliwości wniesienia skargi. ARR wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ ARR jest jedynie beneficjentem projektu, a nie instytucją zarządzającą, pośredniczącą lub wdrażającą. Sąd rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Przywrócono termin do wniesienia skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. wniosku A. L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. L. na odmowę zakwalifikowania wniosku do udzielenia wsparcia finansowego zawartą w rozstrzygnięciu Agencji Rozwoju Regionalnego Spółka Akcyjna z dnia 24 listopada 2010 r. nr [...] postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi.
(post. z dnia 16.06.2011 r.)
Skarżący A. L. w dniu 1 marca 2011 r. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie skargę na zawartą w piśmie Dyrektora Zarządzającego Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z siedzibą w A z dnia 24 listopada 2010 r. znak [...] informację, że po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Komisja do spraw oceny wniosków, postanowiła nie zakwalifikować wniosku do udzielenia wsparcia finansowego i doradczego, zgłoszonego przez A. L. w ramach projektu "[...]", realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Działanie 6.2 "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia". Merytoryczne zarzuty skargi lokował – skarżący, na płaszczyźnie błędnej oceny zgłoszonego projektu – biznes planu – dokonanej przez oceniających ten projekt.
Skarżący podnosił, że nie został pouczony o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Instytucję ponownie rozpatrującą sprawę, a skargę wnosi z zachowaniem terminu 14 dni liczonego od pouczenia jakie uzyskał w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 21 lutego 2011 r. sygn. [...]. Postanowieniem tym, którego kserokopia stanowi załącznik do skargi, odrzucono pozew skarżącego przeciwko Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z siedzibą w A, o ustalenie, że spełnił wymagania § 15 pkt 6 Regulaminu przyznawania wsparcia finansowego i doradczego w ramach projektu pod nazwą "[...]", realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Działanie 6.2 "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – II nabór. Podstawę odrzucenia pozwu stanowiła niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego z dnia 19 maja 2011 r. w przedmiocie uzupełnienia braków skargi pod rygorem jej odrzucenia przez wyjaśnienie, czy zawarte w skardze opisanie przyczyn opóźnienia we wniesieniu skargi, skarżący traktuje jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skarżący pismem z dnia 26 maja 2011 r. (data nadania przesyłki) wyjaśnił, że jego zdaniem zachował termin do wniesienia skargi liczony od dnia otrzymania w dniu 24 lutego 2011 r. postanowienia Sądu Rejonowego, ale z ostrożności procesowej wnosi o potraktowanie opisanych w skardze przyczyn opóźnienia skargi jako wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Agencja Rozwoju Regionalnego Spółka Akcyjna z siedzibą w A (dalej ARR), w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie z ewentualnymi wnioskami o umorzenie postępowania albo oddalenie skargi.
Podstawy odrzucenia skargi upatruje ARR w przepisie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. – dalej ustawa ppsa) stojąc na stanowisku, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, uzupełnionej pismem z dnia 30.05.2011 r. wniesionym w związku z wezwaniem Sądu o złożenie dowodu doręczenia skarżącemu zawiadomienia z dnia 24 listopada 2010 znak [...] oraz o wyjaśnienie czy skarżący pisemnie został pouczony o możliwości, terminie i sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zawiadomienie o rozstrzygnięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona przeciwna wskazała następujące okoliczności przemawiające za odrzuceniem skargi.
Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w A była uczestnikiem zamkniętego konkursu Nr [...] Realizowanego w ramach Priorytetu VI Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, Działanie 6.2 – Wsparcie oraz Promocja Przedsiębiorczości i Samozatrudnienia ogłoszonego w 2009r.
W ramach tego konkursu, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, ARR złożyła projekt p.n. "[...]" z wnioskiem o jego dofinansowanie.
Złożony przez stronę przeciwną projekt został zakwalifikowany do dofinansowania i zawarta została umowa o dofinansowanie z dnia 18 września 2009 r. Nr [...], której ARR jest stroną jako Beneficjent projektu, a drugą stroną umowy Wojewódzki Urząd Pracy jako "Instytucja Wdrażająca" (Instytucja Pośrednicząca II stopnia).
Wskazując na projekt definiowany przepisem art. 5 pkt 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2006 r. Nr 227, poz. 1658 z późn.zm. – dalej ustawa) jako przedsięwzięcie realizowane w ramach programu operacyjnego na podstawie decyzji lub umowy o dofinansowanie, zawieranej między beneficjentem a instytucją zarządzającą, instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą zarzucono, że ARR jest tylko beneficjentem tego projektu i skarga dotyczy czynności, której dokonał beneficjent w ramach realizacji swojego projektu, który uzyskał dofinansowanie.
Zdaniem ARR skarga nie dotyczy projektu w rozumieniu art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który byłby złożony przez skarżącego do konkursu ogłoszonego przez instytucję zarządzającą, pośredniczącą lub wdrażającą, którą ARR nie jest.
Wyrażono stanowisko, że czynności beneficjenta realizującego projekt – etap realizacji projektu – nie są już objęte zakresem rozpoznania sądu administracyjnego.
ARR nie kwestionowała, że w ramach realizowanego przez nią jako Beneficjenta projektu, dofinansowanie mogli otrzymać tylko niektórzy uczestnicy projektu, do udziału w którym został zakwalifikowany także skarżący. Wskazywała, że z tego względu ARR uregulowała postępowanie prowadzące do wyłonienia osób, którym zostanie udzielone wsparcie. Zarządzeniem Nr 9 z dnia 10 września 2010 r. Prezesa Zarządu Agencji Rozwoju Regionalnego SA ustalono bowiem "Regulamin przyznawania wsparcia finansowego i doradczego w ramach projektu pod nazwą "[...]", realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Działanie 6.2 "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – II nabór.
Regulamin przewidywał wprawdzie zdaniem ARR "swoistego rodzaju konkurs", który miał wyłonić najlepsze biznes plany, na które miała zostać udzielona dotacja inwestycyjna. Jednakże w świetle art. 3 § 3 ppsa sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, a ta na tle przepisów ustawy przewidziana jest tylko w odniesieniu do oceny projektu złożonego do konkursu ogłoszonego w ramach programu operacyjnego, ale dokonywanej przez instytucję zarządzającą, pośredniczącą lub wdrażającą, którą ARR jako beneficjent nie jest.
ARR przedłożyła przy piśmie z dnia 30 maja 2011 r. dokument zatytułowany jako pochodzące od Urzędu Marszałkowskiego Województwa wytyczne w sprawie udzielania pomocy na rozwój przedsiębiorczości, Działanie 6.2 "Wsparcie oraz Promocja Przedsiębiorczości i Samozatrudnienia" Typ I realizowanych operacji: "Wsparcie dla osób zamierzających rozpocząć działalność gospodarczą (w tym założenie spółdzielni lub spółdzielni socjalnej)" oraz fakultatywnie dla Poddziałania 8.2.1 Typ realizowanych operacji: "Szkolenia i doradztwo dla pracowników naukowych jednostek naukowych oraz pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych uczelni, doktorantów, studentów i absolwentów uczelni zamierzających rozpocząć własną działalność gospodarczą typu spin off lub spin aut", dla konkursów ogłaszanych w roku 2009 (wersja 4) w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, datowane na 13 listopada 2009 r.
Wskazując na ten dokument (dalej "Wytyczne, wersja 4") jako mający w sprawie zastosowanie ARR podnosiła, że zobowiązywał ją jako Beneficjenta (pkt 4.1.1 lit. f) tylko do zapewnienia uczestnikom projektu możliwości "wystąpienia z wnioskiem o ponowną weryfikację decyzji o przyznaniu (nieprzyznaniu) środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości na zasadach określonych przez Beneficjenta. Ten obowiązek ARR spełniła zapewniając w powołanym wyżej Regulaminie możliwość wystąpienia z wnioskiem o weryfikację decyzji o nieprzyznaniu środków finansowych. Natomiast wytyczne nie zobowiązywały Beneficjentów ani nie wspominały nic na temat tego, aby uczestnikom projektu służyła skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Z tych względów przedkładając uwierzytelnioną kserokopię doręczenia skarżącemu w dniu 26 listopada 2010 r. przesyłki poleconej ARR wyjaśniła, że zawiadomienie z dnia 24 listopada 2010 r. o rozstrzygnięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierało pouczenia o dopuszczalności, terminie i sposobie zaskarżenia go do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Na poparcie ewentualnego wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę o umorzenie postępowania, akcentując, że stanowisko Sądu Rejonowego stwierdzające niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym nie było poddane kontroli instancyjnej, ARR powołała się na pogląd zawarty w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.06.2010 r. II FSK67/08 (Lex nr 596565), w myśl którego postępowanie wszczęte postanowieniem o przekazaniu sprawy staje się bezprzedmiotowe, gdy sąd któremu sprawę przekazano, ewidentnie nie był w sprawie właściwy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Podniesiony w odpowiedzi na skargę zarzut, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego wymaga rozważenia w pierwszej kolejności.
Ustalenie, że sprawa, w której wniesiono skargę nie należy do właściwości Sądu administracyjnego, obliguje Sąd administracyjny do odrzucenia skargi w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy ppsa. Obowiązek ten dotyczy każdej skargi; zarówno skargi wniesionej w terminie, jak i takiej, w której ustawowy warunek formalny złożenia skargi z zachowaniem terminu nie został co prawda spełniony, ale ten brak skargi może być konwalidowany przez przywrócenie terminu do jej wniesienia. Natomiast przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości konwalidacji skargi w zakresie jej warunków formalnych lecz mających merytoryczny charakter, a do takich należy kwestia czy skarga dotyczy sprawy objętej zakresem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych (Por. Tadeusz Woś w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Krzysiak-Molczyk, M. Romańska, pod. Red. Tadeusza Wosia, Wyd. Lexis Nexis, Wyd. 3, Wa-Wa-2009 r., str. 357).
Z tych przyczyn rozpoznanie zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia musi być poprzedzone oceną czy sprawa, w której skargę wniesiono wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia podlega właściwości Sądu administracyjnego.
I. Podniesiony w odpowiedzi na skargę zarzut, iż zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa nie jest uzasadniony.
Wyjść należy od przypomnienia, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr 227 poz. 1658 z późn.zm. – dalej ustawa) w art. 5 pkt 1 definiuje beneficjenta jako osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, realizującą projekty finansowane z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych na podstawie decyzji lub umowy o dofinansowanie projektu.
W świetle przepisu art. 1 ust. 1 i 2 ustawy określa ona zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tą politykę oraz tryb współpracy między nimi i stosuje się ją do programów współfinansowanych m.in. z Europejskiego Funduszu Społecznego.
Zadania i zakres Europejskiego Funduszu Społecznego EFS określa Rozporządzenie (WE) Nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie (WE) Nr 1784/1999 (Dz.U. UE.L.06.210.12 z późn.zm.) oraz Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) Nr 1260/1999 (Dz.U. UE.L.06.210.25 z późn.zm.). To ostatnie Rozporządzenie w przepisie art. 2 pkt 4 definiuje – dla jego celów – pojęcie beneficjenta jako podmiot gospodarczy, podmiot lub przedsiębiorstwo, publiczne lub prywatne, odpowiedzialne za inicjowanie, lub inicjujące i realizujące operacje. Przepis ten stanowi dalej, że w ramach programów pomocy objętych art. 87 Traktatu (ustanawiającego Wspólnotę Europejską) beneficjentami są przedsiębiorstwa publiczne lub prywatne, realizujące indywidualny projekt i otrzymujące pomoc publiczną.
Z kolei przepis art. 21 ust. 1 ustawy stanowi, że w zakresie, w którym finansowanie projektów w ramach programów stanowi pomoc spełniającą przesłanki określone w art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską albo pomoc de minimis, do tego finansowania mają zastosowanie szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy.
W myśl ust. 2 artykułu 21 podmiotami udzielającymi pomocy, o której mowa w ust. 1 są instytucje zarządzające, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub beneficjenci.
W oparciu o delegację z art. 21 ust. 3 ustawy wydane zostało Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. Nr 90, poz. 557 ze zm.). Przedmiotem regulacji tego Rozporządzenia jest (§ 1) określenie szczegółowe przeznaczenia, warunków i trybu udzielenia pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Rozporządzenie w § 2 pkt 1 zawiera definicję beneficjenta pomocy udzielonej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej POKL), przez odesłanie do art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 z późn.zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 16 powołanej wyżej ustawy przez beneficjenta pomocy należy rozumieć podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym podmiot prowadzący działalność w zakresie rolnictwa lub rybołówstwa , bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania, który otrzymał pomoc publiczną.
W świetle powyższych regulacji Agencja Rozwoju Regionalnego będąc Beneficjentem w rozumieniu ustawy nie ma jednak przymiotu beneficjenta pomocy w rozumieniu przepisu § 2 pkt 1 powołanego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 6 maja 2008 r., a więc podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, który otrzymał pomoc publiczną, i który zamyka łańcuch podmiotów uczestniczących w procedurze udzielania tej pomocy.
Potwierdzają to dokumenty przedstawione przez ARR przy odpowiedzi na skargę i przy piśmie datowanym na 30.05.2011 r.
Z przedłożonej Dokumentacji Konkursowej Konkursu Nr [...] na projekty realizowane w ramach Priorytetu VI Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2017, Działanie 6.2 – Wsparcie oraz Promocja Przedsiębiorczości i Samozatrudnienia wynikają m.in. następujące okoliczności:
← konkurs miał charakter zamknięty, ogłoszony został dnia 17 lutego 2009 r., z terminem składania wniosków do dnia 31 marca 2009 r.,
← Instytucją Ogłaszającą Konkurs a zarazem mającą charakter Instytucji Wdrażającej oraz Instytucji Pośredniczącej 2 stopnia, był Wojewódzki Urząd Pracy (pkt 2.2 – słownik pojęć),
← Instytucją Zarządzającą (IZ) był Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego,
← rolę Instytucji Pośredniczącej (IP) pełnił Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa,
← zawarte w dokumentacji określenia: wnioskodawca, projektodawca, beneficjent dotyczą tego samego podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie realizacji projektu zgłoszonego do konkursu lub realizującego projekt finansowany z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych na podstawie decyzji lub umowy (pkt 2.2 str. 5),
← przedmiotem konkursu były projekty wsparcia dla osób zamierzających rozpocząć działalność gospodarczą (w tym założenie spółdzielni lub spółdzielni socjalnej), które przewidywały zastosowanie łączne wszystkich instrumentów wsparcia w postaci:
a) doradztwa (indywidualnego lub grupowego) i szkolenia;
b) przyznania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości (działalności gospodarczej);
c) wsparcia pomostowego (podstawowego jak i przedłużonego).
Tak Dokumentacja Konkursu pkt 2.3, str. 6-7,
← projektowane przez wnioskodawcę (projektodawcę) wsparcie adresowane miało być do osób fizycznych zamierzających rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej jako beneficjentów ostatecznych, a projektodawca wsparcia winien określić kryteria rekrutacji i selekcji Beneficjentów Ostatecznych w sposób przejrzysty i jasny (pkt. 3.2, str. 8-9 Dokumentacji),
← z uwagi na charakter projektów realizowanych w ramach Działania 6.2, Dokumentacja Konkursowa konkursu Nr [...] akcentuje konieczność zwrócenia uwagi na niezbędność uwzględnienia w przygotowywaniu wniosku na ten Konkurs, zawartych w załączniku Nr 9 do Dokumentacji Konkursowej, wytycznych w sprawie udzielania pomocy na rozwój przedsiębiorczości (pkt 1, str. 4, pkt 4.1, str. 22 i 23) wprowadzonych uchwałą Zarządu Województwa.
Z przedłożonych przez ARR przy piśmie z 30.05.2011 r. Wytycznych w sprawie udzielania pomocy na rozwój przedsiębiorczości wersja 4 z 13 listopada 2009 r. wyżej szczegółowo opisanych co do tytułu wynikają następujące okoliczności;
← celem wsparcia realizowanego w ramach Działania 6.2 POKL jest promowanie postaw kreatywnych i przedsiębiorczych oraz wspieranie rozwiązań i inicjatyw służących tworzeniu nowych miejsc pracy w obszarze przedsiębiorczości i samozatrudnienia (pkt 1),
← Beneficjenci (projektodawcy), w przedłożonym opracowaniu stanowiącym odpowiedź na konkurs ogłoszony przez Instytucję Organizującą Konkurs obowiązani byli zawrzeć szczegółowe informacje m.in. dotyczące:
a) sposobu i trybu rekrutacji uczestników projektu (beneficjentów pomocy),
b) planowanego zakresu wsparcia,
c) kryteriów selekcji uczestników projektu, którym przyznane zostaną środki na rozwój przedsiębiorczości,
d) sposobu i trybu monitorowania prawidłowości realizacji i wydatkowania. przyznanego wsparcia (pkt 4.1, 4.1.1 lit. a, wytycznych),
e) sposobu rozpatrywania wniosków o ponowne rozpatrzenie decyzji o przyznaniu (nieprzyznaniu) środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości.
← Beneficjenci Konkursu obowiązani zostali dokonać podziału środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości między uczestników projektu (beneficjentów pomocy), na podstawie złożonych przez uczestników projektu biznes planów, przy zagwarantowaniu bezstronności i przejrzystości zastosowanych procedur, które winny znaleźć odbicie w opracowanym regulaminie przyznawania wsparcia. Wytyczne ustaliły wymagane minimum punktowe (70 pkt) dla biznes planu, jako podstawę przyznania wsparcia (Pkt 4.1.1 lit. e i pkt 6.2 wytycznych).
← Regulamin przyznawania wsparcia podlegał obligatoryjnej konsultacji z IP2 (Pk. 4.1.1 lit. e),
← Warunkiem uzyskania środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej przez uczestnika projektu (beneficjenta pomocy) było zarejestrowanie działalności gospodarczej bądź spółdzielni (spółdzielni socjalnej) w trakcie trwania projektu – po pozytywnej ocenie biznes planu i uzyskaniu od Beneficjenta (projektodawcy) informacji o możliwości otrzymania wsparcia (pkt 4.2 wytycznych),
← Pomoc finansowa przekazywana Beneficjentowi (projektodawcy) na realizację projektu nie stanowi pomocy publicznej. Natomiast pomoc na rozwój przedsiębiorczości udzielona przez Beneficjenta (projektodawcę) beneficjentowi pomocy (uczestnikowi projektu) ma charakter pomocy publicznej de minimis (Pkt 7, a zwłaszcza 7.2, 7.3 – wytycznych).
← Wytyczne określiły m.in. wzór wniosku o przyznanie środków na rozwój przedsiębiorczości, wzór biznes planu, wzór karty oceny merytorycznej biznes planu. Wzór biznes planu ma standaryzować i ujednolicić zakres informacji o planowanym przedsięwzięciu, co ma sprzyjać realizacji zasady równego dostępu do projektu. Oceny biznes planu dokonują osoby ze strony Beneficjenta w oparciu o kartę oceny merytorycznej z zachowaniem zasady bezstronności i przejrzystości. Wsparcie w postaci przyznania środków na rozwój przedsiębiorczości przyznawane jest na podstawie umowy o udzielenie środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości, zawieranej między Beneficjentem a uczestnikiem projektu (Beneficjentem pomocy), (pkt 6.1, 6.2 wytycznych).
← przedstawione przez ARR wytyczne z 13.11.2009 r., nakładają na Beneficjenta przy opracowaniu Regulaminu wsparcia obowiązek spełnienia minimalnych wymagań, do których m.in. zaliczono:
← kryteria oceny biznes planów opracowanych przez uczestników projektu (elementy, które powinny być brane pod uwagę w trakcie przeprowadzanej oceny);
← metodologię przyznawanej punktacji w ramach poszczególnych kryteriów wraz ze szczegółowym uzasadnieniem;
← mechanizmy postępowania w przypadku rozbieżności w ocenie biznes planów;
← opis procedury rozpatrywania wniosków o ponowne rozpatrzenie decyzji na etapie przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości (Pkt 4.1.1 lit. e in fine),
← Beneficjent zobowiązany został wytycznymi do zapewnienia uczestnikom projektu możliwości wystąpienia z wnioskiem o ponowną weryfikację decyzji o przyznaniu (nieprzyznaniu) środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości oraz do zarezerwowania środków na ewentualnie pozytywnie rozpatrzone wnioski (Pkt 4.1.1 lit. f).
Przy odpowiedzi na skargę strona przeciwna przedstawiła umowę z dnia 18.09.2009 r. o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nr [...], zawartą pomiędzy Województwem – Wojewódzkim Urzędem Pracy jako Instytucją Wdrażającą (Instytucją Pośredniczącą II stopnia – IP2) a Agencją Rozwoju Regionalnego S.A. w A jako Beneficjentem. Przedmiotem umowy jest dofinansowanie Projektu "[...]" Nr [...] zgłoszonego przez ARR do Konkursu [...].
Szczegółowym przedmiotem umowy jest przyznanie Beneficjentowi dofinansowania w formie dotacji rozwojowej, na realizację Projektu, oraz określenie trybu przekazywania dotacji rozwojowej oraz obowiązków Beneficjenta i Partnerów. W umowie (§ 3) Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu na podstawie wniosku.
Postanowieniami § 24a umowy Instytucja Wdrażająca (IPII) cedowała na ARR jako Beneficjenta obowiązki wynikające z udzielenia pomocy publicznej, z zastrzeżeniem (§ 24a ust. 2), iż następuje to bez uszczerbku dla pełnionej przez Wojewódzki Urząd Pracy funkcji podmiotu udzielającego pomocy publicznej zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
W myśl tego przepisu podmiotami udzielającymi pomocy, o której mowa w ust. 1 (tj. spełniającej przesłanki z art. 87 Traktatu lub pomocy de minimis) są instytucje zarządzające, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub beneficjenci.
Podstawowym argumentem zarzutu, że sprawa nie należy do właściwości Sądu administracyjnego podniesionego w odpowiedzi na skargę jest to, iż w świetle art. 30c ustawy, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego może być wniesiona od negatywnej oceny projektu, w takim rozumieniu jakie nadaje temu pojęciu art. 5 pkt 9 ustawy. Zdaniem strony przeciwnej wówczas projekt stanowi przedsięwzięcie realizowane w ramach programu operacyjnego na podstawie umowy o dofinansowanie, zawieranej między beneficjentem, a instytucją zarządzającą, pośredniczącą lub wdrażającą, a strona przeciwna nie ma przymiotu tych instytucji.
Jednakże argument ten nie jest uzasadniony w świetle wyżej powołanych przepisów i dokumentów w odniesieniu do sytuacji gdy przedmiotem projektu jest udzielenie pomocy publicznej de minimis.
Pojęcie projektu w rozumieniu art. 5 ust. 9 ustawy, nie może być oderwane od przepisu szczególnego tj. art. 21 ust. 1 i 2 ustawy, który dotyczy projektów zgłaszanych w ramach programów spełniających przesłanki określone w art. 87 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, albo pomocy de minimiss. Art. 21 ust. 2 ustawy przewiduje, że także beneficjent (poza instytucją zarządzającą, instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą) może pełnić rolę podmiotu udzielającego pomocy – w konkretnej sprawie pomocy de minimis. Dopiero bowiem środki udzielone przez stronę przeciwną – jako Beneficjenta konkursu "[...]" – uczestnikom projektu jako beneficjentom ostatecznym, a o uzyskanie takiego przymiotu ubiegał się skarżący, stanowią realizację Programu Operacyjnego – Kapitał Ludzki w ramach Działania 6.2 "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia" Wytyczne wyraźnie podkreślają, że dopiero te środki, które przyznaje Beneficjent uczestnikom projektu, stanowią pomoc publiczną.
Natomiast przepis art. 28 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, określa rodzaje projektów jakie mogą być dofinansowane w ramach programu operacyjnego, zgodnie z kryteriami zatwierdzonymi przez komitet monitorujący.
Należą tu projekty:
1. indywidualne – o strategicznym znaczeniu dla realizacji programu, wskazywane przez instytucję zarządzającą,
2. systemowe, w tym również projekty pomocy technicznej – polegające na realizacji zadań publicznych przez podmioty działające na podstawie odrębnych przepisów, w zakresie określonym przepisami prawa i dokumentami strategiczno-programowymi przyjętymi przez Radę Ministrów,
3. wyłonione w trybie konkursu.
Powołane już wyżej, wydane na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy, Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z 6 maja 2008 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w Ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, m.in. w Rozdziale 5 określa warunki udzielania pomocy de minimis. Rozporządzenie w § 33 pkt 1-3 powtarza regulacje ustawy, że pomoc publiczna może być udzielona z zachowaniem warunków rozporządzenia, w projektach indywidualnych, systemowych lub konkursowych. Oceny wniosków o dofinansowanie projektu składanych przez beneficjenta pomocy dokonuje właściwa instytucja, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy.
Jednakże przepis art. 28 ust. 2 przewiduje sytuację, kiedy instytucja zarządzająca lub pośrednicząca jest równocześnie beneficjentem, na podstawie umowy.
Z tych względów przepis art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy i § 33 pkt 3 w/w Rozporządzenia zastosowanie miały nie tylko na etapie rozstrzygnięcia przez Instytucję Organizującą Konkurs o przyjęciu w drodze konkursu do realizacji projektu "[...]" zgłoszonego przez ARR, ale także na etapie realizacji przez ARR zgłoszonego przez ten podmiot projektu, którego celem było udzielenie wsparcia finansowego i doradczego w ramach Działania 6.2 Priorytetu VI, Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, mającego charakter pomocy publicznej de minimis, współfinansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.
Mimo zatem, iż ustalony zarządzeniem Nr 9 z dnia 10 września 2009 r. Prezesa Zarządu Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Regulamin "przyznawania wsparcia finansowego i doradczego w ramach projektu pod nazwą "[...]", realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Działanie 6.2: "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia", współfinansowanego ze środków EFS – II nabór, nie używa terminu "konkurs", to w świetle art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy, wyłonienie podmiotów, które zostać miały beneficjentami pomocy publicznej o charakterze de minimis, nastąpić mogło tylko w drodze konkursu. Przedmiotem konkursu była ocena, według przyjętych kryteriów i wyrażonych w karcie oceny merytorycznej oraz przy spełnieniu wymogów rekrutacji, zgłoszonych przez uczestników konkursu przy wnioskach o dofinansowanie biznes planów.
Powołany Regulamin w § 16 w ust. 1 przewiduje, że od oceny Komisji zainteresowanemu przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W myśl ust. 7 o rozstrzygnięciu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uczestnik projektu informowany był na piśmie wraz z uzasadnieniem, a wg. ust. 8 rozstrzygnięcie Komisji dokonane na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest ostateczne i nie może zostać uchylone czy zmienione.
Przewidziany § 16 ust. 7 i 8, Regulaminu określa zatem procedurę odwoławczą w systemie realizacji programu operacyjnego, której wyczerpanie otwiera drogę do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zasadach przewidzianych art. 30c ust. 1 i 2 ustawy, w związku z art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W świetle przepisu art. 5 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Agencja Rozwoju Regionalnego w oparciu o postanowienia § 24a umowy z dnia 18 września 2009 r. o dofinansowaniu projektu "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, zawartej z Instytucją Wdrażającą (Instytucją Pośredniczącą 2 stopnia), uzyskała przymiot Instytucji Pośredniczącej dalszego stopnia, która przejęła przekazane umową obowiązki wynikające z udzielania pomocy publicznej w zakresie określonym tą umową. Powołany bowiem w art. 5 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przepis art. 2 pkt 6 rozporządzenia Rady WE Nr 1083/2006 z 11 lipca 2009 r., już wyżej opisanego stanowi, że instytucją pośredniczącą (pełniącą funkcję instytucji pośredniczącej) w rozumieniu tego przepisu, może być (w zakresie funduszy objętych tym aktem), każdy podmiot lub instytucja publiczna lub prywatna, za której działalność instytucja zarządzająca lub instytucja certyfikująca ponosi odpowiedzialność lub wykonująca obowiązki w imieniu takiej instytucji w odniesieniu do beneficjentów realizujących operację.
Te okoliczności prowadzą do przyjęcia, iż sprawa ze skargi A. L. na negatywną ocenę projektu zgłoszonego do konkursu o przyznanie wsparcia finansowego współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego zawartą w zawiadomieniu z dnia 24 listopada 2010 r. [...] Dyrektora Zarządzającego Agencji Rozwoju Regionalnego, podlega właściwości sądu administracyjnego.
Z tych przyczyn, tym bardziej nieuzasadniony jest zgłoszony alternatywnie w odpowiedzi na skargę wniosek o umorzenie postępowania. Przesłanki umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego są wyczerpująco określone przepisem art. 161 ppsa. Skarżący nie wykazał bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. Okoliczność, że postanowienie Sądu Rejonowego odrzucające pozew skarżącego, nie było weryfikowane instancyjnie, nie stanowi takiej okoliczności, a powołane postanowienie NSA z dnia 18.06.2010 r. II FSK 67/08 (Lex nr 596565) zapadło na tle innego stanu faktycznego.
II. Zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia jest usprawiedliwiony.
Przepis art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może wnieść w tym zakresie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 30c ust. 2 skarga, o której mowa jest wnoszona w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych, oraz informację, o której mowa w art. 30b ust. 4. Skarga podlega opłacie sądowej.
Strona przeciwna – ARR S.A. w A wykazała, uwierzytelnioną kserokopią zwrotnego poświadczenia odbioru, że skarżący otrzymał w dniu 26.11.2010 r. pismo z dnia 24 listopada 2010 zawierające informację o wynikach procedury odwoławczej – ponownym rozpatrzeniu sprawy w następstwie wniosku z dnia 28 października 2010 r.
Przewidziany zatem art. 30c ust. 2 termin 14 dni do wniesienia skargi bezpośrednio do WSA, upłynął z końcem dnia 10 grudnia 2010 r. (piątek), zgodnie z art. 30e ustawy w związku z art. 83 § 1 ppsa, w zw. z art. 111 § 1 i 2 kodeksu cywilnego. Wbrew stanowisku skarżącego brak pouczenia o dopuszczalności i terminie oraz sposobie wniesienia skargi nie stanowił przeszkody w rozpoczęciu biegu terminu do złożenia takiego środka, gdyż ustawa nie wiąże takiego skutku z tym faktem.
Natomiast zgodnie z przepisem art. 86 § 1 zd. I ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Zgodnie z przepisem art. 30b ust. 4 wyżej wskazanym, właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c.
W świetle pisma ARR z dnia 30.05.2011 r. jest poza sporem, że strona przeciwna przy doręczonej skarżącemu informacji z dnia 24 listopada 2010 r. o wynikach procedury odwoławczej – ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie zawarła informacji o dopuszczalności, terminie i sposobie zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego rozstrzygnięcia zawartego w tej informacji uważając, iż nie podlega ono kontroli sądowo administracyjnej.
Zgodnie z art. 87 § 1 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustalenia przyczyny uchybienia terminu. W myśl § 2 w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 1 marca 2011 r. W uzasadnieniu skargi zawarł informację, że składa ją w terminie 14 dni, o którym został pouczony w uzasadnieniu datowanego na 21 lutego 2011 r. Postanowienia Sądu Rejonowego sygn. [...], którym odrzucono jego pozew przeciwko Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w A o ustalenie.
Składając ten dokument, skarżący w terminie do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobnił oświadczeniem zawartym w piśmie z dnia 26.05.2011 r. (data nadania), że odpis postanowienia Sądu Rejonowego otrzymał w dniu 24 lutego 2011 r.
Z końcem dnia 24 lutego 2011 r. ustała zatem przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, gdyż z tą datą skarżący powziął wiadomość o terminie do wniesienia skargi i organie właściwym do jej rozpoznania oraz trybie wniesienia skargi.
Zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu złożony został w dniu 1 marca 2011 r., a więc w terminie 7 dni, o którym mowa w art. 87 § 2 ppsa.
Wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony i podlega merytorycznemu rozpatrzeniu.
W świetle wyżej niespornej okoliczności, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 30b ust. 4 skarżący nie został pouczony o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia skargi przez stronę przeciwną jako instytucję dokonującą wyboru projektów dofinansowywanych w formie pomocy publicznej de minimis, uchybienie terminowi jest całkowicie niezawinione przez skarżącego.
Z tych przyczyn orzeczono na podstawie art. 86 § 1 zd. II ppsa o przywróceniu skarżącemu terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Agencji Rozwoju Regionalnego z dnia 24 listopada 2010 r. w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o przyznanie dofinansowania projektu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło